Ospa wietrzna jest powodowana przez wirusa ospy wietrznej i półpaśca, odpowiedzialnego za dwie różne choroby: ospę wietrzna i półpasiec.
Szerzy się drogą kropelkową, a chorą osobę uznaje się za zakażającą, do puki nie odpadną ze skóry wszystkie strupy. Półpasiec zdarza się częściej u dorosłych i jest spowodowany przez reaktywację wirusa , który w stanie utajenia przetrwał w komórkach nerwowych rdzenia kręgowego, następującą w chwili spadku odporności.
U dorosłych wysypka może być szczególnie nasilona . zakażenia towarzyszące wymagają intensywnego leczenia.
Objawy ospy wietrznej u dzieci
- wysypka
- niewielka gorączka
Objawy ospy wietrznej u dorosłych
- gorączka
- złe samopoczucie
- ból głowy
- wysypka rumieniowata
Prawdziwa wysypka ospowa , jednakowa u dorosłych i u dzieci ma wygląd różowoczerwonych niewielkich uniesionych plamek, które przemieniają się w pęcherzyki. Plamki mają owalny zarys i w nieregularnych odstępach czasu pojawiają się grupami w ciągu kilku dni.
Zmiany przechodzą pewien cykl: różowa plamka – pęcherzyk strupek. Po pewnym czasie strupy odpadają , odkrywając niezmieniona skórę. W pełni rozwinięta ospa wietrzna cechuje się równoczesnym występowaniem zmian w różnych fazach rozwoju.
Typowa wysypka rozprzestrzenia się ku centralnym obszarom ciała na tułowiu, twarzy, owłosionej części głowy i na kończynach górnych. W cięzkich przypadkach zmiany mogą obejmować całe ciało, ale wtedy i najgęściej szerzą się ku środkowi.
Pęcherzyki tworzą się też na błonach śluzowych jamy ustnej, gardła, nosa oraz na spojówkach oczu. Może to być przyczyną dolegliwości, takich jak ból gardła, kaszel, czy łzawienie, które ustępują w miarę gojenia się zmian.
Osoby chore zakażają do chwili wyschnięcia strupów, oddzielenia się ich od skóry i odpadnięcia.
Mniej więcej po dwóch tygodniach od zakażenia swędzące czerwone plamki przybierają postać pęcherzyków. Mazidło z kalamina przyśpiesza ich wysychanie i łagodzi świąd.
choroba występuje u większości dzieci we wczesnych latach. Przebywa ja około 90% ludzi . Korzystniejsze jest zachorowanie w dzieciństwie, gdyż rozwija się wówczas odporność na wirusa tego typu, co chroni przed wystąpieniem ospy wietrznej w okresie dojrzałości, gdy przebiega ona ciężej.
Nie jest znane leczenie przyczynowe, z reguły wystarcza zastosowanie leków łagodzących świąd lub mazidło z kalaminą lub talk. W razie wtórnych zakażeń skóry korzysta się z antybiotyków w postaci kremów lub w tabletkach. W ciężkich postaciach choroby , np. u pacjentów otrzymujących leki immunosupresyjne (np. po oparzeniach), można doustnie lub we wstrzyknięciach zastosować lek przeciwwirusowy acyklowir.
Podanie w ciągu 48 godzin od kontaktu ze źródłem zakażenia immunogluboliny skierowanej przeciwko wirusowy ospy wietrznej – półpaśca, może zmienić przebieg choroby lub jej zapobiec . Acyklowir stosuje się profilaktycznie u narażonych pacjentów o osłabionej odporności.
Trzeba nakłaniać pacjentów by mimo dość intensywnego świądu skóry powstrzymywali się od drapania, gdyż mogą pozostać blizny. Drapanie staje się tez powodem wtórnych zakażeń bakteryjnych, zwykle paciorkowcami lub gronkowcami. Zazwyczaj choroba ustępuje po 14-21 dni. Zaleca się by dzieci nie chodziły do szkoły przez 14 dni.
Powikłania
Powikłania u dzieci są dość rzadkie u dzieci, częściej występują u dorosłych
- wtórne zakażenia skóry, które należą do najczęstszych powikłań u dzieci
- zapalenie płuc może może na nie wskazywać przyśpieszenie oddychania. W obrazie rentgenowskim zapalenie płuc objawia się występowaniem w miąższu płucnym bardzo drobnych guzków, które w okresie zdrowienia wapnieją i sa już stale widoczne na kolejnych zdjęciach
- krwotoczna postać ospy wietrznej (wylew krwi do wnętrza pęcherzyków
- zapalenie mózgu w połączeniu z zapaleniem płuc i powikłaniami krwotocznymi, co zdarza się zwykle tylko u osób bardzo starych lub z obniżoną odpornością
U dzieci z reguły dochodzi do pewnego wyzdrowienia. U osób dorosłych choroba może przebiegać dużo ciężej. Powikłania w rodzaju zapalenia płuc czy zapalenia mózgu, a także postać krwotoczna , nadają jej toksyczny i ciężki przebieg, jednak i w tedy normą jest całkowity powrót do zdrowia.
Zagrożenie dla życia ospa wietrzna może stanowić u osób z obniżona odpornością , staja się w tedy konieczne szczególne sposoby postępowania. Stan takich pacjentów poprawia stosowanie immunoglobuliny i acyklowiru. Nawroty ospy wietrznej zdarzają się bardzo rzadko.
unikanie kontaktu z osoba zagrożona zwykle wystarczy, by zapobiec chorobie, jednak wg obecnych poglądów nie nalezy chronić dzieci przed tym zakażeniem, gdyż we wczesnej fazie życia przebiega ono znacznie łagodniej niż później
