Spośród innych przyczyn wywołujących  tzw. wtórny zespół nerczycowy, wyróżnia się:

• choroby ogólnoustrojowe, jak: cukrzyca, gruźlica, choroby tkanki łącznej, nowotworowe
• uszkodzenie kłębków nerwowych polekowe, środkami chemicznymi, w wyniku reakcji uczuleniowych, zakażeń wirusowych
• choroby utrudniające odpływ krwi żylnej z nerki, np. zwężenie tętnicy nerkowej, zakrzep żył nerkowych

Zespół nercycowy może też byc uwarunkowany genetycznie. Wyróznia się trzy postacie zespołu nerczycowego. Są to:
1. Nerczyca lipidowa, w której sa minimalne zmianyw kłębkach, określa się je jako submikroskopowe, kłębkowe zapalenie nerek. Jest to najczęstsza postać , występuje u około 80% chorych.
2. Rozplemowe mezangialne kłebkowe zapalenie nerek.
3. Ogniskowe kłębkowe zapalenie nerek

Objawy nerczycy:

• obecność białka w moczu w ilości przekraczającej 50 mg/kg mc./dobę. białkomocz jest przyczyną wtórnej hipo- i dysproteinemii (obniża stężenia  białka całkowitego, albumin, gammaglobulin, a zwiększenie alfa i beta globulin w osoczu), hiperlipidemii.
• z moczem organizm traci także inne substancje związane z białkiem, np. jod, wapń, witaminy, co prowadzi do niedoborów pokarmowych.
• Obniżone stężenie białka  w surowicy krwi  powoduje przechodzienie wodydo tkanek i jam ciała. W raz z białkomoczem dochodzi do wzrostu resorpcji w nerkach nie tylko wody, ale także sodu, co prowadzi do obrzęków.
• Obrzęki pierwotne pojawiają się na twarzy (pod oczami), na powiekach, stopniowo obejmuja całe ciało. Skóra staje się cienka, podatna na urazy, włosy matowe, szorstkie, suche, paznokcie łamliwe. W e krwi obserwuje się zwiększone stężenie cholesterolu – powyżej 250 mg%, triglicerydów oraz lipoprotein o małej gęstości (LDl) i bardzo małej gęstości (VLDL). Krwinkomocz, rzadko nadciśnienie tętnicze , zagęszczenie krwi, hipoalbuminemia, hiperlipemia , podwyższone stężenie fibrynogenu i innych czynników osocza , zwiększenie  liczby płytek krwi prowadza do nadkrzepliwości krwi. Białkomocz i stosowane leczenia hormonalne powodują zaburzenia wapniowo-fosforanowe, dlatego wskazane jest suplementowanie witaminy D. Przebieg choroby jest przewlekły z okresem remisji. niestety wskazuje ona duża tendencję do nawrotów. Mogą one występować po kilku tygodniach, miesiącach, a nawet po kilku czy kilkunastu latach. Dziecko chore powinno unikać nadmiernych wysiłków fizycznych, ukąszeń komarów, pszczół, kontaktu z chemikaliami i wystrzegać się infekcji wirusowych.

Jest to nowotwór wywodzący się z komórek budujących układ współczulny, które w pewnym okresie swego rozwoju wymykają się spod wpływu bodźców fizjologicznych i mnożą się w sposób niekontrolowany.

Nowotwór wczesnodziecięcy: w chwili rozpoznania 50% pacjentów jest w wieku poniżej 2 roku życia, 75% poniżej 4 roku życia i 90% poniżej 10 roku życia.

Najczęstsze lokalizacje ogniska pierwotnego

• okolica zaotrzewnowa jamy brzusznej – 70% – (zwoje współczulne, rdzeń nadnerczy),
• śródpiersie tylne – 15%,
• szyja – 5%.

