Stan upośledzonej czynności narządu, gruczołu lub układu, kiedy nie jest on w stanie pełnić normalnych czynności. W klinice najczęściej spotyka się niewydolność krążenia, oddechową, wątroby nerek i nadnerczy. Niewydolność krążenia może być pochodzenia sercowego lub obwodowego. Układ krążenia nie spełnia w tym stanie swych zasadniczych czynności dostarczania tlenu i materiałów odżywczych tkankom i komórkom oraz usuwania z nich dwutlenku węgla i innych produktów przemiany materii.

Niewydolność pochodzenia sercowego polega na niezdolności do utrzymania  dostatecznego krążenia krwi w zależności od potrzeb ustroju. może dotyczyć jednej lub obu komór serca .

W związku z tym rozróżnia się niewydolność lewokomorową , prowadząca do wzrostu ciśnienia w lewym przedsionku i zastoju w krążeniu płucnym, co objawia się dusznością , oraz prawokomorową niewydolnością  prowadzącą do wzrostu ciśnienia w żyłach obwodowych i obrzęków.

Najczęściej obie postacie kojarzą się ze sobą. Do niewydolności prowadza wady serca , nadciśnienie, choroby mięśnia sercowego. Obwodowa niewydolność krążenia występuje zwykle w następstwie niedoboru objętości krwi krążącej co prowadzi  do zmniejszania pojemności serca  minutowej i objawów wstrząsu.

Niewydolność oddechowa  prowadzi do niedotlenienia krwi i tkanek, wzrostu dwutlenku węgla  we krwi, kwasicy oddechowej, duszności, sinicy i czerwienicy.

Ostra niewydolność oddechowa może wystąpić  w przebiegu zmian zapalnych w płucach może wystąpić w przebiegu zmian zapalnych w płucach, napadu dychawicy oskrzelowej, niedrożności dróg oddechowych, porażenia mięśni oddechowych.

Przewlekła niewydolność oddechowa  występuje w przewlekłym zapaleniu oskrzeli, rozedmie płuc, dychawicy oskrzelowej, pylicach, zwłóknieniu płuc, chorobach opłucnej, nowotworach płuc i opłucnej, zniekształceniach klatki piersiowej, znacznej otyłości.

Niewydolność wątroby, spowodowana znacznym zniszczeniem wątroby, najczęściej w przebiegu jej marskości, wirusowego zapalenia, zatruć, w końcowej  swej fazie objawia się śpiączką wątrobową.

Do wyzwolenia śpiączki w tych stanach mogą przyczynić się zakażenia, krwawienia do przewodu pokarmowego, zabiegi operacyjne. Występują znaczne zaburzenia  gospodarki wodno-elektrolitowej, białkowej i aminokwasowej, zatrucie aminokwasem, skaza krwotoczna, żółtaczka tzw. cuchnięcie wątrobowe, kwasica, zaburzenia w układach enzymatycznych oraz różne postacie  zaburzenia świadomości, aż do głębokiej śpiączki.

Niewydolność nerek, ostra lub przewlekła, prowadzi do zatrzymania w organizmie produktów przemiany materii wydalanych z normalnym moczem.

Ostra niewydolność nerek może być spowodowana przyczynami nerkowymi (zapalenie albo toksyczne uszkodzenie nerek)lub pozanerkowymi (mechaniczne utrudnianie odpływu moczu, wstrząs).

Przewlekła niewydolność  nerek  jest stanem zejściowym wielu chorób nerek, najczęściej przewlekłego – kłębkowego zapalenia nerek – odmiedniczkowego zapalenia nerek – torbielowatość nerek, nadciśnienia tętniczego itp. Ostatnim stadium niewydolności nerek jest mocznica.

Niewydolność nadnerczy może przebiegać w postaci ostrej lub przewlekłej. Ostra występuje w skutek rozległego zniszczenia  nadnerczy przez  uraz, krwotok, zator. Najczęściej pojawia się w posocznicy meningokokowej. Przewlekła postać cechuje chorobę Addisona.