Syndrom chronicznego zmęczenia (chronić fatigue syndrom) po raz pierwszy opisano w 1988 r. Choć nie jest to choroba nowa, w ciągu ostatnich kilkunastu lat staje się ona coraz bardziej powszechna. Szacuje się, że w samej Ameryce i Europie Zachodniej cierpi na nią ponad pół miliona osób.

• objawy chronicznego zmęczenia,
• przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
• ból gardła,
• biegunka,
• depresja,
• pobolewania i bóle,
• apatia,
• senność,
• trudności ze snem często nadaje się jej etykietkę „histerii” i choroby zmyślonej.

Większość chorych na tę dolegliwość przeżywa stres w pracy lub w życiu osobistym. Choroba zaczyna się objawami podobnymi do grypy, które utrzymują się przez kilka dni lub tygodni. Następnie następuje miesiąc lub lata postępującego zmęczenia. Inna hipoteza zakłada, że przyczyna choroby są zaburzenia układu odpornościowego i złe odżywianie, naukowcy uważają, że stałe zmęczenie jest bardzo często powiązane z poważnymi niedoborami rozmaitych składników odżywczych.

Przy objawach  chronicznego zmęczenia ważna jest odpowiednia ilość snu i wypoczynku, dobrze robi też uprawianie lekkiego sportu. Pomocne bywają witaminy z grupy B oraz zioła, takie jak żeń-szeń, miłorząb japoński, echinacea. Poziom energii zwiększa również imbir, mleczko pszczele, koenzym Q10, magnez, żelazo.

Wiele osób przeżywa coraz częściej zespół przewlekłego zmęczenia, który charakteryzuje się utratą życiowego wigoru, ubytkiem energii, łatwym wpadaniem w stan przemęczenia. W takim stanie człowiek jest bardzo rozdrażniony. Lekarze uważają, że chroniczne zmęczenie jest bardzo trudne w leczeniu, ponieważ na taki stan może wpływać bardzo wiele czynników, najlepsze wyniki poprawy przynoszą kompleksowe sposoby leczenia, łączące eliminację zaburzeń sfer cielesnych, psychicznych i duchowych oraz emocjonalnych chorego. Wiąże się to również ze zmiana jego stylu życia. W sferze cielesnej przeważnie związane jest to z dużym zanieczyszczeniem całego organizmu z przewaga patalogicznych drobnoustrojów, które destrukcyjnie wpływają na funkcjonowanie organizmu jako całości. powodem takich zaburzeń może być również:

• hipoglikemia z przejadania się organizmu,
• anemia,
• niedokrwistość,
• zaburzenia hormonalne okresu klimakterium lub napięcia przed miesiączkowego,
• nadczynność tarczycy,
• infekcje wirusowe,
• chroniczne niedotlenienie spowodowane często niewłaściwym  oddychaniem,
• w sferze psychicznej przyczyna mogą być również problemy z przeszłości np. odejście od partnera, utrata pracy lub inne osobiste tragedie.

Główna przyczyna tego stanu rzeczy są problemy osobiste, przed którymi człowiek nie jest w stanie się obronić i ukrywa je. Również skrywane żale, złości czy stłumiony gniew, mogą być przyczyna chronicznego zmęczenia, bo zabierają dużą część energii życiowej.