Pierwotne objawy kliniczne są niespecyficzne

• anemia,
• stany podgorączkowe,
• zmniejszenie masy ciała,
• bóle brzucha,
• kaszel, duszność, bóle klatki piersiowej.

Przerzuty w momencie rozpoznania stwierdza się u 75% pacjentów, najczęściej do

• kości (kości długie, czaszka),
• wątroby,
• szpiku,
• oczodołów,
• płuc.

Najbardziej pomocne w rozpoznaniu neuroblastoma są

• rtg klatki piersiowej,
• rtg kości,
• scyntygrafia kości,
• usg, CT,
• mielografia CT,
• MR.

Neuralgia nerwu trójdzielnego jest nerwobólem jednej lub więcej gałęzi nerwu trójdzielnego, który jest V nerwem czaszkowym. Klasyczna neuralgia trójdzielna jest jednostronna i charakteryzuje się krótkotrwałymi, nagłymi napadami bólu w obrębie zakresu unerwienia jednej lub więcej gałązek nerwu, występującymi samoistnie lub po podrażnieniu tzw. stref spustowych (trigger points) poprzez:

• ucisk,
• dotyk,
• podmuch wiatru,
• żucie,
• mycie zębów,
• mówienie.

Neuralgia nerwu trójdzielnego charakteryzuje się występowanie bardzo silnych dolegliwości bólowych występujących raczej jednostronnie w okolicy unerwianej przez II i III gałąź nerwu trójdzielnego, które unerwiają twarz, w okolice policzka, oczodołu, skroni. Neuralgia najczęściej występuje u osób powyżej 60 roku życia, częściej kobiet.

Do przyczyn nerwobólu nerwu trójdzielnego zalicza się

• zapalenie toczące się wokół nerwu,
• zaburzenia w ukrwieniu nerwu,
• ucisk korzenia nerwu przez zmienione mózgowe naczynia żylne lub tętnicze.

Przyczyny neuralgii

Istnieje wiele teorii neuralgii nerwu trójdzielnego, jednak za główną przyczynę neuralgii nerwu trójdzielnego uważa się konflikt naczyniowo-nerwowy, który polega na pulsującym ucisku przez naczynia krwionośne w czaszce, w okolicy zwoju nerwu trójdzielnego na zakończenia czuciowe nerwu trójdzielnego przez. Dochodzi wówczas do zakłóceń w pracy nerwu w postaci wyładowań, które są przyczyną dolegliwości bólowych.

Oprócz powyższej przyczyny do rozwoju neuralgii nerwu trójdzielnego przyczynia się stan zapalny toczący się wokół nerwu, jego uszkodzenia, zaburzenia ukrwienia czy ucisk przez inne struktury.

Objawy nerwobólu nerwu trójdzielnego

Ból w przypadku neuralgii nerwu trójdzielnego najczęściej jest jednostronny i najczęściej dotyczy jednej lub dwóch gałęzi nerwu. Ból jest nagły, silny i ostry i trwa od kilku do 2 minut. Atakom bólu może towarzyszyć łzawienie, skurcz mięśni, ślinotok, pogorszenie słuchu, zaburzenia smaku. Bóle neuralgiczne są często nasilane przez niewielki dotyk jakiejś szczególnie wrażliwej strefy na twarzy tzw. 0kolicy spustowej.

Pocenie to prawidłowy proces organizmu, na ciele ludzkim jest około 2-3 mln gruczołów potowych. Człowiek wydziela dziennie od kilku ml do kilku litrów  potu dziennie . Gdyby się nie pocił organizm uległby przegrzaniu.

Przyczyny zwiększonej potliwości

1. Fizjologiczne

• gorący klimat, duża wilgotność powietrza,
• wysiłek fizyczny,
• emocje, stres,
• spożywanie niektórych potraw, mocnej kawy, herbaty, czekolady,
• otyłość.

