Istnieją różne sposoby klasyfikacji pamięci w zależności od czasu jej trwania, charakteru i sposobu przypominania.
Główne etapy tworzenia i przywoływania pamięci, z punktu widzenia przetwarzania informacji, to:

• zapamiętywanie (zachowywanie),
• przechowywanie informacji (magazynowanie),
• przypominanie (odtwarzanie).

Osoby, które sporo czytają, interesują się otaczającym światem, oglądają telewizję, uczą się języków obcych, rozwiązują łamigłówki, są aktywne, czyli gimnastykują szare komórki, do późnej starości zachowują sprawność intelektualną.

Nie tylko jednak takim działaniom zawdzięczany biegłość umysłu.

Procesy myślenia przebiegają szybciej, jeśli:

• jesteśmy wypoczęci,
• zrelaksowani,
• szczęśliwi,
• dotlenieni,
• nie spożywamy używek typu: kawa, herbata, tytoń, alkohol,
• odpowiednio się odżywiamy.

To, jak i co jemy, ma ogromny wpływ na aktywność mózgu. Natomiast niedobór witamin i substancji odżywczych jest przyczyną spadku zdolności intelektualnych, obniżenia koncentracji i trudności z zapamiętywaniem.

Do naszego szczęścia przyczynia się również nasza dieta, która powinna być oparta na produktach pełnoziarnistych, zielonych warzywach liściastych. Systematyczne zaopatrywanie komórek mózgowych w składniki odżywcze wyzwala w organizmie spore dawki hormonów szczęścia. A gdy jesteśmy szczęśliwi, to stajemy się pogodni, mamy twórcze nastroje i jesteśmy optymistami. Specjalnie skomponowana dieta jest w stanie wyzwolić dobre nastroje i dać radość z codziennego życia.

Niezbędnym paliwem dla prawidłowego funkcjonowania mózgu jest glukoza i tlen. Powinniśmy zadbać o dostarczanie organizmowi tego cukru, o wietrzenie pomieszczeń, o spanie przy otwartym oknie. Komórki nerwowe i mózgowe pobierają glukozę krążącą we krwi. Powinna ona pochodzić z węglowodanów złożonych, gdyż są one trawione dłużej, co umożliwia stopniowe, ale stałe zaopatrzenie mózgu w glukozę.

Najlepsze węglowodany dla mózgu to

• mąka z pełnego przemiału,
• kasze
• płatki zbożowe,
• brązowy ryż,
• nasiona roślin strączkowych.

Dieta powodująca lepszą pamięć i koncentrację powinna zawierać: witaminy z grupy B, witaminy A, C, E (o których już wspomnieliśmy), kwas foliowy i mikroelementy: magnez, wapń, cynk, potas, żelazo, fosfor.

Do witamin z grupy B – ważnych dla mózgu – zaliczamy: cholinę, inozytol, witaminę B6 (pirydoksyna), witaminę B3 (inaczej niacyna lub witamina PP) i witaminę B2. Cholina wraz z inozy-tolem.główneskładniki lecytyny odgrywają ważną rolę w koncentracji i procesach zapamiętywania. Szczególnie ważne są w długotrwałym wysiłku umysłowym, podczas sesji egzaminacyjnej, gdyż dzięki nim przyswojony materiał jest szybciej zapamiętywany. Chronią przed wyczerpaniem umysłowym.

Źródłem witamin z grupy B są

• pestki słonecznika,
• muesli,
• drożdże piwne,
• melasa,
• kasza jaglana,
• rodzynki,
• pistacje,
• orzeszki ziemne,
• owoce cytrusowe,
• żółtko jajek.

Pirydoksyna, uważana za witaminę szczęścia, zapobiega stanom depresji, lęku, rozdrażnienia i bezsenności. Aby zaopatrzyć w nią organizm, należy na śniadanie jeść muesli z owocami z dodatkiem mleka, zielone warzywa, orzechy, pieczywo razowe, drożdże, jajka, banany, awokado, drób, ryby, ziarno soi.

Niacyna jest ważna dla sprawnego działania układu nerwowego. Jej niedobór jest przyczyną przewlekłego zmęczenia, osłabienia pamięci, koncentracji, rozdrażnienia i bólów głowy

Bogate w niacyne są

• drożdże,
• orzechy ziemne,
• suszone brzoskwinie,
• tuńczyk,
• migdały,
• grzyby,
• ziarno soi,
• zielony groszek.

Magnez bierze udział w procesie przemiany glukozy, podczas którego powstaje energia zawarta w postaci ATP-adenozynotrif osforanu, wykorzystywanego do pracy mózgu. Odpowiednia jego ilość w diecie działa kojąco na układ nerwowy, zaś niedobór objawia się kłopotami z pamięcią, nerwowością i nadpobudliwością.

Dobre źródło magnezu to

• muesli,
• orzechy,
• owoce suszone,
• kasze,
• mąka z pełnego przemiału,
• figi,
• melasa,
• kakao,
• masło orzechowe,
• zielone warzywa.

