Wiele osób skarży się na kłopoty z pamięcią i coraz częściej są to ludzie młodzi.Tempo życia, stres – mają wpływ na pogorszenie pracy mózgu. Proces zapamiętywania jest podobny do nagrywania. Neurony są taśmą, na której jest nagrywana pamięć, a część mózgu zwana hipokampem włącza i wyłącza nagrywanie.

Na ogół nagrywanie jest wyłączone – stąd większość nieistotnych informacji nie jest zapamiętywana.

Ale jeżeli mózg zakwalifikuje informację jako ważną, hipokamp rozpoczyna proces rejestracji, czyli neurony zaczynają tworzyć połączenia, które trwale zachowują daną informację jako ważną, hipokamp rozpoczyna proces rejestracji, czyli neurony zaczynają tworzyć połączenia, które trwale zachowują daną informację .

Naukowcy uważają, że pogorszenie pracy narządów zmysłów odgrywa w tym procesie ważna rolę. Maja na to wpływ wahania emocjonalne, natłok informacji, niezdrowy tryb życia , leki, hormony i niedobory żywieniowe.

Z obarczaniem wina samego procesu starzenia się nie należy przeszkadzać, skoro po urodzeniu dysponujemy 100 miliardami komórek mózgowych, a w wieku lat 100 jest ich około 96 miliardów. Różnica nie jest więc zasadnicza.
Poza tym ostatnio odkryto, że mózg ma zdolność do wytwarzania nowych, niedojrzałych komórek. Pozostają one w pobliżu podstawy mózgu. w tzw. strefie podkomorowej. Fakt ten jest bardzo istotny ponieważ komórki mózgu jako jedyne w ludzkim organizmie nie ulegają podziałowi. Skoro więc mózg wytwarza wraz z upływem czasu wciąż nowe neurony i tworzy nowe połączenia , można do późnej starości zachować pamięć w dobrym stanie, a nawet ją poprawić.

Ćwiczenia niedominującej ręki

O czym więc warto wiedzieć i co robić. Jak radzą neurolodzy, przede wszystkim w pełni doświadczać zmysłowych doznań, które oferuje nam życie:

• patrzeć ,
• wąchać,
• dotykać i również w sposób świadomy utrwalać swoje doznania.

Inny sposób to wykonywanie codziennych czynności niedominująca ręką, tj .: zawiązywanie sznurowadeł, mycie zębów, podpisywanie się lewa ręką. Dla mózgu jest to zmiana wzorca działania  uaktywniająca niewykorzystywane połączenia w przeciwstawnej półkuli mózgu. Warto tez sięgnąć do aromatoterapii. Badania fal mózgowych wykazują, że wdychanie rozmarynu lub bazylii zwiększa fale beta świadczące o stanie podwyższonej aktywności mózgu. Ucząc się lub intensywnie pracując , warto wspomagać się w ten sposób , a w przyszłości również za pomocą takiego samego zabiegu przypomnieć sobie przyswojone informacje.

Inne czynności stymulujące pamięć to przede wszystkim czytanie książek, pisanie (również listów elektronicznych), gra (także nauka) na dowolnym instrumencie , taniec towarzyski, techniki oddechowe, medytacja, pogodny nastrój i uśmiech.

Precz z rutyną

Eksperci w dziedzinie badania pamięci twierdzą, że im więcej zmysłów angażuje się w procesie uczenia, tym większa szansa na zapamiętanie informacji. Jeżeli to możliwe, uczymy się na przykład języka włoskiego w otoczeniu Włochów. Także kontakt ze sztuka jest bardzo ważny i opóźnia występujące z wiekiem pogarszanie się funkcji poznawczej. Podobna rolę może odegrać planowanie i uprawianie kwiatowego ogródka , stymuluje bowiem pracę mózgu przez zestawienie kolorów , zapachów i wizualizację zagospodarowania przestrzeni.

Najbardziej jednak godne polecenia wydają się działania zmierzające do pozbycia się rutyny.
Zaleca się bezustanne poszukiwanie nowych rozwiązań, eliminujących monotonię dnia codziennego, np. przestawienie mebli, zmianę rozkładu dnia , zakładanie zegarka na drugą rękę itp. ” Zmiana przyzwyczajeń zwiększa ogólna sprawność umysłową, umożliwia zwiększenie liczby dróg, którymi informacje mogą krążyć w mózgu, a to poprawia zdolność krążenia, kreatywność i elastyczność myślenia.

Dieta dla mózgu

Odpowiednia dieta to nieodzowny warunek zachowania dobrej pamięci. Zaczynamy od podkreślenia znaczenia roli żelaza, niezbędnego do funkcjonowania przekaźników chemicznych mózgu. Specjaliści zalecają kobietom po 50 roku życia przyjmowanie żelaza wg schematu:

• przed menopauza 15 mg dziennie,
• po menopauzie 10 mg dziennie.

Może to być np. kubek wzbogaconych płatków zbożowych, 85 g wątroby wołowej lub wołowej polędwicy, pół kubka gotowanego szpinaku lub fasoli. Radzą unikać picia herbaty podczas posiłków (blokuje absorbcję żelaza), zastępując ją sokiem np. pomarańczowym

Trzeba koniecznie pamiętać o aminokwasach. Na funkcjonowanie z nich mają wpływ niektóre z nich:

• tryptofan – jego źródło to owsianka, banany, wołowina, mięso indyka, tuńczyk, sery żółte, fasola szparagowa
• fenyloalanina – jaja, kurczak, mleko, czekolada
• tyrozyna – sery, orzeszki ziemne, owsianka , migdały, sardynki
• arginina (ważna zwłaszcza w chorobie Alzheimera) – drób, orzeszki ziemne, orzechy mleko.

Dla prawidłowej pracy mózgu zaleca się jako rację dzienna białka la kobiet  – 50 g dla mężczyzn – 63

W diecie wspomagającej pamięć należy też jeść dużo warzyw i owoców bogatych w przeciwutleniacze. Najbardziej wskazane to: jeżyny, borówki amerykańskie, śliwki, truskawki, brokuły, brukselka, szpinak, kapusta włoska, czosnek.

Witaminy takie jak: kwas foliowy, witamina B6, B12, przeciwdziałają związanemu z wiekiem pogarszaniu pamięci. Niski poziom tych witamin może prowadzić do zwężenia tętnic szyjnych i niedostatecznego ukrwienia mózgu, a nawet przy znacznym niedoborze kwasu foliowego  – do uszkodzenia naczyń krwionośnych.
Ważna rolę w procesach pamięciowych odgrywa również witamina E, zapobiega bowiem starzeniu się mózgu. Należy ja bowiem dawkować ostrożnie , wzbogacając dietę w kiełki pszenicy, migdały czy masło orzechowe.

Z pierwiastków śladowych najważniejszy jest bor, który skutecznie utrzymuje pamięć w dobrej formie. Bogate w bor są jabłka  (trzeba zjadać jedno jabłko dziennie), także brokuły, marchew, pietruszka, winogrona, ziemniaki, buraki i czereśnie. Istotny jest również cynk w komunikacji międzykomórkowej mózgu. Znajdziemy go w chudej wieprzowinie i mięsie wołowym, krabach , indyku, także w tofu, gotowanej fasoli i kiełkach pszenicy.

Odnośnie kawy to lekarze zalecają tylko rano, później zwłaszcza przy dużym pobudzeniu, kofeina może upośledzić pamięć.