2.  Objawowe

• zaburzenia hormonalne (nadczynność tarczycy, cukrzyca),
• choroby neurologiczne,
• infekcje przebiegające z wysoką gorączką, gruźlica,
• menopauza u kobiet i andropauza u mężczyzn,
• niektóre nowotwory,
• idiopatyczne ok. 6%.

Nadmierna pocenie może być zlokalizowane i dotyczy tylko pach, dłoni, stóp lub tez może być uogólnione i dotyczy całego ciała. Na pewne rodzaje pocenia mamy wpływ, ale są stany których nie da się wyeliminować, wyleczyć.

Problemy związane z nadmierną potliwością

Nadmierne pocenie jest niezmiernie kłopotliwe. Osoby cierpiące na nadpotliwość, wiedzą jak ta dolegliwość jest uciążliwa, zwłaszcza, że często towarzyszy jej nieprzyjemny zapach, umycie skóry  i użycie dezodorantu tylko na chwilę usuwa problem.

Zalecenia ogólne

• higiena, kąpiele ziołowe dłoni i stóp,
• noszenie ubrań  z włókien naturalnych o luźnym fasonie,
• częste zmiany ubrań,
• unikanie kawy, alkoholu i ostrych przypraw,
• redukcja stresu, lęku,
• częste wietrzenie miejsca pracy.

Niestrawność (dyspepsja) to rozumie różne dolegliwości związane ze spożyciem posiłku a odczuwane jako dyskomfort w jamie brzusznej. Najczęściej występują one w postaci:

• bólu lub pobolewania w jamie brzusznej,
• braku apetytu,
• odbijania,
• uczucia pieczenia (zgaga),
• wzdęcia,
• przelewania,
• nadmiernego oddawania gazów,
• uczucia zbyt szybkiej sytości.

Problemy z systemem trawiennym, bóle brzucha, nadwaga to często wynik niewłaściwej diety. Pojawiają się zwykle wtedy, gdy nie dostarczamy organizmowi odpowiedniej ilości składników odżywczych i błonnika.

Błonnik jest substancją niezwykle ważną dla naszego samopoczucia. To mikroskopijne włókienka, z których zbudowane są komórki roślinne. Błonnik nie ma prawie żadnych wartości odżywczych, jednak jest niezbędnym składnikiem diety. Substancja ta, to po prostu kilka różnych związków, które nie ulegają strawieniu w przewodzie pokarmowym człowieka.

Ten specyficzny ból pojawia się w różnych częściach brzucha i towarzysza objawy takie jak niesmak w ustach, nudności, odbijanie się a czasami nawet biegunka i stan podgorączkowy.
Zaburzenia tego typu są powodowane wieloma czynnikami, do których  m.in. należą

Przyczyny niestrawności

• jedzenie potraw niedogotowanych,
• ostro doprawione posiłki,
• jedzenie dań zbyt gorących/zimnych,
• zbyt obfite posiłki,
• niefortunne łączenie produktów spożywczych, np. popijanie mlekiem mięsa,
• nadużywanie alkoholu,
• wypicie dużej ilości kawy,
• palenie papierosów.Do najczęściej spotykanych objawów należą: uczucie przesytu, wzdęcia, odbijanie się, zgaga, mdłości, wymioty, dolegliwości żołądkowe, biegunka, zaparcie i ból brzucha.

Każde zakłócenie pracy przewodu pokarmowego może prowadzić do dolegliwości trawiennych. Ponieważ wątroba, pęcherzyk i drogi żółciowe oraz trzustka biorą najważniejszy udział w procesie przemiany materii, ich choroby prowadzą zazwyczaj do dolegliwości trawiennych. Dolegliwości żołądkowe są najczęściej wywoływane przez takie czynniki, jak: nieprawidłowe odżywianie, stres, nadmierne picie alkoholu i palenie papierosów lub problemy natury psychicznej. Niekiedy przyczyną niestrawności mogą być poważne choroby: zapalenie przełyku i żołądka, zapalenie trzustki, choroby żołądka i jelit, kamienie żółciowe, nowotwory układu pokarmowego.

