Gronkowiec to bakterie bardzo rozpowszechnione w przyrodzie. Występują u człowieka, zwierząt, w wodzie, powietrzu i żywności. Do lat 80. znane były tylko trzy gatunki, a dzisiaj – już ponad 40. Infekcje gronkowcowe mają długą historię, jednak odkryte i zbadane zostały dopiero pod koniec XIX w. U ponad 30% dorosłych nieszkodliwe gronkowce znajdują się w nosie, a u 20% na skórze. Ze względu na występowanie złoto pomarańczowych i białych kolonii rozróżniamy dwa gatunki gronkowców: Staphylococcus aureus, czyli „złocisty” (taki właśnie znaleźli pracownicy sanepidu w wodzie „Słowianki”) albo albus. Gronkowiec „złocisty” wytwarza silną toksynę, wywołującą zatrucia pokarmowe z natychmiastowymi objawami (do 30 min po jedzeniu).

Infekcja – jeśli ogranicza się do skóry – nie jest ciężka. Gorzej, gdy gronkowce przedostaną się do krwi, powodują wtedy powikłane zakażenia bakteryjne.

Do zakażenia może dojść szczególnie u pacjentów, którzy długo przebywają w szpitalach. Zakażenie może mieć charakter zakażenia szpitalnego choć nie zawsze tak się dzieje. Szczepy szpitalne tychże bakterii cechują się antybiotykoopornością.
Nabycie oporności w szerszym rozumieniu tego zjawiska jest efektem powszechnie stosowanych antybiotyków, których przeznaczenie jest nie tylko lecznicze w odniesieniu do chorego człowieka, coraz częściej ma charakter przemysłowy-przetwórczy czy weterynaryjny.

Wśród innych przyczyn zakażenia coraz częściej wymienia się nadmierną dbałość o higienę osobistą, której efektem jest zniszczenie naturalnego płaszcza lipidowego skóry nawet z okresową, troficzną przewagą grzybów różnych gatunków, które z czasem stają się powodem kolejnych wizyt u lekarza.

Niewątpliwie istotnym elementem tej złożonej kaskady zdarzeń będzie upośledzona odporność ustroju ludzkiego. Przyczynia się ona do osobniczej skłonności-podatności na różnego typu infekcje.

Do czynników sprzyjających zakażeniu należą

• zespół niedoboru odporności Wiskott-Aldrich,
• cukrzyca,
• choroby serca,
• choroby nowotworowe,
• zakażenia wirusem grypy,
• choroba reumatyczna,
• defekt zabijania wewnątrzkomórkowego,
• choroba ziarniniakowa,
• hipogammaglobulinemia,
• protezy naczyniowe, kostne, stawowe jako obce ciało.

Sposoby zakażenia

• drogą kropelkową,
• przez kontakt pośredni,
• przez przedmioty codziennego użytku.

Ryzyko zakażenia gronkowcem złocistym wzrasta w przypadku

• przerwania ciągłości tkanek,
• obecności ciała obcego w tkankach,
• współistniejących chorób, takich jak: nowotwory (np. białaczki), marskość wątroby, cukrzyca i inne choroby metaboliczne, stosowanie terapii immunosupresyjnej lub przeciwnowotworowej, inne niedobory odporności.

1. Zakażenia ropne skóry, tkanek podskórnych oraz tkanek miękkich

• czyraki,
• jęczmień (choroba),
• karbunkuł,
• ropnie,
• czyraczność,
• ropne zakażenia ran pooperacyjnych, pourazowych i innych,
• liszajec (zwykle gronkowiec wtórnie dołącza się zakażenia paciorkowcem ropotwórczym),
• zapalenie sutka u kobiet karmiących piersią,
• pyodermia,
• zastrzał,
• zanokcica,
• figówka,
• zapalenie mieszka włosowego.

2. Zakażenia układowe o etiologii gronkowcowej

• zapalenie szpiku kostnego i kości,
• zapalenie tchawicy,
• zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropnie mózgu,
• zapalenie żył,
• zakażenie układu moczowego,
• posocznica gronkowcowa,
• zapalenie płuc – jako powikłanie grypy,
• zapalenie mięśnia sercowego, ostre zapalenie wsierdzia.

