Nowotwory nabłonkowe

Raki skóry są najczęstszymi nowotworami złośliwymi człowieka. Trzeba jednak pamiętać, że rak podstawnokomórkowy nie jest ujmowany  w zestawieniach zachorowalności, co powoduje, że raki skóry zajmują odległą pozycję w rejestrach.

W Polsce wykrywanych jest rocznie  około 5000 przypadków tych nowotworów  u obu płci, które są przyczyna zgonów około 250 mężczyzn i 280 kobiet

Czynniki ryzyka nowotwory skóry:

Najważniejsze z nich to:

• promieniowanie ultrafioletowe
• środki chemiczne  (arsen, smoła pogazowa, dziegieć, syntetyczne środki przeciwmalaryczne)
• wirusy (HPV)

Raki skóry pojawiają się najczęściej na odsłoniętych częściach ciała, w obrębie skóry narażonej na przewlekłe działanie promieniowania słonecznego.

Promieniowanie UV  powoduje uszkodzenie DVA, jako główny czynnik odpowiedzialny za indukcję większości nowotworów skóry u ludzi

Rozpoznanie raka skóry

Podejrzenie nowotworu skóry może nasuwać:

• pojawienie się guza na skórze uprzednio niezmienionej
• utrzymujące się owrzodzenie , okresowo ulegające gojeniu
• krwawienie lub sączenie z istniejących dotychczas wykwitów skórnych

Rozpoznanie nowotworów skóry opiera się głównie na badaniu histopatologicznym pobranego wycinka ; obowiązuje ocena regionalnych węzłów chłonnych

Czerniak

Stanowi około 2% wszystkich nowotworów. Wywodzi się z tkanki barwnikotwórczej. Występuje na skórze, błonach śluzowych, odbytnicy, jelit, jamy ustnej i narządów płciowych oraz gałce ocznej (czerniak powieki, spojówki i czerniak siatkówki). Jest przyczyna około 1% ogółu zgonów z powodu nowotworów. Liczba nowych zachorowań systematycznie wzrasta.

Czynniki ryzyka czerniaka:

Czynnikami ryzyka są:

• jasna karnacja
• znamiona i plamy barwnikowe skóry
• oparzenia słoneczne  w dzieciństwie lub młodym wieku
• zachorowania w rodzinie

Objawy czerniaka:

Czerniak skóry występuje w postaci guza o różnym zabarwieniu, nieregularnym kształcie z nierównymi brzegami, często z nierównomiernym rozkładem barwnika  i niejednorodna grubością, a w zaawansowanym stadium  – z owrzodzeniem

Rak neuroendokrynny skóry

Jest to rzadki nowotwór skóry o dużej złośliwości , występuje po 65 roku życia, i nieco częściej u kobiet. Lokalizuje się głównie na skórze głowy i szyi (ok.50%przypadków) jako guz  pojedynczy, barwy od różowej do fioletowej, rzadko wrzodziejący.

Przerzuty do skóry

Mogą być pierwszymi objawem nie wykrytego do tej pory guza. Zwykle lokalizacja przerzutów do skóry jest powiązana z umiejscowieniem ogniska pierwotnego, np. przerzuty do skóry klatki piersiowej  najczęściej pochodzą z raka piersi lub raka płuca. Najczęstsze nowotwory dające przerzuty  do skóry  to : czerniak , rak płuca, jelita grubego, jamy ustnej, nerki, żołądka, a u kobiet ponadto rak jajnika  i piersi.

Jak sobie radzić

• Prowadzić zdrowy tryb życia

- nie palić papierosów

- zrezygnować z picia alkoholu lub ograniczyć

- być aktywnym fizycznie

- spać tyle ile trzeba

- rozładować stres

• Dieta, czynnik bardzo istotny, powinna być urozmaicona , bez produktów zawierających syntetyczne związki chemiczne. Kilka skromnych posiłków dziennie – t na pewno zdrowiej niz dwa obfite
• Ograniczyć należy  tłuszcze, białko zwierzęce, cukier, słodycze, potrawy z mąki pszennej
• Korzystna jest dieta bogata w błonnik ( jarzyny, ziemniaki, ryż i gruboziarniste pieczywo).
• Pojawiające się dolegliwości i zmiany w ustroju, w tym również  zmiany ogólnej sprawności, trzeba właściwie oceniać
• Sprawa najważniejsza to wczesne rozpoznanie raka  i rozpoczęcie leczenia.