Jeśli dolegliwości żołądkowe są wywołane przez określoną chorobę układu pokarmowego, może dojść do powikłań, np. osłabienia i wycieńczenia w wyniku schudnięcia lub krwotoków wewnętrznych.

Zmiana sposobu odżywiania może zapobiec dolegliwościom żołądkowym

• nie jedz w pośpiechu,
• spożywaj niewielkie posiłki w stałych porach dnia,
• zrezygnuj z tłustych potraw i ostrych przypraw,
• jedz możliwie dużo produktów pełnoziarnistych, warzyw, owoców oraz produktów mlecznych,
• zamiast alkoholu i napojów gazowanych pij herbatę, soki owocowe lub mleko.

Objawy niestrawności

• ból w nadbrzuszu może być pochodzenia wątrobowego, jelitowego, żołądkowego dwunastniczego lub trzustkowego. Może być także pochodzenia sercowego,
• ból w środkowym nadbrzuszu najczęściej jest wywołany chorobą żołądka. Występuje on zwykle tuż po spożyciu posiłku,
• zlokalizowany trochę niżej, jest bardziej typowy dla dwunastnicy. W tym przypadku czas jego występowania jest opóźniony w stosunku do spożycia posiłku, a często pojawia się na czczo i spożycie posiłku go łagodzi,
• ból pojawiający się w prawym podżebrzu jest bardziej charakterystyczny dla wątroby (a dokładnie dla dróg żółciowych),
• ból trzustkowy lokalizuje się w lewej górnej części brzucha,
• ból spowodowany chorobą jelita cienkiego występuje w okolicy okołopępkowej,
• przyczyną bólu w podbrzuszu może być schorzenie narządów miednicy małej (dolegliwości ginekologiczne), zaś ból po stronie prawej podbrzusza może być wywołany zapaleniem wyrostka robaczkowego – oczywiście lokalizacja bólu nie zawsze jest wyraźnym wskaźnikiem miejsca choroby, gdyż ból często promieniuje,
• zgaga to uczucie palenia, pieczenia w górnej części nadbrzusza i przełyku. Promieniuje w stronę szyi. Może być spowodowana nadwrażliwością błony śluzowej przełyku, stanem zapalnym, zaburzeniami motoryki, wstecznym zarzucaniem treści żołądkowej do przełyku. Zwykle nasila się po określonych rodzajach pokarmów (tłuste, słodkie, kwaśne, napoje alkoholowe), po zbyt obfitych posiłkach, po ułożeniu w pozycji horyzontalnej.

Niewydolność pochodzenia sercowego polega na niezdolności do utrzymania  dostatecznego krążenia krwi w zależności od potrzeb ustroju. może dotyczyć jednej lub obu komór serca .

W związku z tym rozróżnia się niewydolność lewokomorową , prowadząca do wzrostu ciśnienia w lewym przedsionku i zastoju w krążeniu płucnym, co objawia się dusznością , oraz prawokomorową niewydolnością  prowadzącą do wzrostu ciśnienia w żyłach obwodowych i obrzęków.

Najczęściej obie postacie kojarzą się ze sobą. Do niewydolności prowadza wady serca , nadciśnienie, choroby mięśnia sercowego. Obwodowa niewydolność krążenia występuje zwykle w następstwie niedoboru objętości krwi krążącej co prowadzi  do zmniejszania pojemności serca  minutowej i objawów wstrząsu.

Niewydolność oddechowa  prowadzi do niedotlenienia krwi i tkanek, wzrostu dwutlenku węgla  we krwi, kwasicy oddechowej, duszności, sinicy i czerwienicy.

Ostra niewydolność oddechowa może wystąpić  w przebiegu zmian zapalnych w płucach może wystąpić w przebiegu zmian zapalnych w płucach, napadu dychawicy oskrzelowej, niedrożności dróg oddechowych, porażenia mięśni oddechowych.

