Menopauza jest naturalnym procesem biologicznym, podczas którego w wyniku osłabienia funkcji hormonalnej jajników dochodzi do ustania menstruacji. Jest okresem przejściowym od okresu rozrodczego do okresu starości.
Okres menopauzy przypada zwykle pomiędzy 45 a 55 rokiem życia kobiety. Narastający niedobór hormonów jajnikowych może powodować szereg dolegliwości, które mogą zakłócić radość życia kobiet w tym okresie.

Menopauza wiąże się również ze zmianami w kośćcu, a co za tym idzie ze zwiększonym ryzykiem zapadalności na osteoporozę. Główną przyczyną zapadalności na tą chorobę w okresie okołomenopauzalnym jest brak wydzielania hormonów jajnikowych, w szczególności estrogenów.
Okres przedmenopauzalny (premenopauza) – to okres kilku lat poprzedzający wystąpienie ostatniej miesiączki, podczas którego pojawiają się pierwsze hormonalne zmiany niewydolności jajników
Okres pomenopauzalny (peimenopauza) – to okres kilku lat po menopauzie
Okres okołomenopauzalny (perimenopauza) – czyli okres przekwitania (klimakterium) – to okres kilku lat poprzedzających menopauzę i okres kilku lat po menopauzie.
Menopauza samoistna - samoczynne wygaśnięcie czynności jajników.
Menopauza sztuczna - wygaśnięcie czynności jajników albo po chirurgicznym ich usunięciu, albo w wyniku stosowania chemioterapii lub radioterapii
Menopauza przedwczesna – przedwczesne wygaśnięcie czynności jajników. Występuje ono wtedy, kiedy do zaburzeń czynności jajników dochodzi dochodzi przed 40 rokiem życia.

Średni wiek występowania ostatniej miesiączki w Polsce wynosi około 49 lat. Zależy on od liczby pęcherzyków w jajnikowych. Największa ich liczba występuje w wieku płodowym i maleje w miarę upływu lat. Polki wchodzą w okres przekwitania dwa lata wcześniej niż kobiety krajów wysoko uprzemysłowionych. Zauważono, ze płodność kobiety zaczyna zmniejszać się wraz  z wiekiem około 35 roku życia. To wynik powolnego wygasania jajników.

Zaburzenia miesiączkowania kobiety w tym okresie są spowodowane zmianami hormonalnymi, ale mogą być również skutkiem chorób ogólnoustrojowych. Do najważniejszych czynników wpływających na czas wystąpienia ostatniej miesiączki nalezą wiek, w którym wystąpiła ona u matki danej kobiety, oraz palenie papierosów.

Najczęstsze objawy związane z menopauzą i wiekiem okołomenopauzalnym:

• uderzenia gorąca,
• zaburzenia snu,
• nocne poty, na które cierpi 40% kobiet po 40  roku życia  i 80% kobiet w okresie okołomenopauzalnym, (najlepiej eliminować prowadząc regularny tryb życia, eliminować używki, wietrzyć pomieszczenia przed snem, łagodzić zdenerwowania, pomóc wprowadzić się w lepszy nastrój)
• nieregularne miesiączki,
• częste zmiany nastroju, zaburzenia w układzie moczowo-płciowym, w tym nietrzymanie moczu  – zwłaszcza wysiłkowe, zmiana wyglądu skóry i siwizna wynikają ze zmian hormonalnych w organizmie kobiety
• należy pamiętać, że największe czynniki ryzyka rozwoju miażdżycy  to zaburzenia lipidowe , nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, palenie tytoniu, otyłość, brak aktywności fizycznej. Dlatego zaleca siei wykonywanie regularnych badań diagnostycznych oraz regularne wizyty u lekarza
• wszystkie poradniki i periodyki na temat zdrowia i urody apelują do kobiet o dbałość o właściwe uwapniane kości. Od tego zależy podatność na złamania kostne, od tego uzależnione jest m.in. występowanie osteoporozy lub uchronienie się przed ta chorobą. Ćwiczenia fizyczne, odpowiednia ilość ruchu sprawiają, że kości stają się grubsze i odporniejsze na złamania . Dlatego warto wygospodarować czas na codzienna dawką aktywności fizycznej, która nie tylko uchroni przed zrzeszotnieniem kości.
• Kobiety w wieku okołomenopauzalnym sa szczególnie narażone na zaburzenia czynności tarczycy. Choroby tego gruczołu występują 5-8 razy częściej niż u mężczyzn, a przed menopauzą ich ryzyko ich występowania jeszcze się zwiększa. Jest to związane ze zmianami hormonalnymi w zakresie jajników, tj. wygasaniem ich czynności. Zdaniem lekarzy każda kobieta powinna w tym czasie powinna mieć wykonane badania diagnostyczne oceniające czynność tarczycy, ponieważ często objawy zaburzeń okołomenopauzalnych  mogą byc mylone z niektórymi z objawami niektórych zaburzeń czynności gruczołu tarczowego.
• Okres okołomenopauzalny niesie też zagrożenie zachorowaniem na typowe nowotwory występujące u kobiet. Jest to związane ze stylem życia. Odpowiednia dieta, aktywność fizyczna, unikanie alkoholu, palenia papierosów oraz utrzymywanie odpowiedniej masy ciała przyczyniają się do obniżenia czystości występowania chorób nowotworowych . Ważnym elementem profilaktyki, a także zachowania atrakcyjności jest dbałość o regularne badania piersi. Wykonywanie mamografii i cotygodniowe samobadanie piersi to podstawa sukces i przejaw właściwego podejścia do profilaktyki. Należy pamiętać, że nawet rak jest wyleczalny, pod warunkiem, że zostanie wcześniej wykryty.
• W okresie przekwitania zmienia się nastawienie kobiety do swojej kobiecości. Dbałość o zdrowy styl życia i wykonywanie profilaktycznych badań są podstawą zachowania zdrowia. Kobieta w omawianym okresie życia może czuć się lepiej, a tym samym – wyglądać atrakcyjnie niż niejedna 30-latka. Wymaga to jednak trochę wysiłku i pracy, ale na pewno się opłaca.
• W okresie menopauzy bardzo istotny jest sposób odżywiania się. Nieprawidłowa dieta powoduje otyłość, a co za tym idzie zwiększone ryzyko zachorowalności na nadciśnienie tętnicze oraz choroby nowotworowe, niszczenie kości, czyli problemy z osteoporozą.

Jak sobie radzić

• Należy się oszczędzać
• Unikaj za wszelką cenę dyskutowania na temat spraw konfliktowych w szerszym kręgu rodzinnym
• Staraj sobie zapewnić wsparcie i pomoc najbliższych członków  rodziny
• Jeśli pochwa jest bardzo sucha  i w związku z tym stosunek przykry , a nawet żywo bolesny, używaj odpowiednich maści
• Jeśli stosowałaś leki antykoncepcyjne, stosuj je nadal przynajmniej przez okres  jednego roku od ostatniej miesiączki
• Bądź aktywna fizycznie