W wyniku choroby tarczyca może wydzielać zbyt mała (niedoczynność) lub nadmiar (nadczynność) hormonów. Tarczyca mieści się na przedniej ścianie tchawicy tuz poniżej chrząstki tarczowatej, a jej ułożenie i kształt można przyrównać do muszki (rodzaju krawata). Wydziela ona do krwi hormony zawiadujące metabolizm w całym ustroju.
Nadczynność tarczycy
Jest to najczęstsze zaburzenie hormonalne, prowadzące do nadmiernej stymulacji metabolizmu.
Do objawów zalicza się
- stany lękowe i bezsenność,
- niepokój ruchowy i drażliwość,
- utratę masy ciała mimo wzmożonego apetytu,
- nadmierne pocenie się,
- drżenia,
- kołatanie serca
- biegunkę,
- rzadsze miesiączkowanie lub zupełny jego brak,
- osłabienie popędu płciowego,
- wystąpienie lub nasilenie się dusznicy bolesnej (przy współistniejącej chorobie serca),
- wytrzeszcz gałek ocznych,
- obrzmienie na szyi spowodowane powiększeniem tarczycy.
Nadczynność
- uczucia ogólnego zmęczenia,
- depresji,
- złej tolerancji chłodu,
- suchości skóry z szorstkością włosów,
- chrypki,
- przybywania na wadze,
- zaparć,
- obfitych lub nieregularnych miesiączek,
- bladej i woskowatej skóry, łatwego powstawania sińców,
- mrowienie i drętwienie dłoni (zespół cieśni nadgarstka).
Przyczyny nadczynności tarczycy
Nadmierne wytwarzanie tarczycy występuje w:chorobie Gravesa-Basedowa- choroba ta należy go grupy chorób autoagresyjnych, w których wytwarzanie hormonów jest zaburzone przez nieprawidłowe przeciwciała
guzkach tarczycy – które mogą wytwarzać nadmiar hormonów;
zapaleniu tarczycy De Quervaina – jest to ostry stan zapalny gruczołu, prawdopodobnie na tle wirusowym
Przyczyny niedoczynności tarczycy
Niedostateczne wytwarzanie hormonów tarczycy wynika z :
- niedoczynności pochodzenia autoagresyjnego – najczęściej, związanej z obecnością przeciwciał atakujących tkanki tarczycy,
- zapalenia Hashimoto również na tle autoagresyjnym,
- niedoboru jodu – jego braku w pokarmach, dziś już niespotykanego w krajach rozwiniętych
- podjęcia leczenia nadczynności tarczycy, które może prowadzić do zniszczenia tkanki wytwarzającej hormony
Zaniedbanie leczenia nadczynności tarczycy grozi powikłaniami takimi jak
- osteoporoza,
- niewydolność krążenia,
- zawał serca lub udar mózgu.
Leczenie objawowe
Dolegliwości spowodowane przez nadczynność tarczycy, podobnie jak i grożące powikłania, zwykle udaje się opanować zwykłymi lekami. Objawy niedoczynności mogą jednak powracać, zwłaszcza gdy ich tłem jest choroba Gravesa – Basedowa. Podawanie tyroksyny w niedoczynności tarczycy na ogół usuwa objawy już po paru tygodniach.
