Choroby stercza
Stercz (gruczoł krokowy) stanowi część męskiego układu rozrodczego. Otacza górny odcinek cewki moczowej (przewodu wyprowadzającego mocz z pęcherza na zewnątrz).
Do częstych zmian stercza należy:
- niezłośliwe jego powiększenie (łagodny rozrost stercza)
- rak stercza
- zapalenie stercza
Zaburzenia oddawania moczu
Schorzenia stercza zwykle objawiają się zaburzeniami oddawania moczu, takimi jak:
- częste oddawanie moczu
- nocne oddawanie moczu
- nadmierne parcie moczu
- utrudnione rozpoczynanie oddawania moczu
- słaby strumień moczu
- ból przy oddawaniu moczu
- krwiomocz
- retencja moczu
- nietrzymanie
inne objawy to : bóle kostne, bóle w dole pleców – często jest to pierwszy objaw raka stercza, niestety bywa to również objaw przerzutu raka stercza do innych okolic ciała
gorączka i ból w okolicy stercza – przemawia za zapaleniem
Przyczyny dolegliwości męskich
Łagodny rozrost stercza
Polega na powiększeniu tej części stercza, która leży w okół cewki moczowej, co może utrudniać przepływ moczu . Proces ten zwykle rozpoczyna się w średnim wieku i ma związek z wpływem na stercz męskich hormonów płciowych, istotna rolę mogą odgrywać również czynniki genetyczne
Rak stercza
Rak rozwija się z gruczołowych komórek stercza. Do czynników ryzyka zalicza się:
- wiek – większość
- przypadków dotyczy mężczyzn po 65 roku życia
- czynniki genetyczne – w około 9% przypadków można stwierdzić rolę czynników genetycznych
- rasa – mężczyźni czarnoskórzy są zagrożeni bardziej niż inni
- sposób odżywiania – zagrożenie jest być może większe u osób spożywających dużo czerwonego mięsa, tłuszczów i przetworów mleczarskich. Świeże owoce i warzywa mają pewne działanie ochronne
- czynniki środowiskowe – większe ryzyko ponoszą ludzie narażeni na pewne zanieczyszczenia przemysłowe, a także pracownicy elektrowni jądrowych, mężczyźni, których jądra nie funkcjonują lub ich są pozbawieni przed okresem dojrzewania, są zagrożeni w mniejszym stopniu niż inni
Zapalenie stercza
- Ostre zapalenie stercza – zwykle jest spowodowane infekcja bakteryjną, np. przez pałeczkę okrężnicy lub przez Chlamydia.
- Przewlekłe zapalenie stercza – czasem jest pochodzenia bakteryjnego, często jednak bez uchwytnej przyczyny
Objawy łagodnego rozrostu stercza występują u około 43% mężczyzn po 65 roku życia. Rak stercza zajmuje drugie miejsce po raku płuca wśród onkologicznych przyczyn zgonów mężczyzn. Zapalenie stercza jest zjawiskiem częstym u mężczyzn młodych i w średnim wieku. Istotne znaczenie ma zebranie dokładnego wywiadu. Lekarz wykona też badanie per rectum, wprowadzając palec do odbytu, by zbadać stercz przez ścianę odbytnicy. Gładka powierzchnia powiększonego stercza przemawia za jego łagodnym rozrostem, twarde i nieregularne guzki sugerują nowotwór złośliwy, bolesność, przy uciskaniu na stan zapalny
Zapobieganie chorobom stercza
Pewien udział w zapobieganiu chorobom stercza może mieć eliminowanie czynników ryzyka. Właściwości ochronne przypisuje się też sposobowi żywienia. Mężczyznom, w których rodzinie pojawiły się schorzenia stercza , należy doradzić regularne wizyty u lekarza.
w łagodnym rozroście stercza często okauja się skuteczne właściwe dobrane leki, jednak u znanego odsetka pacjentów w pewnym momencie staje się konieczna przezcewkowa resekcja stercza . Po operacji dochodzi do tzw.wstecznej ejukacji, czyli przychodzenia nasienia do pęcherza zamiast jego normalnego wytrysku, czasem też występuje impotencja. Gdy nowotwór jest ograniczony do samego gruczołu, radykalna prostatektomia lub radioterapia dają szansę pełnego wyleczenia, zawsze jednak istnieje ryzyko pojawienia się impotencji i nietrzymania moczu.
Jak sobie radzić
- Skrupulatnie przestrzegać zasad higieny osobistej
- Przy podejrzeniu zapalenia cewki moczowej zaniechać stosunków płciowych, do czasu ustąpienia dolegliwości
- W przypadku krwiomoczu leczenie się we własnym zakresie nie wchodzi w rachubę