Zajmuje 6 miejsce pod względem śmiertelności i trzecie miejsce pod względem zachorowalności. W Polsce zgony na raka szyjki macicy stanowią nadal jeden z głównych problemów onkologicznych, co świadczy o nieznacznej liczbie chorych leczonych w dużym stopniu zaawansowania choroby. Główna tego przyczyna jest brak skutecznego programu badań przesiewowych.
Czynniki ryzyka raka szyjki macicy
- wczesne rozpoczęcie życia seksualnego czy duża liczba partnerów seksualnych-badania epidemiologiczne wskazują, że czynnik onkogenny raka szyjki macicy jest przenoszony droga płciową we wczesnym okresie życia kobiety, ten nowotwór wyjątkowo rzadko występuje u zakonnic
- wirus brodawczaka złośliwego (HPV) jest uważany za główny czynnik onkogenny; czynnikami współdziałającymi w kancerogenezie mogą być inne wirusy (np. opryszczki), bakterie oraz inne czynniki związane ze środowiskiem lub organizmem kobiety
- palenie papierosów
Zmianą przednowotworową dla raka szyjki macicy jest śródnabłonkowa dysplazje o różnych stopniach nasilenia. Bezpośrednim prekursorem raka inwazyjnego jest rak in situ.
Ektropia szyjkowa nazywana zwyczajowo w Polsce :”nadżerką”, a także przewlekłe zapalenie szyjki macicy nie są zmianami przedrakowymi.
Większość (75%) nowotworów złosliwych szyjki macicy stanowią raki płaskonabłonkowe. Pozostałe nowotwory to raki gruczołowe, mieszanie raki płaskonabłonkowo-gruczołowe i raki niezróżnicowane
Objawy raka szyjki macicy:
- krwawienie kontaktowe
- nieregularne krwawienie międzymiesiączkowe
- krwiste upławy
Leczenie raka szyjki macicy
- w bardzo wczesnym stadium choroby można zastosować oszczędzające leczenie chirurgiczne – szeroka konizację lub amputację szyjki macicy
- w I stopniu zaawansowania postępowania z wyboru jest zabieg operacyjny – radykalna histerektomia
- w II stopniu zaawansowania choroby najczęściej stosuje się radykalna radioterapię, często w skojarzeniu z chemioterapią
- w III stopniu metoda z wybory jest jednoczasowa chemio-radioterapia
- w IV stopniu zaawansowania stosuje się chemio-radioterapię lub tylko leczenie objawowe
Rokowanie
Pięcioletnie przeżycie w I stopniu zaawansowania wynoszą od 55 do 95 %, w II stopniu 40-85%, w II – 15-60%, a w IV -0 – 19%
Jak sobie radzić
- Prowadzić zdrowy tryb życia
- nie palić papierosów
- zrezygnować z picia alkoholu lub ograniczyć
- być aktywnym fizycznie
- spać tyle ile trzeba
- rozładować stres
- Dieta, czynnik bardzo istotny, powinna być urozmaicona , bez produktów zawierających syntetyczne związki chemiczne. Kilka skromnych posiłków dziennie – t na pewno zdrowiej niz dwa obfite
- Ograniczyć należy tłuszcze, białko zwierzęce, cukier, słodycze, potrawy z mąki pszennej
- Korzystna jest dieta bogata w błonnik ( jarzyny, ziemniaki, ryż i gruboziarniste pieczywo).
- Pojawiające się dolegliwości i zmiany w ustroju, w tym również zmiany ogólnej sprawności, trzeba właściwie oceniać
- Sprawa najważniejsza to wczesne rozpoznanie raka i rozpoczęcie leczenia.
