Zapalenie migdałków jest najczęściej spowodowane ich zakażeniem przez wirusy lub bakterie. Na ogół choroba trwa 5 dni. Bakteryjne zapalenie migdałków może przebiegać ciężko, a pacjent uskarża się na ból gardła często towarzyszom temu:

• ogólne złe samopoczucie, rozbicie
• powiększenie węzłów chłonnych na szyi

Ból może promieniować do ucha, co u małych dzieci nasuwa mylne przypuszczenie zapalenia ucha środkowego. Bardzo często zapalenie migdałków powoduje niemiła woń oddechu.

Konieczne jest rozróżnienie pomiędzy bakteryjnym zapaleniem migdałków, a wirusowym zapaleniem gardła. Zakażenie bakteryjne cechuje  się zaczerwienieniem migdałków  i łuków bodniebiennych (w miejscu przejścia jamy ustnej w jamę gardłową), tzw. krypty migdałków  są wypełnione ropną wydzieliną, stwierdza się niemiłą woń oddechu, a mowa staje się zamazana

Obrzmienie szyi

Zwykle występuje zaczerwienienie  i obrzęk  jamy ustno -gardłowej (w miejscu połączenia  podniebienia  miękkiego z nagłośnią ), migdałki są pokryte wydzieliną. Zawsze powiększone są węzły chłonne  na bocznej powierzchni szyi, w skutek czego staja się wyczuwalne i bolesne przy ucisku.

Obrzmienia na szyi i wysięk na migdałkach występują także w mononukleozie zakaźnej. Czasami powiększone migdałki  mogą utrudniać oddychanie , choć częściej zdarza się to w mononukleozie.

Czasami trudno jest rozróżnić zakażenie wirusowe od bakteryjnego, gdyz w początkowej fazie  badanie bakteriologiczne  wymazu z gardła  może być mylące.
Rozpoznanie musi się zatem opierać na obrazie klinicznym:powiększeniu szyjnych węzłów chłonnych i stanie zapalnym samych migdałów, z uwzględnieniem  ogólnego stanu  pacjenta. Potwierdzeniem podejrzenia , że stan zapalny migdałów, jest następstwem mononukleozy, może być wynik  tzw. próby monopostowej z próbką krwi żylnej.

Zapalenie migdałów zdarza się głównie  u dzieci i młodzieży, a czynnik zakaźny  przenoszony jest przez kropelki śliny. Zazwyczaj choroba zaczyna się od zakażenia wirusowego, do którego wtórnie dołącza się bakteryjne, najczęściej paciorkowcem beta-hemolizującym, który może przewlekle zagnieździć się w migdałkach.

Nagromadzenie ropy w okół migdałka , tworzy się zwykle po jednej stronie  w wyniku zakażenia paciorkowcowego. Ważną przyczyna powstawania błoniastej wydzieliny na powierzchni migdałków , utrudniającej oddychanie , była dawniej błonica, jednak rutynowe szczepienia sprawiły,że w większości krajów została wyelinowana

Zapalenie migdałków – zapobieganie

Zapalenie migdałków ustępuje po około 5 dniach. Prawie zawsze choroba cofa się sama , nawracające jej epizody, mogą spowalniać rozwój niektórych dzieci. Jednostronne powiększenie węzłów chłonnych na szyi budzi podejrzenie nowotworu i wymaga wykonania  specjalistycznych badań.

Jak sobie radzić?

• Pić ciepłe płyny , herbatę ziołowa , o działaniu przeciwzapalnym (np. herbata rumiankowa)
• Zaleca się płukać gardło ciepłym roztworem soli kuchennej lub naparem z szałwii
• Leki stosowane przy bólach gardła  mogą okazać się  pomocne  i przynieść ulgę
• Antybiotyki nie działają  na wirusy, stosowanie ich uzasadnione tylko wtedy, kiedy wraz z infekcją wirusową  występuje zakażenie bakteryjne