Przewlekła niewydolność oddechowa  występuje w przewlekłym zapaleniu oskrzeli, rozedmie płuc, dychawicy oskrzelowej, pylicach, zwłóknieniu płuc, chorobach opłucnej, nowotworach płuc i opłucnej, zniekształceniach klatki piersiowej, znacznej otyłości.

Niewydolność wątroby, spowodowana znacznym zniszczeniem wątroby, najczęściej w przebiegu jej marskości, wirusowego zapalenia, zatruć, w końcowej  swej fazie objawia się śpiączką wątrobową.

Do wyzwolenia śpiączki w tych stanach mogą przyczynić się zakażenia, krwawienia do przewodu pokarmowego, zabiegi operacyjne. Występują znaczne zaburzenia  gospodarki wodno-elektrolitowej, białkowej i aminokwasowej, zatrucie aminokwasem, skaza krwotoczna, żółtaczka tzw. cuchnięcie wątrobowe, kwasica, zaburzenia w układach enzymatycznych oraz różne postacie  zaburzenia świadomości, aż do głębokiej śpiączki.

Niewydolność nerek, ostra lub przewlekła, prowadzi do zatrzymania w organizmie produktów przemiany materii wydalanych z normalnym moczem.

Ostra niewydolność nerek może być spowodowana przyczynami nerkowymi (zapalenie albo toksyczne uszkodzenie nerek)lub pozanerkowymi (mechaniczne utrudnianie odpływu moczu, wstrząs).

Przewlekła niewydolność  nerek  jest stanem zejściowym wielu chorób nerek, najczęściej przewlekłego – kłębkowego zapalenia nerek – odmiedniczkowego zapalenia nerek – torbielowatość nerek, nadciśnienia tętniczego itp. Ostatnim stadium niewydolności nerek jest mocznica.

Niewydolność nadnerczy może przebiegać w postaci ostrej lub przewlekłej. Ostra występuje w skutek rozległego zniszczenia  nadnerczy przez  uraz, krwotok, zator. Najczęściej pojawia się w posocznicy meningokokowej. Przewlekła postać cechuje chorobę Addisona.

Ubytek wielowarstwowego nabłonka płaskiego wokół ujścia zewnętrznej szyjki macicy powstały w następstwie jej zapalenia.

Ubytek pokrywa się  wkrótce nabłonkiem walcowatym, który albo wrasta w podścielisko szyjki, tworząc gruczoły cewkowe , albo rozrasta się na zewnątrz w postaci cienkich brodawek.

Obie powyższe postacie nadżerki mają tendencję do samowyleczenia: wielowarstwowy nabłonek płaski pojawia się ponownie i wypiera nabłonek walcowaty, fazę tę określa się jako nadżerka szyjki macicy oraz wypełni także cewki gruczołowe, następuje .

Jeśli proces gojenia zostaje zahamowany i tylko część nadżerki szyjki macicy  pokryta jest wielowarstwowym nabłonkiem płaskim, a pozostała część walcowatym, tworzy się stan nadżerki szyjki macicy częściowo wygojonej. Ten stan uważa się za stan przedrakowy.

Objawy nadżerki szyjki macicy

• upławy,
• bóle brzucha,
• bóle krzyża,
• krwawienie po stosunku,

Leczenie zależy od wyników badań cytologicznych lub histologicznych, może polegać na miejscowym stosowaniu leków przeciwzapalnych, przyżegnaniu chemicznym , elektrokoagulacji nadżerki szyjki macicy lub elektrokonizacji szyjki. Czasami sa wskazania do amputacji szyjki, a nawet usunięcia macicy. Powstawaniu szyjki macicy sprzyjają poporodowe lub po poronieniach uszkodzenia szyjki – rzęsistkawica i inne

