Objawy miażdżycy
Miażdżyca często nie daje objawów, ale może być przyczyna :
- bólu w klatce piersiowej, zwężenie jednej z tętnic wieńcowych, powoduje ból przy wysiłku, ustępujący po odpoczynku (dusznica bolesna), a zamknięcie prowadzi do zawału serc,
- bólu nóg – przyczyna bywa zablokowanie aorty, dużych tętnic w obrębie miednicy lub w samych kończynach dolnych,
- bólu brzucha – zablokowanie przepływu krwi w naczyniach zaopatrujących jelita może być przyczyną przewlekłego bólu po posiłkach, biegunki i wymiotów,
- udaru mózgu (osłabienie mięśni twarzy, porażenie kończyn po jednej stronie, utrudnianie połykania , mówienia, ból głowy, wymioty,
- dotkliwego bólu pleców na skutek przesączenia się krwi przez osłabioną tętniakiem ścianę aorty.
Przyczyny miażdżycy
Płytki miażdżycowe są zbudowane z lipidów , otorbionych włóknista tkanką łączna . powstają tam, gdzie lokalne ciśnienie krwi jest wyższe , np. w rozwidleniu naczyń lub w miejscu ich przechodzenia przez ciasny kanał
Czynniki ryzyka miażdżycy
- naturalne procesy starzenia – choć pewne zmiany mogą powstać w dzieciństwie, objawy na ogół rozwijają się w wieku średnim,
- płeć męska- mężczyźni w średnim wieku są 3-4 razy bardziej zagrożeni niż kobiety w tym samym wieku, choć różnice zacierają się w okresie przekwitania kobiet,
- nadciśnienie tętnicze – wzrost ciśnienia skurczowego o ponad 20 mm Hg u mężczyzn w średnim wieku zwiększa się o 60% ryzyko zgonu z przyczyn naczyniowych,
- palenie tytoniu jest to jeden z najważniejszych czynników ryzyka miażdżycy, jak i choroby wieńcowej, ryzyko tej ostatniej jest wprost proporcjonalne do liczby wypalanych papierosów,
- wysokie stężenie tłuszczów we krwi – cholesterol występuje we krwi w różnych postaciach , a jego wysokie stężenie zwiększa ryzyko,
- czynniki genetyczne – u ludzi z genetycznie uwarunkowana rodzinną hipercholesterolemią zmiany miażdżycowe mogą się pojawiać już w młodym wieku,
- nadwaga otyłość – typu brzusznego ma związek z częstością choroby wieńcowej,
- cukrzyca – często towarzyszy jej wysokie stężenie cholesterolu we krwi,
- odżywianie – niska zawartość w diecie błonnika a duża czerwonego mięsa zwiększa ryzyko choroby wieńcowej,
- niekorzystne warunki we wczesnej fazie życia – spowolnienie wzrostu w dzieciństwie nasila ryzyko choroby wieńcowe,j
- niechęć do wysiłku fizycznego, który chroni przed choroba wieńcową,
- spożywanie alkoholu w nadmiarze,
- niski poziom społeczno-ekonomiczny,
- woda – picie miękkiej wody ma związek z wyższą umieralnością z powodu choroby wieńcowej.
Zapobieganie miażdżycy
Najważniejszym czynnikiem w procesie zapobiegania i leczenia miażdżycy jest zmiana sposoby życia.
- zmiany w diecie polegające na zwiększeniu ilości świeżych owoców , jarzyn i tłustych ryb, a zmniejszeniu tłuszczów zwierzęcych,
- zwiększenie aktywności fizycznej,
- pozbycie się nadwagi,
- rzucenie palenia ograniczenie ilości spożywanego alkoholu.
Miażdżyca jest przyczyna pogorszenia stanu zdrowia społeczeństwa i wielu zgonów. Jest w głównej mierze odpowiedzialna za niedokrwienna chorobę serca. Istotny wpływ na rozwój miażdżycy maja czynniki środowiskowe.
Leczenie w znacznym stopniu poprawia szanse przeżycia . Skuteczne leczenie nadciśnienia zmniejsza o około 14% ryzyko choroby wieńcowej, ryzyko zawału serca zmniejszają środki obniżające poziom lipidów we krwi. Wielce korzystne jest rzucenie palenia.
Większość pacjentów cierpiących na tzw. chromanie przestankowe (kurczowe bóle łydek przy chodzeniu) zyskuje na rzuceniu palenia , zmianie sposobu życia i zwiększeniu aktywności fizycznej.
Osoby cierpiące na cukrzycę są bardziej zagrożone utratą kończyny z powodu upośledzenia krążenia i zmian w tętnicach. Ogromne znaczenie ma więc rygorystyczne utrzymywanie właściwego poziomu cukru we krwi oraz regularne wizyty u lekarza, by w pore wykryć narastające zagrożenia.