Fosfor uczestniczy w aktywacji enzymów biorących udział w przemianach białek, tłuszczów i węglowodanów. Stanowi źródło energii dla komórek nerwowych. Jest niezbędny dla rozwoju intelektu i układu płciowego.

Dobre źródła fosforu to

• orzechy (najwięcej mają go migdały),
• chleb pszenno-razowy,
• kasza jaglana i jęczmienna,
• makaron razowy,
• fasola, groch,
• jajka,
• winogrona,
• pomidory,
• seler,
• cebula,
• ryby.

Kobalamina (zwana witaminą B12) chroni komórki nerwowe przed uszkodzeniem. Wzmacnia sprawność intelektualną, zapobiega stwardnieniu rozsianemu, zwiększa odporność na stres i poprawia nastrój. Znajduje się w makreli, sardynkach w oleju, żółtku jaj, mleku, drobiu.

Żelazo służy do syntezy hemu, wchodzącego w skład barwnika krwi – hemoglobiny, roznoszącej cząsteczki tlenu po całym organizmie. Jest niezbędne do wytwarzania energii przez komórki i produkcji witamin z grupy B.

Źródła witaminy B12 to

• nać pietruszki,
• jajka,
• koperek,
• pokrzywa,
• mniszek pospolity,
• melasa,
• orzechy (pistacje).

Cynk jest pierwiastkiem niezbędnym do życia każdej komórki w organizmie, dla prawidłowego wzrostu i rozwoju komórek nerwowych. Odgrywa ważną rolę w rozwoju umysłowym dzieci, wzroście organizmu, odbudowie i regeneracji uszkodzonych tkanek, warunkuje płodność, uczestniczy w powstawaniu hemoglobiny.

Źródła cynku to

• pomidory,
• pomarańcze,
• żyto,
• pszenica,
• grzyby,
• jajka,
• drożdże,
• burak czerwony,
• nasiona słonecznika,
• pestki dyni,
• orzechy,
• kapusta,
• szpinak,
• nasiona roślin strączkowych,
• karob (mączka chleba świętojańskiego),
• kakao,
• wątroba wołowa,
• drób.

Potas ułatwia przenikanie impulsów nerwowych z jednej komórki nerwowej do drugiej. Odpowiada za odpowiednie ukrwienie naczyń mózgowych. Znajduje się w owocach (najwięcej w winogronach, bananach, jabłkach) i warzywach.

Kwas foliowy jest niezmiernie ważny do produkcji endorfin – naszych hormonów szczęścia. Bierze on również udział w produkcji serotoniny i noradrenaliny – substancji neurostymulacyjnych.
Serotonina ma działanie:  uspokajające, odpowiada za odpowiednią ilość snu. Noradrenalina zaś ma wpływ na aktywność i dynamikę w ciągu dnia.

Niedobór kwasu foliowego objawia się

• zmęczeniem,
• niepokojem,
• bezsennością,
• roztargnieniem,
• kłopotami z pamięcią,
• depresją,
• bogate w kwas foliowy są,
• kiełki pszeniczne,
• szpinak,
• ziarno soi,
• żółtko jajek,
• sałata,
• szparagi,
• soczewica,
• brokuły,
• kalafior,
• mąka z pełnego przemiału.

Wapń jest niezbędnym budulcem kości i zębów. Odpowiada za prawidłowy rytm serca. Dzięki niemu poziom cholesterolu zostaje utrzymany na właściwym poziomie. Zapobiega skurczom mięśni i zapewnia prawidłową krzepliwość krwi. Uaktywnia też neuroprzekaźniki w komórkach nerwowych, które są sprawcami dobrego humoru przez cały dzień. W celu poprawienia nastroju, niezbędne jest codzienne zaopatrywanie całego organizmu w wapń.

Bogate źródła wapnia

• ser żółty,
• mleko w proszku,
• żółtko jajek,
• szproty,
• mleko sojowe,
• ser tofu,
• nasiona roślin strączkowych,
• orzechy,
• pestki słonecznika,
• masło z orzechów ziemnych,
• ser twarogowy,
• mleko krowie,
• jogurt,
• kefir,
• śmietana,
• chleb żytni,
• chleb pszenno- razowy,
• natka pietruszki,
• jarmuż.

Codzienna pamięć o zdrowym i wartościowym pokarmie to najlepsza inwestycja. Pomoże uzyskać wewnętrzna harmonię i równowagę potrzebną do tego, żeby mieć radość z życia i z uśmiechem stawiać czoło codziennym obowiązkom.

Warto zwrócić uwagę na sposób podania jedzenia. Kolorowe, estetycznie wyglądające danie budzi dobre skojarzenia, uaktywnia mózg. Pobudzająco działają na niego przyjemne zapachy, dlatego warto nawet najprostszą warzywną sałatkę doprawić aromatycznymi ziołami.

Zdrową dietę powinnyśmy wspomóc ruchem na świeżym powietrzu. Codzienny, nawet krótki, spacer pomaga dotlenić szare komórki. Podczas pracy, w której konieczne jest intensywne skupienie, dobrze jest robić kilkuminutowe przerwy na serię ćwiczeń.