Różne rodzaje nadżerek

Ze względu na zaawansowanie procesu gojenia się nadżerki, związany z tym różny wygląd i towarzyszące nieprawidłowe stany, wyróżnia się następujące jej rodzaje:

• nadżerka prosta - czerwony obszar wokół ujścia zewnętrznego, ostro odgraniczony, o gładkiej powierzchni; jest to zazwyczaj świeżo powstała zmiana,

• nadżerka brodawkowata – zmiana wyglądająca jak w nadżerce prostej, ale ma brodawkowatą powierzchnię; często towarzyszy jej stan zapalny,

• nadżerka krwawiąca - występują krwawienia z powierzchni zmiany przy dotyku (np. po stosunku),

• nadżerka gruczołowa - czerwony obszar, w którym gojenie się jest słabo zaznaczone; nabłonek walcowaty ektopowy (w nieprawidłowym miejscu) tworzy struktury gruczołowe wydzielające śluz,

• nadżerka w stanie gojenia - rozpoczęty proces wymiany nabłonków, czyli gojenia; zmiana jest bledsza,

• nadżerka częściowo wygojona – zaawansowany proces gojenia; widoczne są często torbiele Nabotha, wyraźna granica nadżerki jest niedostrzegalna,

• nadżerka wygojona – końcowy obraz gojenia się nadżerki: nabłonek płaski całkowicie przykrył obszar nadżerki, powodując zanik struktur produkujących śluz (rzadko) lub tworząc torbiele Nabotha. Jedynie ich obecność świadczy o przebytej nadżerce.

Zapalenie nieżytowe , zapalenie błony śluzowej , w przebiegu, którego do wysięku zapalnego dołącza się śluz produkowany w nadmiarze przez komórki nabłonka błony śluzowej na skutek działania czynników drażniących. W przebiegu nieżytu wyróżniamy 3 okresy:

1. okres wysięku surowiczego
2. okres zwyrodnienia  śluzowego komórek nabłonka
3. okres wysięku ropnego

Śluz wytwarzany  w nieżycie w nadmiernych ilościach miesza się z wysiękiem surowiczym, potem z wysiękiem ropnym, nadając im charakterystyczna gęstość i lepkość. Przyczyna nieżytu są czynniki, które wywołują zapalenie.

Nieżyt nosa , katar, zapalenie śluzówki nosa spowodowane są wirusowym zakażeniem drogą kropelkową. Dodatkowym, na ogół przecenianym czynnikiem  przyczynowym jest oziębienie ciała. Nieżyt nosa objawia się uczuciem swędzenia i suchości w nosie, kichaniem, po czym następuje wzmożenie wydzielania.

Wydzielina początkowo jest wodnista. W początkowym okresie  występuje także uczucie pełności w nosie, ból głowy, trudności w oddychaniu, często łzawienie. Nieżytowi nosa może towarzyszyć  podwyższenie ciepłoty ciała, uczucie rozbicia.

U dzieci ze względu na niewielką odporność miejscową i ogólną nieżyt nosa stanowi poważną chorobę, w której przebiegu mogą występować powikłania ze strony pozostałych narządów układu oddechowego, a także w postaci zapalenia ucha środkowego; ogólnego zakażenia  i in.

W dalszym przebiegu objawy nieżytu nosa łagodnieją., wydzielina staje się śluzowa, następnie ropna. Nieżyt nosa obejmuje również śluzówkę zatok przynosowych, w których odczyn zapalny  ze względu na warunki anatomicznie może utrzymywać się znacznie dłużej niż w nosie. Leczenie nieżytu nosa jest dotychczas objawowe, stosuje się środki napotne, w przypadku gorączki przeciwgorączkowe, witaminę C w zwiększonych dawkach, krople do nosa zmniejszające przejściowo obrzęk śluzówki; środki te nie skracają przebiegu choroby.

