Objawy epilepsji
- zesztywnienie, potem drgawki mięśni kończyn i twarzy,
- utrata świadomości, upadek, bezwiedne oddanie moczu,
- mały napad: częściowe wyłączenie się: osłupiały wzrok, skurcze ciała,
- czasami po napadzie chory zapada w sen.
Przyczyny epilepsji
Gwałtowne i nieprawidłowe wyładowania elektryczne w komórkach nerwowych powodują niepohamowane pobudzenie mózgu. W znacznej części przypadków przyczyny padaczki nie udaje się ustalić. Epilepsja może być spowodowana:
- urazem mózgu,
- uszkodzeniem mózgu w czasie porodu,
- alkoholizmem,
- chorobami naczyń mózgowych,
- genetyczna skłonnością do występowania drgawek.
Przebieg epilepsji
Choroba ma wieloletni przebieg . Właściwe leczenie u większości chorych powoduje całkowite ustąpienie napadów lub zmniejszenie ich częstotliwości i nasilenia.
Ryzyko zachorowania na epilepsję
Na epilepsję (padaczkę) choruje ponad 400 tys.Polaków. Po pierwszym napadzie ryzyko wystąpienia kolejnych wynosi 40-50 %. Padaczka może wystąpić w każdym wieku, ale aż w 80% przypadków rozpoczyna się przed 20 rokiem życia.
Możliwe powikłania epilepsji
- urazy ciała (czaszki, języka),
- zmiany osobowościowe i psychiczne,
- przedłużający się napad (tzw. stan padaczkowy) jest zagrożeniem życia.
Pomoc doraźna w epilepsji
Zasady pomocy w czasie napadu padaczkowego:
- przenieś chorego w bezpieczne miejsce,
- ułóż go na boku, w tzw. pozycji bocznej ustalonej, co uchroni przed zakrztuszeniem,
- nie wkładaj mu niczego pomiędzy zęby, nie staraj się uniemożliwić drgawek,
- zadzwoń po pogotowie ratunkowe,
- zachowaj spokój, większość napadów ustępuje po kilku minutach, pozostań z chorym aż jego stan nie wróci do normy,
- chory często po ataku zapada w sen.
Profilaktyka epilepsji
Polecany jest regularny tryb życia, wysypianie się, aktywność umysłowa i fizyczna . Należy unikać alkoholu albo czynników powodujących padaczkę, np stroboksowego światła w padaczce fotogennej. Właśnie tego typu przerywane światło, emitowane podczas wyświetlania animowanych japońskich bajek było przyczyna wielu napadów padaczkowych u oglądających je dzieci
Co może wywołać napad epilepsji
Wystąpienie napadu padaczkowego trudno jest przewidzieć (niekiedy poprzedza go tzw. aura). Wiadomo jednak, że napady mogą być prowokowane np. przez:
- przemęczenie, a zwłaszcza brak snu,
- silny stres, emocje,
- duży wysiłek fizyczny (umiarkowany działa korzystnie),
- picie alkoholu l zażywanie narkotyków,
- błyski świetlne,
- wahania hormonalne u kobiet (ataki częstsze są np. przed miesiączką).
Atak padaczki wiąże się z drgawkami, szczękościskiem i ślinotokiem. Podczas napadu następuje bezwiedne oddanie moczu. W wielu przypadkach z ust wydobywa się czerwono podbarwiona piana, a chory sinieje i (bardzo często) traci przytomność.
Pierwsza pomoc, gdy widzisz osobę mającą napad padaczkowy
- zabezpiecz chorego przed upadkiem, skaleczeniem, potłuczeniem głowy, tułowia i kończyn,
- zapewnij ochronę głowy przed urazami,
- rozepnij choremu pasek, kołnierzyk w koszuli,
- kontroluj oddech i drożność dróg oddechowych,
- zachowaj spokój, gdyż atak mija najczęściej po 2-3 minutach,
- po napadzie padaczkowym ułóż chorego na lewym boku, aby uniknąć zakrztuszenia lub zadławienia,
- jeśli nie znasz osoby, która ma napad padaczki albo, gdy napad się przedłuża wezwij pogotowie.
Tego nie należy robić:
- nie wkładaj nic twardego między zęby,
- nie otwieraj na siłę zaciśniętych szczęk,
- nie powstrzymuj na siłę drgawek,
- nie rób sztucznego oddychania, bezdech podczas napadu jest jednym z towarzyszących objawów,
- nie podawaj choremu żadnych płynów,
- nie krępuj ruchów chorego,
- nie budź chorego po ataku, lecz zapewnij mu spokój.
Jak sobie radzić
Zachowanie się osoby obecnej przy wystąpieniu „dużego napadu” padaczkowego
- Nie zmieniaj leżącej pozycji chorego lub połóż go płasko . Podłóż mu coś miękkiego pod głowę i rozluźnij uwierające go części garderoby. Między zębami włóż mu zwinięta chustkę do nosa (zapobiega to przygryzieniu języka)
- Usuń z otoczenia wszystkie przedmioty , które mogą być przyczyna urazu ( w czasie drgawek chory może się nieco przemieszczać)
- Nie przytrzymuj pacjenta, nie wywieraj na niego żadnego nacisku, nie stosuj siły
- Staraj się obserwować charakter napadu. Której okolicy ciała dotyczą drgawki? Czy drgawki obejmują połowę ciała, czy całe ciało? Dane na ten temat mogą być przydatne lekarzowi
- Odczekaj aż napad sam minie. Wytrzyj choremu piane z ust, jeśli ma przygryziony język, krwawi, ułóż go na boku
- Nie podawaj choremu płynów do picia
Jeśli sam stajesz się ofiarą napadu padaczkowego
- Jeśli napad wystąpił po raz pierwszy w życiu, udaj się jak najszybciej do lekarza. Większość napadów epileptycznych poddaje się farmakoterapi. Wyniki leczenia są na ogół dobre.
- Jeśli już jesteś świadomy, że chorujesz na padaczkę, notuj w kalendarzu kolejne napady, co pomoże w ustaleniu częstości ich występowania
- Przyjmuj zalecone leki systematcyznie
- Przestrzegaj terminów badań kontrolnych
- Nie wolno ci pić alkoholu
- Żyj normalnie nie izoluj się
- Zaniechaj prowadzenia samochodu, dopóki nie minie przynajmniej rok od czasu ostatniego napadu, wypełnij dokładnie zalecenia lekarza
Jeśli drgawki wystąpią u dzieci z wysoka gorączką
- Podawać właściwe leki przeciwgorączkowe w odpowiednich dawkach
- Stosować okłady na łydki