Jest wywołana przez wirusa opryszczki. Objawy pojawiają się zwykle po 2- 10 dniach od pierwszego zetknięcia z wirusem, choć czasem okres ten jest dłuższy. Mogą utrzymywać się przez wiele tygodni. Pierwszy epizod może przebiegać bardzo łagodnie , czasem objawy bywają jednak bardzo dokuczliwe. Po bezpośrednim kontakcie ze źródłem zakażenia:
- wirus zaczyna rozmnażać się w komórkach skóry,
- skóra ulega zaczerwienieniu, staje się wrażliwa i pojawia się pieczenie, swędzenie, mrowienie pojawiają się pęcherzyki, które pękają i wydzielają płyn zawierający wirus,
- miejsce pęcherzyków zajmują wrzodziejące ranki, po wygojeniu nie pozostawiają blizny,
- owrzodzenia mogą być bolesne, zwłaszcza jeśli są zlokalizowane przy ujściu cewki moczowej.
Znamy dwa typy opryszczki zwykłej: typ 1 (HSV1) i typ 2 (HSV2). Typ pierwszy częściej powoduje zmiany powyżej pasa , z ten drugi typ powoduje zmiany poniżej pasa. Zakażenie wokół jamy ustnej zwie się opryszczką zwykłą, a zlokalizowane w obrębie narządów płciowych genitalną. Gdy minie ostry okres choroby, wirus przemieszcza się wzdłuż zaopatrujących pewne okolice skóry nerwów czuciowych i tą drogą dociera do komórek nerwowych w rdzeniu kręgowym, a zakażenie przechodzi w fazę utajoną.
Układ odpornościowy w zasadzie nie dopuszcza do nawrotów, gdy jednak siły jego słabną, np. w skutek stresu lub innych zakażeń, wirus może się znów wynikać spod kontroli.
Opryszczka szerzy się przez bezpośredni kontakt z zakażona skórą, np. przy pocałunku. Największe jest ryzyko zakażenia w okresie występowania zmian owrzodzeniowych, ale wirus może się również przenosić, gdy nie ma czynnych ognisk choroby.
Najbardziej niepokojąca jest opryszczka narządów płciowych, tak ze względu na rodzące się podejrzenia o zdradę małżeńską, jak i z powodu następstw dla dalszego współżycia. Większość osób stykających się z ta odmiana opryszczki po raz pierwszy powinna zasięgnąć rady wenerologa.
Gojenie zmian opryszczkowych przyśpieszają ciepłe kąpiele, z dodatkiem soli Epsom, pomaga również noszenie luźnej bielizny.
Powikłania opryszczki
Opryszczka może pociągać wiele powikłań, a w śród nich:
- zakażenie oczu,
- zakażenie noworodka – podczas przechodzenia przez kanał rodny.
Gdy poród zbiega się z kolejnym nawrotem opryszczki, wskazane jest rozwiązanie cięciem cesarskim. U kobiet cierpiących na opryszczkę narządów płciowych 5 razy częściej stwierdza się raka szyjki macicy, choć nie potwierdzono przyczynowego związku między tymi chorobami. Nie mniej z tego względu u kobiet z opryszczką narządów płciowych należy częściej pobierać wymazy z szyjki macicy w ramach przesiewowych badań w kierunku nowotworu.
Nawroty opryszczki
W trakcie pierwszego epizodu choroby powstają w organizmie przeciwciała, co łagodzi przebieg nawrotów, ale im nie zapobiega. Dzięki nim może powstawać jednak mniej zmian, a ich gojenie przebiega szybciej. Nawroty wiążą się już ze zmniejszonymi dolegliwościami. HSV2 jest zazwyczaj bardziej agresywnej częściej powoduje nawroty niż HSV1.
Zapobieganie
Osoby zakażone powinny same obserwować, w jakich okolicznościach, następują kolejne nawroty opryszczki, gdyż można dzięki temu zmniejszyć ich częstość, albo nawet zupełnie im zapobiec. W trakcie nawrotu należy:
- unikać drapania, gdyż na palcach łatwo przenieść wirusa, w inne miejsca, np. do oczu,
- częściej niż zwykle myć ręce,
- unikać kontaktów seksualnych bez osłony; pewna ochronę dają prezerwatywy.
W okresie pomiędzy nawrotami ważna jest ogólna dbałość o higienę . W toku są prace nad wyprodukowaniem szczepionki zapobiegającej pierwszemu zakażeniu opryszczką.
Jak sobie radzić
- zmiany osuszyć stężonym alkoholem kilka razy dziennie aż do zagojenia się zmian
- Drapanie sprzyja dodatkowym powikłaniom bakteryjnym. Nie wolno więc drapać
- w razie wielokrotnych nawrotów lub wtedy, kiedy zmiany skórne są znaczne, łącznie z ropnymi powikłaniami należy udać się do lekarza