Przewlekły nieżyt nosa może przebiegać ze znacznym przerostem śluzówki lub z jej zanikiem, któremu towarzyszy poszerzenie jam nosowych i wysychanie błon śluzowych nosa i gardła.

Szczególną postacią jak przewlekły cuchnący, zanikowy nieżyt nosa o nieznanej etiologii, charakteryzujący się  powstawaniem w poszerzonych jamach nosa strupów o pokrytym, przenikliwym zapachu.

Przyczyny nieżytu nosa

• alergiczne: sezonowe, całoroczne,
• infekcyjne: ostre, przewlekłe,
• inne: idiopatyczne, niealergiczne zapalenie błony śluzowej nosa z eozynofilią (NARES), zawodowe, hormonalne, polekowe, emocjonalne.

Nerwica

Grupa stosunkowo łagodnych  zaburzeń osobowości, u których podłoża leży lęk i niepokój a wyrażających się ogromna skalą różnorodnych objawów.

W porównaniu z psychozami zaburzenia sfery emocjonalno-motywacyjnej mają w nerwicach znaczenie mniejszą intensywność, także nie zakłócają czynności poznawczych w takim stopniu jak psychozy, tj. nie prowadza do występowania omamów  i urojeń.

Przyczyny nerwicy są zdeterminowane warunkami wychowania w rodzinie. Sytuacje rodzinne mogą być przyczyna  powstania różnego rodzaju zaburzeń osobowości, jak np. osobowość  bierno-agresywna, osobowość kompulsywna, osobowość histeryczna.

Wysoki poziom lęku obserwowany w nwerwicy  jest wynkiem nadmiernie silnej zależności i obawy odrzucenia. różnorodne objawy  powstające w przebiegu nerwicy mają ścisły związek przyczynowy z redukcja lęku.

Objawy nerwicy pełnią zazwyczaj określona funkcję  w życiu chorego  i zrozumienie ich powstania  i trwałości wymaga analizy zależności interpersnalnych między pacjentem i jego bezpośrednim otoczeniem.

Podziały nerwicy mogą być przeprowadzone z róznego punktu widzenia, m.in ze względu na cechy osobowości chorych, bądź tez na rodzaj demonstrowanych objawów. Ten ostatni rodzaj wyróznia nerwice histeryczne, lękowe, natręctw, narządowe, płciowe i ruchowe.

Objawy nerwic:

Nerwice mogą obejmować takie objawy jak:

Objawy somatyczne:

• porażenia narządów ruchu lub pewnych ich części,
• brak czucia (anestezja, analgezja) pewnych obszarów skóry, zaburzenia wzroku, słuchu lub nadmierna wrażliwość na bodźce, trudości z oddychaniem, uczucie ciasnoty w klatce piersiowej
• napięciowy ból głowy, ból żołądka, serca, kręgosłupa, zawroty głowy, drżenie kończyn, kołatanie serca
• zespoły objawów charakterystyczne dla niektórych chorób czy stanów fizjologicznych (np. urojona ciąża, zaburzenia równowagi, napady drgawkowe przypominające padaczkę, itd.)
• zaburzenia funkcjonowania organów wewnętrznych,
• zaburzenia seksualne (np. zaburzenia erekcji, anhedonia, anorgazmia, wytrysk przedwczesny, zaburzenia tożsamości płciowej)

Zaburzenia funkcji poznawczych:

• myślenie natrętne,
• natręctwa ruchowe,
• trudności w koncentracji uwagi
• subiektywnie odczuwalne zmiany w percepcji rzeczywistości (np. derealizacja),

Zaburzenia emocji:

• fobie – patologiczny lęk przed pewnymi przedmiotami (np. ostrymi narzędziami), zwierzętami (np. pająkami, myszami), sytuacjami (lęk przed otwartą przestrzenią – agorafobia, zamkniętą przestrzenią klaustrofobia, lek przed autobusami, tłumem, ekspozycją społeczną, wyjazdami)
• lęk wolnopłynący, nieokreślony niepokój
• nagłe napady lęku,
• brak motywacji, apatia,
• stan podwyższonego napięcia, poirytowani
• przygnębienie,
• zaburzenia snu

Przyczyny nerwic

Najkrócej rzecz ujmując przyczyną nerwicy jest wewnątrzpsychiczny konflikt emocjonalny pomiędzy dwiema wykluczającymi się tendencjami.

