Zapalenie płuc to stan zakażenia miąższu płucnego obwodowo od oskrzelików końcowych. Na skutek działania czynników biologicznych powstają nacieki zapalne w miąższu płucnym oraz wysięk w pęcherzykach płucnych.

Zapalenie płuc można podzielić na:

• bakteryjne
• wirusowe
• grzybicze
• pasożytnicze

Najczęściej  stosowana klasyfikacją zapaleń płuc jest  podział w zalezności od miejsca nabycia infekcji, na zapalenia pozaszpitalne – środowiskowe i szpitalne, rozwijające się  po ponad 48 godzinach i od chwili  przyjęcia do szpitala. Często jest stosowany podział na zapalenie typowe i atypowe, w zależności od klinicznego przebiegu.

Patogeny typowe obejmują Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Staphylococcus aureus, Gram -ujemne bakterie i bakterie beztlenowe

atypowe patogeny to: Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Legionella sp. oraz wirusy grypy  i paragrypy. Spośród zapaleń płuc  wyodrębnia się też zachłystowe zapalenie wywołane mieszana florą  tlenowa i beztlenową na skutek aspiracji treści górnych dróg oddechowych. Do tego zapalenia dochodzi u pacjentów  z utratami przytomności, zaburzeniami połykania, a także u osób w stanie  upojenia alkoholowego. zachłystowe zapalenie płuc może być zapaleniem poza szpitalnym i szpitalnym.

Rozwój procesu zapalnego jest zależny od zdolności obronnych organizmu i zjadliwości oraz  liczby mikroorganizmów. Najczęściej do zapalenia dochodzi w przypadku osłabienia odpornosci. Stosowanie leków cytostatycznych, prowadzące do leukopemii, sprzyja zakażeniom bakteriami gram-ujemnymi

Objawy typowego  zapalenia płuc

• osłabieniem
• bólami mięśni
• nagłą wysoką gorączką, która spada po 7-9 dniach
• dreszczami
• zlewnymi potami
• kaszlem, najpierw suchym, a następnie wilgotnym z odkrztuszaniem śluzowej lub ropnej wydzieliny
• bólem klatki piersiowej przy oddychaniu
• dusznością o różnym stopniu nasilenia
• niekiedy krwiopluciem

Objawy atopowego zapalenia płuc

Objawy spoza układu oddechowego

Zapalenie mykoplazmatyczne:

• rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona
• objawy zapalenia mięśnia sercowego
• poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego i zapalenie opon mózgowych i mózgu
• niedokrwistość hemolityczna i różnie nasilona żółtaczka

Zapalenie legionellowe:

• objawy zapalenia mięśnia sercowego, osierdzia
• zapalenie opłucnej
• zapalenie mózgu, objawy splątania, dezorientacji
• cechy uszkodzenia wątroby, nerek
• zapalenie stawów
• wysypki
• zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego
• niekardiogenny obrzęk płuc
• krwawienie z górnego i dolnego odcinka przewodu pokarmowego

Cechą cgarakterystyczną dla wszystkich nietypowych zapaleń płuc jest objęcie procesem chorobowym głównie tkanki śródmiąższowej, podczas gdy w zapaleniu płuc bakteryjnym choroba toczy się w pęcherzykach płucnych i drobnych oskrzelach. Leczenie nietypowych zapaleń płuc jest objawowe, podaje się antybiotyki, ewentualnie środki przeciwpasożytnicze (np. tradycyjną emetynę).