3. Zakażenia lub zatrucia związane z produkcją swoistych toksyn

• choroba Rittera,
• zespół wstrząsu toksycznego,
• gronkowcowe zatrucia pokarmowe.

Jak sobie radzić

Rozmiękczyć strup używając wody z mydłem, następnie usunąć go. Należy zastosować leki zewnętrzne przepisane przez lekarza.

Ginekomastią nazywamy przerost gruczołów piersiowych (przerost tkanki właściwej gruczołu sutkowego) u mężczyzn. Ginekomastia jest objawem, który może pojawiać się z różnych przyczyn i w każdym wieku. Występuje obustronnie lub jednostronnie, zwykle częściej po stronie lewej. 

Przyczyny ginekomastii

Część mężczyzn po pięćdziesiątce z wyraźną otyłością ma prawdziwą ginekomastię. Przypuszcza się, że przyczyną tej nieprawidłowości jest przejście tzw. wczesnych androgenów w estrogeny pod wpływem wzrastania tkanki tłuszczowej.

Dotychczas uważano, że głównym czynnikiem mammotropowym, czyli wpływającym na wzrost sutków, jest prolaktyna. Istnieje ścisły związek między działaniem prolaktyny, estrogenów i progesteronu w procesie wzrastania sutków. Chociaż większość mężczyzn z ginekomastią ma prawidłowy poziom prolaktyny, podwyższony poziom estrogenów może być bodźcem do jej wydzielania.

Tak więc ginekomastia prawdopodobnie wiąże się z zaburzeniem równowagi między poziomem androgenów i estrogenów. Względny nadmiar estrogenów spowodowany spadkiem androgenów może być wystarczającym bodźcem pobudzającym sutek do wzrostu. Wydaje się jednak, że decydujący wpływ na rozwój sutka ma to, co dzieje się w ośrodkach podwzgórzowo – przysadkowych. Stąd wniosek, że prawdziwa przyczyna powstawania ginekomastii leży w pierwotnej lub wtórnej nadczynności przysadki i że nie można całkowicie wykluczyć działania pośredniego innych hormonów, między innymi nadnerczy i tarczycy.

Schorzenia związane ze zwiększoną produkcją estrogenów i gonadotropiny kosmówkowej (HCG) to

• guzy feminizujące jąder,
• złośliwe guzy pochodzenia embrionalnego,
• potworniaki,
• nabłoniak kosmówkowy,
• rak płuc oskrzelopochodny,
• nowotworowe i nienowotworowe zmiany nadnerczy. Natomiast choroby przebiegające ze zmniejszoną syntezą androgenów to,
• uszkodzenie jąder,
• urazy lub zespoły pokastracyjne,
• stany zapalne jąder w wyniku przebytego zapalenia przyusznicy,
• gruźlica,
• trąd,
• ziarnica złośliwa,
• wrodzony brak jąder,
• pierwotna niedomoga gonad (zespół Klinefeltera – kariotyp XXY).

Pierwszymi niepokojącymi objawami mogącymi wskazywać na obecność niepożądanych zmian w obrębie klatki piersiowej jest nienaturalne powiększenie jednej lub obu piersi, zwiększenie i przebarwienie otoczki sutka oraz wzmożona wrażliwość sutka na dotyk.

Jeżeli pod naciskiem palca wskazującego będziemy wyczuwać twarde zgrubienia (wskazujące na obecność tkanki gruczołowej) możemy być pewni że jesteśmy na najlepszej drodze do ginekomastii. Przy jednostronnym rozroście piersi należy zwrócić uwagę czy nie nastąpiło także powiększenie węzłów pachowych, gdyż takie objawy mogą wskazywać na obecność raka. W przypadku pojawienia się symptomów ginekomastii należy także zwrócić uwagę na wygląd jąder. Jeżeli stwierdza się uczucie bezbolesnego, ciężkiego, nierównego i twardego jądra, nasuwa się podejrzenie jego nowotworu.

