Tężec to ostra, często prowadząca do śmierci, choroba wciąż obecna na świecie , najczęstsza w krajach rozwijających się, o niższym standardzie ochrony zdrowia . Tężec wywołują bakterie Clostridium tetani, wytwarzająca toksynę zatruwająca ośrodkowy układ nerwowy
Objawy tężca:
- choroba występuje zwykle około 10 dni (między 3 a 21 dniem) po zanieczyszczeniu rany ; okres wylęgania skraca się wraz ze stopniem zanieczyszczenia
- tężec powoduje sztywność i bolesne skurcze mięśni, często najpierw na głowie i szyi a zwłaszcza mięśni żuchwy, niemożność otwarcia ust nosi nazwę szczękościsku
- skurcze mięśniowe są niekiedy ograniczone tylko do pewnych okolic ciała, z reguły jednak są uogólnione i obejmują wszystkie mięśnie
- przepona i mięśnie międzyżebrowe są głównymi mięśniami oddechowymi, zatem ich niekontrolowane skurcze utrudniają nieraz oddychanie w stopniu, który wymaga zastosowania sztucznej wentylacji
- skurcze mięśni twarzy nadają jej szczególny wygląd , jak gdyby trwałego uśmiechu z uniesionymi brwiami
- patalogiczne napięte są również mięśnie pleców, i brzucha , w skutek czego całe ciało przybiera nienormalne powodujące ból ułożenie.
Objawy współistniejące tężca:
Skurczom mięśni może towarzyszyć utrudnienie połykania , podwyższenie ciśnienia tętniczego i zaburzenia czynności serca , gorączka, ból głowy i ból gardła. W miarę wydłużenia się skurczów i skracania przerw między nimi mogą występować drgawki , często wiodące do różnych urazów, ze złamaniami kości włącznie. może również dojść do zapalenia płuc na skutek zaciekania do górnych dróg oddechowych śliny z gardła i zachłyśnięcia treścią żołądka.
W krajach rozwiniętych jedna trzecia przypadków tężca kończy się śmiercią, w regionach słabo rozwiniętych umiera nawet połowa chorych. U osób, które przeżywają ostrą fazę choroby, mogą jeszcze przez długi czas utrzymywać się objawy zejściowe w postaci osłabienia mięśni lub ich sztywności
Przyczyny tężca
Laseczki tężca występuje niemal wszędzie w glebie i w kurzu szczególnie zaś w okolicach zanieczyszczonych nawozem końskim i odchodami innych ssaków. Bakterie przebywają w glebie w stanie utajenia , jako odporne na zniszczenie i na wysoka temperaturę przetrwalniki, które mogą trafić do organizmu przez każde zranienie, często wraz z innymi zanieczyszczeniami, jak ziemia czy rdza , w skutek czego nie wzbudzają dostatecznie silnej reakcji obronnej organizmu. po wniknięciu do tkanek przetrwalniki ulegają rozbudzeniu , a rozwijające się z nich dojrzałe bakterie zaczynają wytwarzać toksyny.
Trafiają one do układu nerwowego, wzbudzając nadmierną aktywność, czyli skurcze poszczególnych grup mięśniowych. Zajęcie mięsni oddechowychuniemożliwia wymiane gazową i może prowadzić do śmierci
