Niestrawność (dyspepsja) to rozumie różne dolegliwości związane ze spożyciem posiłku a odczuwane jako dyskomfort w jamie brzusznej. Najczęściej występują one w postaci:
- bólu lub pobolewania w jamie brzusznej,
- braku apetytu,
- odbijania,
- uczucia pieczenia (zgaga),
- wzdęcia,
- przelewania,
- nadmiernego oddawania gazów,
- uczucia zbyt szybkiej sytości.
Problemy z systemem trawiennym, bóle brzucha, nadwaga to często wynik niewłaściwej diety. Pojawiają się zwykle wtedy, gdy nie dostarczamy organizmowi odpowiedniej ilości składników odżywczych i błonnika.
Błonnik jest substancją niezwykle ważną dla naszego samopoczucia. To mikroskopijne włókienka, z których zbudowane są komórki roślinne. Błonnik nie ma prawie żadnych wartości odżywczych, jednak jest niezbędnym składnikiem diety. Substancja ta, to po prostu kilka różnych związków, które nie ulegają strawieniu w przewodzie pokarmowym człowieka.
Ten specyficzny ból pojawia się w różnych częściach brzucha i towarzysza objawy takie jak niesmak w ustach, nudności, odbijanie się a czasami nawet biegunka i stan podgorączkowy.
Zaburzenia tego typu są powodowane wieloma czynnikami, do których m.in. należą
Przyczyny niestrawności
- jedzenie potraw niedogotowanych,
- ostro doprawione posiłki,
- jedzenie dań zbyt gorących/zimnych,
- zbyt obfite posiłki,
- niefortunne łączenie produktów spożywczych, np. popijanie mlekiem mięsa,
- nadużywanie alkoholu,
- wypicie dużej ilości kawy,
- palenie papierosów.Do najczęściej spotykanych objawów należą: uczucie przesytu, wzdęcia, odbijanie się, zgaga, mdłości, wymioty, dolegliwości żołądkowe, biegunka, zaparcie i ból brzucha.
Każde zakłócenie pracy przewodu pokarmowego może prowadzić do dolegliwości trawiennych. Ponieważ wątroba, pęcherzyk i drogi żółciowe oraz trzustka biorą najważniejszy udział w procesie przemiany materii, ich choroby prowadzą zazwyczaj do dolegliwości trawiennych. Dolegliwości żołądkowe są najczęściej wywoływane przez takie czynniki, jak: nieprawidłowe odżywianie, stres, nadmierne picie alkoholu i palenie papierosów lub problemy natury psychicznej. Niekiedy przyczyną niestrawności mogą być poważne choroby: zapalenie przełyku i żołądka, zapalenie trzustki, choroby żołądka i jelit, kamienie żółciowe, nowotwory układu pokarmowego.
Jeśli dolegliwości żołądkowe są wywołane przez określoną chorobę układu pokarmowego, może dojść do powikłań, np. osłabienia i wycieńczenia w wyniku schudnięcia lub krwotoków wewnętrznych.
Zmiana sposobu odżywiania może zapobiec dolegliwościom żołądkowym
- nie jedz w pośpiechu,
- spożywaj niewielkie posiłki w stałych porach dnia,
- zrezygnuj z tłustych potraw i ostrych przypraw,
- jedz możliwie dużo produktów pełnoziarnistych, warzyw, owoców oraz produktów mlecznych,
- zamiast alkoholu i napojów gazowanych pij herbatę, soki owocowe lub mleko.
Objawy niestrawności
- ból w nadbrzuszu może być pochodzenia wątrobowego, jelitowego, żołądkowego dwunastniczego lub trzustkowego. Może być także pochodzenia sercowego,
- ból w środkowym nadbrzuszu najczęściej jest wywołany chorobą żołądka. Występuje on zwykle tuż po spożyciu posiłku,
- zlokalizowany trochę niżej, jest bardziej typowy dla dwunastnicy. W tym przypadku czas jego występowania jest opóźniony w stosunku do spożycia posiłku, a często pojawia się na czczo i spożycie posiłku go łagodzi,
- ból pojawiający się w prawym podżebrzu jest bardziej charakterystyczny dla wątroby (a dokładnie dla dróg żółciowych),
- ból trzustkowy lokalizuje się w lewej górnej części brzucha,
- ból spowodowany chorobą jelita cienkiego występuje w okolicy okołopępkowej,
- przyczynÄ… bólu w podbrzuszu może być schorzenie narzÄ…dów miednicy maÅ‚ej (dolegliwoÅ›ci ginekologiczne), zaÅ› ból po stronie prawej podbrzusza może być wywoÅ‚any zapaleniem wyrostka robaczkowego – oczywiÅ›cie lokalizacja bólu nie zawsze jest wyraźnym wskaźnikiem miejsca choroby, gdyż ból czÄ™sto promieniuje,
- zgaga to uczucie palenia, pieczenia w górnej części nadbrzusza i przełyku. Promieniuje w stronę szyi. Może być spowodowana nadwrażliwością błony śluzowej przełyku, stanem zapalnym, zaburzeniami motoryki, wstecznym zarzucaniem treści żołądkowej do przełyku. Zwykle nasila się po określonych rodzajach pokarmów (tłuste, słodkie, kwaśne, napoje alkoholowe), po zbyt obfitych posiłkach, po ułożeniu w pozycji horyzontalnej.