Gruźlica jest chorobą zakaźną najczęściej atakująca płuca, lecz rozwijającą się również w innych częściach organizmu. Gruźlice płuc wykrywa się często przypadkowo, przy okazji rutynowych badań przesiewowych, jednak może być też przyczyną wielu dolegliwości, jak:

• długotrwałe ogólne osłabienie i złe samopoczucie,
• pogorszenie apetytu i chudnięcie, gorączka i nocne poty,
• kaszel często dokuczliwy,
• odksztuszanie,
• duszność.

Objawy gruźlicy

Objawy gruźlicy zależą od jej umiejscowienia

• w węzłach chłonnych – powiększenie szyjnych węzłów chłonnych, z których może wyciekać ropa,
• w drogach moczowych – częste bolesne oddawanie moczu, nieprzyjemne uczucie i obrzmienie w okolicy lędźwiowej,
• w układzie rozrodczym – u kobiet ból w miednicy, zaburzenia miesiączkowania, upławy z pochwy, niepłodność, u mężczyzn ból i obrzmienie moszny,
• w kościach i stawach  – bóle pleców, wygięcie kręgosłupa w skutek zapadnięcia się kręgu, ropienie, zniekształcenie stawów,
• w jamie brzusznej – nawracające ból brzucha i zaparcia,
• w skórze wrzodziejące guzki na głowie i szyi, pozostawiające blizny,
• w osierdziu  – ból zamostkowy,
• w oponach mózgowo rdzeniowych – złe ogólne samopoczucie, ospałość, ból głowy, wymioty, zmiany zachowania, sztywność karku, porażenia, stępienie reakcji na otoczenie, śpiączka.

Przyczyny gruźlicy

Gruźlicę wywołują bakterie zwane prątkami gruźlicy. W większości przypadków zakażenie następuje droga oddechową, przez wdychanie unoszonych z prądem powietrza kropelek wydzieliny osoby chorej. Wstępna faza zakażenia gruźliczego obejmuje tylko zwykle pewien obszar płuca oraz sąsiednie węzły chłonne.

Zmiana pierwotna zazwyczaj sama się goi z pozostawieniem blizny, lecz część bakterii może utrzymać się przy życiu. Często pozostają one w stanie uśpionym, gdy jednak z jakiejś przyczyna spada odporność nosiciela, mogą się reaktywować nawet po wielu miesiącach czy latach. U dorosłych gruźlica występuje częściej w fazie pierwotnej niż jako gruźlica pierwotna.

Do czynników ryzyka zalicza się

• podeszły wiek,
• nadużywanie alkoholu lub środków odurzających,
• zakażenie HIV,
• cukrzycę,
• leczenie lekami immunosupresyjnymi, np. po transplantacji.

Fazy zakażenia płuc

Pierwotna gruźlica płuc

powstają w płucach mikroskopijne zmiany , w których zamykane są prątki gruźlicy włóknista osłona guzków zawiera serowata masę złożoną z martwych bakterii i komórek w ciągu około 18 miesięcy gruzełki samoistnie się goją, pozostawiając włóknistą bliznę, która następnie wapnieje i staje się widoczna na zdjęciu rentgenowskim w zmianach tych nadal znajdują się bakterie w stanie uśpienia

Pierwotna gruźlica płuc

• w objętych zakażeniem narządach powstają guzowate twory, zawierające martwicze komórki o serowatym wyglądzie,
• następuje rozpadanie się gruźliczaków i szerzenie się infekcji,
• połykanie zakażonej wydzieliny z oskrzeli może spowodować zakażenie żołądka i jelit.

Leczenie i zapobieganie

Większość chorych można leczyć w domu pod warunkiem, że będą regularnie przyjmować leki i że nie pojawią się dodatkowe problemy. Leczenie ,musi trwać co najmniej 6 miesięcy, a w wypadku gruźlicy kości lub zakażenia HIV znacznie dłużej.

