Pierwotne nowotwory ośrodkowego układu nerwowego są u dorosłych przyczyna około 3% wszystkich zgonów  na nowotwory złośliwe – mieszczą się w tym zestawieniu w pierwszej dziesiątce. Jednak u dzieci stanowią już 20% wszystkich nowotworów złośliwych i najczęściej występującymi nowotworami po białaczkach limfoblastycznych. Większość nowotworów ośrodkowego układu nerwowego jest umiejscowiona wewnątrzczaszkowo, a jedynie co dziesiąty powstaje w kanale kręgowym. Istnieje istotne zróżnicowanie  występowania  poszczególnych guzów w określonych grupach wiekowych.

U dzieci najczęstszymi nowotworami są:

• rdzeniak
• wyściółczak
• gwiaździak włosowatokomórkowy
• gwiaździak rozlany i skąpodrzewiak to nowotwory występujące głównie u młodych dorosłych
• glejak wielopostaciowy i oponiaki to nowotwory u osób starszych

Objawy kliniczne nowotworów ośrodkowego układu nerwowego

• bóle głowy, napady padaczkowe i neurologiczne objawy ogniskowe
• przewlekłe nadciśnienie wewnątrzczaszkowe przejawia się bólami głowy, sennością, zaburzeniami świadomości,pogorszeniem widzenia, nudnościami i wymiotami, zaburzeniami równowagi, sztywnością karku, tarcza zastoinowa  oraz niedowładem nerwu odwodzącego (podwójne widzenie pojawia się przypatrzeniu na oddalone obiekty).
• uszkodzenie wyższych czynności psychicznych występuje u wielu chorych z nowotworami środkowego układu nerwowego. Nasilenie objawów bywa bardzo rożne – od niewielkich zaburzeń  sprawnosci myślenia  i subtelnych zmian osobowości do wyraźnego upośledzenia świadomości

Diagnostyka nowotworów ośrodkowego układu nerwowego

• timografia komputerowa
• rezonans magnetyczny

Leczenie guzów mózgu i rdzenia

• Postępowanie wstępne sprowadza się do podawania kortykosteroidów, wdrożenia leczenia przeciwdrgawkowego oraz minimalizowania objawów zespołu nadciśnienia wewnątrzczaszkowego
• leczenie chirurgiczne pełni podstawowa rolę w neuroonkologii, poza przypadkami  leczenia radykalnego, istotne znaczenie mają także operacje paliatywne, które łagodzą objawy kliniczne i pomagają w uzyskaniu rozpoznania histologicznego
• uzupełnieniem leczenia operacyjnego w nowotworach złośliwych jest teleradioterapia
• sterotaktyczna radiochirurgia polega na precyzyjnym dostarczaniu dużych dawek promieniowania za pomocą przyśpieszacza liniowego lub noża gamma . nóż gamma jest urządzeniem zawierającym  201 próbek izotopu ⁶⁰Co, promieniowanie  ogniskuje się w ściśle określonym obszarze , natomiast otaczające zdrowe tkanki otrzymują jego niewielka dawkę

Przerzuty do mózgu

Przerzuty są najczęstszymi nowotworami mózgu  – badania autopsyjne ujawniają takie ogniska u  co czwartej osoby zmarłej z powodu nowotworu złośliwego. Najczęściej jest to rak płuca, nerki, rak piersi i czerniak.

Jak sobie radzić

• Prowadzić zdrowy tryb życia

- nie palić papierosów

- zrezygnować z picia alkoholu lub ograniczyć

- być aktywnym fizycznie

- spać tyle ile trzeba

- rozładować stres

• Dieta, czynnik bardzo istotny, powinna być urozmaicona , bez produktów zawierających syntetyczne związki chemiczne. Kilka skromnych posiłków dziennie – t na pewno zdrowiej niz dwa obfite
• Ograniczyć należy  tłuszcze, białko zwierzęce, cukier, słodycze, potrawy z mąki pszennej
• Korzystna jest dieta bogata w błonnik ( jarzyny, ziemniaki, ryż i gruboziarniste pieczywo).
• Pojawiające się dolegliwości i zmiany w ustroju, w tym również  zmiany ogólnej sprawności, trzeba właściwie oceniać
• Sprawa najważniejsza to wczesne rozpoznanie raka  i rozpoczęcie leczenia.