Jak można zarazić się mononukleozą?

Przyczyną zakażenia jest bezpośredni kontakt ze śliną osoby zakażonej wirusem EBV, na przykład w czasie pocałunku, przez używanie tych samych butelek z napojami, wkładanie przez dzieci w przedszkolach różnych przedmiotów do buzi, czy też np. jedzenie tej samej kanapki.

Mononukleoza zakaźna jest chorobą wywołaną przez wirus Epsteina i Barr. Jest to choroba nagła, łagodna, która ustępuje samoistnie. Atakuje zwykle osoby w wieku młodzieńczym i z reguły jest przekazywana wraz ze śliną i wydzieliną z nosa. Czasami nazywana jest „chorobą pocałunku”

Objawy mononukleozy

• wysoka gorączka, do 40°C, która może utrzymywać się nawet dwa tygodnie;
• powiększone węzły chłonne na szyi, pod żuchwą, w pachwinach i pod pachami (są duże, przesuwalne, bolesne);
• silny ból gardła; migdałki często są bardzo powiększone i widać na nich szary nalot;
• nieprzyjemny, mdły zapach z ust;
• obfity katar;
• pobolewania brzucha – wynikają z powiększenia wątroby i śledziony, zaatakowanych przez wirus;
• czasami pojawia się opuchlizna na powiekach, nasadzie nosa lub łukach brwiowych;
• u niektórych dzieci występuje wysypka (u tych, które otrzymały ampicylinę – prawie zawsze).

Poważnym objawem jest spotykane u 50% chorych powiększenie śledziony, gruczołu położonego w górnej części jamy brzusznej po lewej stronie. Należy wtedy zachować dużą ostrożność, aby nie doprowadzić do jej pęknięcia. W 20% przypadków powiększona jest również wątroba. Do rzadziej spotykanych objawów należą trudności w przełykaniu, krwawienie z dziąseł, żółtaczka i jedno- lub dwudniowa wysypka.

U małych dzieci i starszych dorosłych (powyżej 35 lat) typowe objawy mononukleozy, a szczególnie klasyczna trójka, mogą nie występować, dlatego choroba jest wtedy trudniejsza do zdiagnozowania. Jednak w przypadku wysokiej gorączki trwającej przynajmniej tydzień, powiększonej wątroby, nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych sprawdzających czynność tego narządu lub przy objawach neurologicznych pojawiających się u dorosłego pacjenta lekarz powinien podejrzewać mononukleozę. U dzieci mononukleoza kończy się zwykle lekkim pobolewaniem gardła, rzadziej zapaleniem migdałków, a najczęściej nie ma żadnych objawów.

Najpoważniejszym zagrażającym życiu jest pęknięcie śledziony. Często obserwuje się utrudnienie oddychania (duszność ze stridorem).

• powikłania hemolityczne: ostra małopłytkowość, anemia hemolityczna, agranulocytoza, pancytopenia.
• powikłania ze strony OUN – porażenia nerwów czaszkowych (najczęściej nerwu twarzowego), padaczka, psychozy, zespół Guillaina-Barrego, zapalenie mózgu, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego

Rzadko występuje zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zapalenie jąder. Mononukleoza upośledza odporność, dlatego chory narażony jest w późniejszym czasie na liczne infekcje oraz wnikanie patogenów (np. gronkowca złocistego).

Jak sobie radzić

• Przy gorączce dużo pić, aby uzupełnić niedobór wody wywołany przez obfite poty.
• Przyjmować leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe
• Gardło płukać ciepłym roztworem soli kuchennej. Przy silnych bólach gardła stosować leki zalecane przy bólach gardła i w stanach zapalnych jamy ustnej.