Ludzie w których plwocinie wykryto prątki, przestają zakażać po 2 tygodniach właściwego leczenia, co jednak nie oznacza że zostali wyleczeni.
By uniknąć uodpornienia prątków na leki, stosuje się kilka środków jednocześnie.

Zakażenie prątkiem gruźlicy obejmuje około 1/3 światowej populacji. Co roku dochodzi na świecie do ok 8 milionów nowych zakażeń. Z powodu gruźlicy umiera 2,9 mln ludzi. Ocenia się, że liczba chorych na gruźlicę wzrośnie w najbliższych latach, co ma związek z migracją ludności wiejskiej do obszarów miejskich w krajach słabo rozwiniętych i z epidemią AIDS.

U wielu chorych na gruźlicę nigdy nie pojawiają się objawy choroby. Pacjenci z czynną gruźlica zwykle dobrze reagują na nowoczesne leki, pod warunkiem, że pilnie odbębnią pełny cykl terapii. mimo podejmowanych  wysiłków w wielu krajach  narasta liczba przypadków gruźlicy opornej na wiele leków.

Grypa a przeziębienie

Jesień i zima to okres wzmożonych zachorowań na infekcję górnych dróg oddechowych. Najczęstsze z nich to grypa i przeziębienie. Oba te schorzenia są często ze sobą mylone, gdyż z pozoru są do siebie podobne.

W obydwu przypadkach za infekcję odpowiedzialne są wirusy.
Grypa pojawia się nagle i atakuje cały organizm. Pierwsze oznaki, które mogą wystąpić nawet w parę godzin od zarażenia, to: bóle głowy, bóle  mięśni i stawów, wysoka gorączka dochodząca do 39 stopni, dreszcze, katar, oraz ogólne osłabienie organizmu.

Kaszel przy grypie pojawia się rzadko, czasem dochodzą dolegliwości żołądkowe: nudności, bóle brzucha i wymioty. Do zakażenia grypą dochodzi drogą kropelkową przy bezpośrednim kontakcie z osoba chorą . Wirusy rozsiewane są przez osoby chore podczas kichania  i kaszlu. Leczenie trwa od kilku dni do kilku tygodni.

Objawy przeziębienia

Przeziębienie to również infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych spowodowana w większości przypadków przez przemarznięcie, na skutek zmian temperatury  na dworze  lub też przemoknięcie. Choroba ta rozwija się stopniowo przez kilka dni. towarzyszy jej lekko podwyższona temperatura ciała, wodnisty katar , ból gardła, kaszel, zatkany nos.

Wirusem wywołującym przeziębienie możemy zarazić się przez kontakt  z osobą chorą, jego skórą lub przedmiotami, których dotykał. Pierwsze dwa, trzy dni choroby to faza ostra, później objawy przeziębienia powinny stopniowo ustępować. Na grypę chorujemy zazwyczaj od listopada  do marca, a przeziębić możemy się przez cały rok.

Przeziębienie na ogół mija szybciej  i łatwiej się leczy. Grypa może dać groźne dla zdrowia powikłania zwłaszcza, jeżeli dojdzie do wtórnej infekcji bakteryjnej. Zapadalność na grypę  i przeziębienie zależy od odporności naszego organizmu. Większość odczuwalnych przez nas objawów to właśnie efekt obronny naszego organizmu przed drobnoustrojami  a nie bezpośrednie działanie wirusów czy bakterii.

Porównanie objawów grypy i przeziębienia:

Jak walczyć z infekcjami

W czasie przeziębienia, gdy temperatura nie sięga 38 stopni u dorosłych i 35,5 stopni u dzieci, leczenie można zacząć od domowych sposobów. Najbardziej znaną i często stosowana metodą jest spożywanie czosnku, mającego silne działanie antybakteryjne.

Również istotne w walce z infekcją jest pozywanie warzyw  i owoców zawierających dużą ilość witaminy C. Odgrywa ona bardzo ważna rolę w produkcji przeciwciał. Najwięcej witaminy C zawierają owoce cytrusowe, czarna porzeczka, natka pietruszki, kiszona kapusta. Witamina C, wapń i rutyna uszczelniająca naczynia krwionośne.

