Zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie maniakalno-depresyjne, psychoza maniakalno-depresyjna, cyklofrenia lub potocznie i błędnie depresja dwubiegunowa – zaburzenie psychiczne charakteryzujące się cyklicznymi, naprzemiennymi epizodami depresji, hipomanii, manii, stanów mieszanych i stanu pozornego zdrowia psychicznego.
Obecnie nazwy “psychoza maniakalno-depresyjna” nie używa się i powoli się z niej rezygnuje na rzecz pojęcia “zaburzenia afektywne-dwubiegunowe”.
Objawy cyklofrenii:
- nagłe, nadmierne pobudzenie pacjenta,
- zmiana zachowania która zwraca uwagę otoczenia,
- nadmierna radość,
- skłonność do ryzyka,
- podejmowanie działań, których pacjent do tej pory unikał,
- nagłe wyciszenie,
- płaczliwość,
- myśli samobójcze
Choroba dwubiegunowa jest dla chorego niezwykle wyniszczająca, często uniemożliwia kontynuację pracy, utrzymania znaczących relacji; bardzo często towarzyszy jej nadużywanie alkoholu. Bardzo wysoki jest także wskaźnik samobójstw i prób samobójczych wśród osób cierpiących na zaburzenie maniakalno-depresyjne (wyższy niż wśród osób cierpiących na depresję jednobiegunową).
Chorobę maniakalno-depresyjną z powodzeniem leczy się przy pomocy soli litu, który niestety ma poważne skutki uboczne – szczególnie źle wpływa na układ krążenia, pokarmowy oraz centralny układ nerwowy.
Przyczyny cykloferenii:
Przyczyna tej choroby nie jest znana, najpopularniejsze tezy utrzymują, że do czynników mogących być bodźcem jej rozwoju zalicza się tzw. trudne dzieciństwo, neurotyczne przeżycia (zwłaszcza w okresie dojrzewania), wysoką podatność na stres, silną traumę, nieumiejętność wyrażania uczuć, zwłaszcza “duszenie w sobie” negatywnych emocji, oraz:
- ma ona podłoże genetyczne (według niektórych ocen jest to tylko czynnik zwiększający ryzyko zachorowania)
- jest efektem złej pracy neuroprzekaźników
- jest efektem urazów i mikrourazów mózgu
- ma przyczyny w wadach rozwoju płodu
Choroba ta dotyka równie często kobiety, co mężczyzn. Wyróżnia się cztery podtypy zaburzeń afektywnych dwubiegunowych:
- typ I, w którym występują wyraźne i silne epizody maniakalne
- typ II, w którym pełna mania występuje niezwykle rzadko, występuje natomiast hipomania
- typ III cyklotymia, w której pojawiają się prawie wyłącznie łagodne postaci hipomanii i subdepresji, co dla otoczenia i chorego może sprawiać wrażenie zwykłych cech charakteru.
- typ niesprecyzowany, który w wywiadzie i obserwacji nie daje się zakwalifikować jako żaden z powyższych.
