Zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie maniakalno-depresyjne, psychoza maniakalno-depresyjna, cyklofrenia lub potocznie i błędnie depresja dwubiegunowa – zaburzenie psychiczne charakteryzujące się cyklicznymi, naprzemiennymi epizodami depresji, hipomanii, manii, stanów mieszanych i stanu pozornego zdrowia psychicznego.
Obecnie nazwy „psychoza maniakalno-depresyjna” nie używa siÄ™ i powoli siÄ™ z niej rezygnuje na rzecz pojÄ™cia „zaburzenia afektywne-dwubiegunowe”.
Objawy cyklofrenii:
- nagłe, nadmierne pobudzenie pacjenta,
- zmiana zachowania która zwraca uwagę otoczenia,
- nadmierna radość,
- skłonność do ryzyka,
- podejmowanie działań, których pacjent do tej pory unikał,
- nagłe wyciszenie,
- płaczliwość,
- myśli samobójcze
Choroba dwubiegunowa jest dla chorego niezwykle wyniszczająca, często uniemożliwia kontynuację pracy, utrzymania znaczących relacji; bardzo często towarzyszy jej nadużywanie alkoholu. Bardzo wysoki jest także wskaźnik samobójstw i prób samobójczych wśród osób cierpiących na zaburzenie maniakalno-depresyjne (wyższy niż wśród osób cierpiących na depresję jednobiegunową).
ChorobÄ™ maniakalno-depresyjnÄ… z powodzeniem leczy siÄ™ przy pomocy soli litu, który niestety ma poważne skutki uboczne – szczególnie źle wpÅ‚ywa na ukÅ‚ad krążenia, pokarmowy oraz centralny ukÅ‚ad nerwowy.
Przyczyny cykloferenii:
Przyczyna tej choroby nie jest znana, najpopularniejsze tezy utrzymujÄ…, że do czynników mogÄ…cych być bodźcem jej rozwoju zalicza siÄ™ tzw. trudne dzieciÅ„stwo, neurotyczne przeżycia (zwÅ‚aszcza w okresie dojrzewania), wysokÄ… podatność na stres, silnÄ… traumÄ™, nieumiejÄ™tność wyrażania uczuć, zwÅ‚aszcza „duszenie w sobie” negatywnych emocji, oraz:
- ma ona podłoże genetyczne (według niektórych ocen jest to tylko czynnik zwiększający ryzyko zachorowania)
- jest efektem złej pracy neuroprzekaźników
- jest efektem urazów i mikrourazów mózgu
- ma przyczyny w wadach rozwoju płodu
Choroba ta dotyka równie często kobiety, co mężczyzn. Wyróżnia się cztery podtypy zaburzeń afektywnych dwubiegunowych:
- typ I, w którym występują wyraźne i silne epizody maniakalne
- typ II, w którym pełna mania występuje niezwykle rzadko, występuje natomiast hipomania
- typ III cyklotymia, w której pojawiają się prawie wyłącznie łagodne postaci hipomanii i subdepresji, co dla otoczenia i chorego może sprawiać wrażenie zwykłych cech charakteru.
- typ niesprecyzowany, który w wywiadzie i obserwacji nie daje się zakwalifikować jako żaden z powyższych.