Co robić aby nie dopadła nas infekcja wirusowa

We wszystkich infekcjach bardzo ważna jest profilaktyka.  W okresie jesiennym duże znaczenie ma odpowiednio dobrany strój do pogody. Nie powinniśmy się przegrzewać, ale też nie doprowadzajmy do wychłodzenia  i przemarznięcia. Trzeba również pamiętać o zdrowym odżywianiu. Posiłki powinny zawierać dużo warzyw i owoców. Są one cennym źródłem witamin i minerałów.

Jeśli nasza dieta  jest uboga należy wzbogacić ją w witaminy  i suplementy. Systematyczne uprawianie sportu, przebywanie na świeżym powietrzu ma bardzo pozytywny wpływ na nasza odporność.

Intensywny ruch zwiększa liczbę białych krwinek zwalczających bakterie i wirusy. Wysiłek fizyczny pozwala nam utrzymac właściwą wagę i kondycję. Umożliwia pozbycie się wraz z potem toksycznych substancji.

Rozładowuje stres. Przyzwyczaja nas do zmian temperatury. Powinniśmy równiez zadbać o wietrzenie i nawilzanie naszych mieszkań . Wymiana mieszkań usuwa bakterie i wirusy. Nawilżenie zmniejsza wysychanie śluzówek nosa i gardła  utrudniając atak wirusów i bakterii. Na nasza odporność ma również wpływ właściwy wypoczynek nocny. Sen jest niezbędny by nasz organizm mógł się właściwie zregenerować się po codziennym wysiłku.

Zwiększyć odporność możemy przez hartowanie. Stres, palenie tytoniu, picie alkoholu  to czynniki negatywnie wpływające na nasza odporność. Należy się ich wystrzegać.

Należy również unikać dużych skupisk ludzi, osoby z obniżona odpornością powinny pamiętać o jedzeniu ryb, gdyż oleje w nich zawarte zwiększają nasza odporność.

Przeciwko grypie można się zaszczepić . Ze względu na dużą zmienność wirusa grypy, należy ponawiać szczepiena każdego roku. Do grupy osób, którym zaleca się szczepienia ochronne należą: astmatycy, cukrzycy, osoby z chorobami układu krążenia, chorobami nerek i wątroby oraz w podeszłym wieku.

Jak sobie radzić w przeziębieniu

• Ubierać się ciepło, ale nie przegrzewać się
• Pić wystarczająco dużo, aby rozrzedzić śluzową wydzielinę
• Powszechnie stosowane leki nie działają przyczynowo (np. nie zabijają wirusów), ale mogą złagodzić dolegliwości
• Stosować doraźne leki na katar
• Przyjmować leki na kaszel
• zażywać suplementy wzmacniające odporność
• pić herbatki ziołowe

Jak sobie radzić w grypie

• Jeśli czujesz się się chory lub grypa szerzy się w najbliższym otoczeniu:

- unikaj kontaktów, oszczędzaj się

- zmniejsz intensywność życia

• Jeśli gorączkujesz połóż się do łóżka
• Dużo pij, ponieważ zapotrzebowanie na płyny  jest znaczne ze względu  na intensywne pocenie się i straty wody podczas przyśpieszonego oddychania. Dostarczenie płynów jest również konieczne, aby rozrzedzić  zapalna wydzielinę dróg oddechowych. Odksztuszanie rzadkiej plwociny jest  łatwiejsze.
• Powszechnie stosowane medykamenty przynoszą ulgę, ale nie zwalczają przyczyny, czyli nie zabijają wirusów
• Zależnie od potrzeby przyjmuj leki na katar, kaszel i lub leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe
• Leki przeciwgrypowe zawierają wiele substancji czynnych o działaniu wielokierunkowym. Dlatego też warto je stosować wtedy, kiedy mamy do czynienia z wieloobjawowym przebiegiem choroby.
• Jeśli po upływie trzech, do czterech dni  nie wystąpi poprawa należy udać się do lekarza.