Niedobór parathormonu prowadzący do hipokalcemii.

Przyczyny niedoczynności przytarczyc:

• pooperacyjne uszkodzenie przytarczyc (niedokrwienie lub usunięcie) może wystąpić po zabiegach operacyjnych, najczęściej po usunięciu tarczycy z powodu dużego wola lub nowotworów. Ze względu na rozwój technik operacyjnych tego rodzaju powikłanie występuje coraz rzadziej
• pojawiają się przypadki niedoczynności  przytarczyc po radioterapii okolicy szyi
• idiopatyczna niedoczynność przytarczyc powołana jest procesem autoimmunologicznym, przez przeciwciała skierowane  przeciwko przytarczycom. Proces autoimmunologiczny może wybiórczo dotyczyć przytarczyc, lub jest składową zespołu  endokrynopatii wielogruczołowych. Idiopatyczna niedoczynność  przytarczyc rozwija się w dzieciństwie.
• Rzadko przyczyna niedoczynności przytarczyc jest rodzinnie występują mutacja receptora wapniowrażliwego przytarczyc lub mutacji genu PTH
• inne rzadkie  przyczyny niedoczynności przytarczyc to agenezja przytarczyc i grasicy, ciężki niedobór magnezu, nadmiar żelaza i niedobór miedzi

Objawy kliniczne niedoczynności przytarczyc:

• wzmożona pobudliwość nerwowo-mięśniowa manifestująca się utajona lub jawna tężyczką, tężyczka jest stanem spontanicznego, tonicznego skurczu mięśni. Utajona tężyczkę można wykazać badając objawy Chvostka i Trousseau. Hipokalcemia może również być przyczyną napadów ogniskowych lub uogólnionych drgawek. Przewlekłej Hipokalcemii mogą towarzyszyć takie objawy jak łamliwość paznokci i włosów, zmiany grzybicze na skórze , zaćma. Może występować również opóźnienie  repolaryzacji kardiomiocytów, co objawia się wydłużeniem odcinka OT w zapisie elektrokardiogramu. Hiperfosfatemia  może prowadzić do powstawania  złogów wapniowo – fosforanowych w tkankach miękkich, w okolicy jąder podstawy mózgu.

Objawy kliniczne niedoczynności przytarczyc:

W rzekomej niedoczynności przytarczyc typu 1A występuje charakterystyczny fenotyp, określany jako zespół Albrighta. Charakteryzuje się on niskim wzrostem, okrągłą twarzą, krótką szyją, skróceniem kości śródręcza. Zespołowi temu często towarzyszy niedoczynność tarczycy i zaburzenie funkcji gonad. Występowanie takiego fenotypu bez hipokalcemii nazywane jest zespołem rzekomo rzekomej niedoczynności przytarczyc. Rzekoma niedoczynność przytarczyc typu 1B charakteryzuje się izolowaną niedoczynnością przytarczyc bez opisanych wyżej cech fenotypowych

Leczenie: preparaty wapnia i witaminy D, leczenie substytucyjne towarzyszącej niedoczynności tarczycy.

Jak sobie radzić

• Regularnie przyjmować przepisane leki
• Każde wole powinno  być oceniane przez lekarza
• Obserwować okolicę tarczycy
• W rejonach występowania wola endemicznego uzupełniać niedobór jodu poprzez spożywanie soli jodowanej
• Przestrzegać terminów lekarskich badań kontrolowanych
• nie wolno przedawkować leków
• stosuj się do zaleceń lekarskich