Odra jest wysoce zakaźną chorobą wirusową, z tendencja do występowania epidemicznego. Jedynym jego żywicielem jest człowiek, poza jego organizmem szybko ginie, nie może namnażać się też u osób szczepionych ani tych, które przebyły już chorobę w przeszłości.
Mimo to wirus nadal funkcjonuje dzięki zdolności do szybkiego rozprzestrzeniania się oraz przenoszenia na duże odległości z najmniejszymi drobinami powietrza – jedno kichnięcie chorego na pokładzie samolotu może spowodować zakażenie wszystkich nieuodpornionych pasażerów.
Najbardziej zagrożone odra są niemowlęta i małe dzieci. Wielu dorosłych przebyło odrę w dzieciństwie, zyskując odporność na całe życie.
Objawy odry rozwijają się zwykle po 8-14 dniach od pierwszego zakażenia
Wyróżnia się dwie fazy choroby
- zakaźna faza kataralna przed wystąpieniem wysypki,
- niezakaźna faza osutkowa (wysypkowa).
OBJAWY ODRY
Faza osutkowa
Po 1-5 dniach od pierwszych objawów pojawia się wysypka, najpierw obejmująca głowę i szyję, a potem szerząca się na całe ciało. Początkowo wysoka ma zabarwienie czerwone i występuje w wyraźnych skupiskach. Mniej więcej po tygodniu plamki zlewają się w większe obszary, które przed całkowitym ustąpieniem bledną, przybierając kolor brązowy. Wkrótce po pojawieniu się wysypki gorączka ustępuje i w ciągu 4-5 dni dochodzi na ogół do wyzdrowienia.
Faza kataralna
Trwa 1-2 dni i cechuje się kaszlem , wyciekiem z nosa , zapaleniem spojówek i wysoką gorączką. Na błonach śluzowych jamy ustnej pojawiaja się małe czerwone plamki o białym punkcie w środku, zwane plamkami Koplika.
Częste powikłania odry
- ostre zapalenie ucha środkowego w skutek dołączenia się zakażenia bakteryjnego – u 5% pacjentów,
- bakteryjne zapalenie płuc – zagnieżdżenie się bakterii w pęcherzykach płucnych – u 4% pacjentów,
- zapalenie spojówek,
- zapalenie oskrzeli,
- zmiany zapalne w przewodzie pokarmowym,
- krup, czyli zapalenie krtani, tchawicy i oskrzeli – najbardziej zagrożone są dzieci między 6 miesiącem a 3 rokiem życia.
Powikłania odry występujące rzadko
- zapalenie mięśnia sercowego,
- zapalenie wątroby,
- wirusowe zapalenie mózgu, które objawia się sennością, nasilonym bólem głowy, wymiotami, zaburzeniami mówienia i utratą słuchu.
Odra jest chorobą bardzo poważną , która w krajach rozwijających się wciąż atakuje i zabija wiele dzieci. Na świecie corocznie ginie na świecie z jej powodu milion dzieci.
Wczesne rozpoznanie bywa trudne, gdyż wstępne objawy łatwo mylnie uznać za początkową fazę grypy. Wysoka, występująca falami gorączka poprzedza 0 1-3 dni pojawienie się wysypki.
W większości przypadków odra kończy się pełnym powrotem do zdrowia w ciągu 2-4 tygodni. Choroba stanowi największe zagrożenie u osób z obniżoną odpornością w skutek innych chorób.
Jak sobie radzić
- Dziecko powinno samo zdecydować, czy chce leżeć w łóżku czy nie . Aktywność fizyczna powinna jednak ulec ograniczeniu. Nie wolno jeździć na rowerze, uprawiać sportów
- Pic dużo aby uzupełniać straty wody powstałe w wyniku pocenia się
- Jeśli wystąpi brak apetytu nie zmuszać chorego do jedzenia
- W okresie gorączki przyjmować trzy do do czterech razy dziennie leki przeciwgorączkowe
- Jeśli kaszel jest męczący, pic gorące napoje i stosować leki na kaszel
- Nie dopuszczać do kontaktów chorego dziecka z osobami, które jeszcze nie przechodziły odry.
- Przy uporczywych mdłościach i wymiotach udać się do lekarza