Zapalenie migdałków jest najczęściej spowodowane ich zakażeniem przez wirusy lub bakterie. Na ogół choroba trwa 5 dni. Bakteryjne zapalenie migdałków może przebiegać ciężko, a pacjent uskarża się na ból gardła często towarzyszom temu:
- ogólne złe samopoczucie, rozbicie
- powiększenie węzłów chłonnych na szyi
Ból może promieniować do ucha, co u małych dzieci nasuwa mylne przypuszczenie zapalenia ucha środkowego. Bardzo często zapalenie migdałków powoduje niemiła woń oddechu.
Konieczne jest rozróżnienie pomiędzy bakteryjnym zapaleniem migdałków, a wirusowym zapaleniem gardła. Zakażenie bakteryjne cechuje się zaczerwienieniem migdałków i łuków bodniebiennych (w miejscu przejścia jamy ustnej w jamę gardłową), tzw. krypty migdałków są wypełnione ropną wydzieliną, stwierdza się niemiłą woń oddechu, a mowa staje się zamazana
Obrzmienie szyi
Zwykle występuje zaczerwienienie i obrzęk jamy ustno -gardłowej (w miejscu połączenia podniebienia miękkiego z nagłośnią ), migdałki są pokryte wydzieliną. Zawsze powiększone są węzły chłonne na bocznej powierzchni szyi, w skutek czego staja się wyczuwalne i bolesne przy ucisku.
Obrzmienia na szyi i wysięk na migdałkach występują także w mononukleozie zakaźnej. Czasami powiększone migdałki mogą utrudniać oddychanie , choć częściej zdarza się to w mononukleozie.
Czasami trudno jest rozróżnić zakażenie wirusowe od bakteryjnego, gdyz w początkowej fazie badanie bakteriologiczne wymazu z gardła może być mylące.
Rozpoznanie musi się zatem opierać na obrazie klinicznym:powiększeniu szyjnych węzłów chłonnych i stanie zapalnym samych migdałów, z uwzględnieniem ogólnego stanu pacjenta. Potwierdzeniem podejrzenia , że stan zapalny migdałów, jest następstwem mononukleozy, może być wynik tzw. próby monopostowej z próbką krwi żylnej.
Zapalenie migdałów zdarza się głównie u dzieci i młodzieży, a czynnik zakaźny przenoszony jest przez kropelki śliny. Zazwyczaj choroba zaczyna się od zakażenia wirusowego, do którego wtórnie dołącza się bakteryjne, najczęściej paciorkowcem beta-hemolizującym, który może przewlekle zagnieździć się w migdałkach.
Nagromadzenie ropy w okół migdałka , tworzy się zwykle po jednej stronie w wyniku zakażenia paciorkowcowego. Ważną przyczyna powstawania błoniastej wydzieliny na powierzchni migdałków , utrudniającej oddychanie , była dawniej błonica, jednak rutynowe szczepienia sprawiły,że w większości krajów została wyelinowana
Zapobieganie
Zapalenie migdałków ustępuje po około 5 dniach. Prawie zawsze choroba cofa się sama , nawracające jej epizody, mogą spowalniać rozwój niektórych dzieci. Jednostronne powiększenie węzłów chłonnych na szyi budzi podejrzenie nowotworu i wymaga wykonania specjalistycznych badań.
Jak sobie radzić?
- Pić ciepłe płyny , herbatę ziołowa , o działaniu przeciwzapalnym (np. herbata rumiankowa)
- Zaleca się płukać gardło ciepłym roztworem soli kuchennej lub naparem z szałwii
- Leki stosowane przy bólach gardła mogą okazać się pomocne i przynieść ulgę
- Antybiotyki nie działają na wirusy, stosowanie ich uzasadnione tylko wtedy, kiedy wraz z infekcją wirusową występuje zakażenie bakteryjne
