Objawy choroby lokomocyjnej

• brak apetytu,
• uczucie niewygody,
• złe samopoczucie,
• zmęczenie,
• zawroty i bóle głowy,
• nudności,
• suchość w ustach lub ślinotok,
• nadmierne poty,
• wymioty.

Osoby mające dolegliwości związane z chorobą lokomocyjną powinny

• siadać przodem do kierunku jazdy,
• w autobusie i pociągu wybierać miejsce jak najdalej od osi kół (najlepiej środkowa część autobusu),
• w czasie lotu samolotem usiąść w fotelu zlokalizowanym nad skrzydłem, najlepiej od strony okna,
• przed wyjazdem zjeść tylko lekki posiłek,
• przed wyjazdem nie pić napojów gazowanych,
• w czasie jazdy patrzeć na horyzont – stabilny punkt w krajobrazie, ponieważ obserwacja mijanych drzew czy słupów przydrożnych wzmaga dolegliwości chorobowe,
• jeśli to możliwe, wybrać pozycję półleżącą (opuścić nieco oparcie fotela), ze stabilnym podparciem głowy,
• często wietrzyć pojazd, a także robić krótkie odpoczynki na świeżym powietrzu,
• wypocząć i wyspać się przed podróżą,
• gdy wystąpią mdłości, zamknąć oczy i głęboko oddychać, odsunąć szybę i zaczerpnąć świeżego powietrza,
• zaopatrzyć się w torebki foliowe – na wypadek nagłego wystąpienia wymiotów.

Przyczyny choroby lokomocyjnej

Zaburzenie jest wywołane nadmiernym pobudzeniem przez ruch narządu przysadkowo – ślimakowego (błędnika), który znajduje się w uchu. Błędnik w uchu przekazuje informacje do układu nerwowego informacje o ruchu i szybkości, podczas gdy zmysł wzroku wyraźnie odbiera i przekazuje do układu nerwowego informację pozostawienia w miejscu. Organizm nie jest w stanie powiązać sprzecznych informacji pochodzących od różnych zmysłów . Powstaje pewien chaos informacyjny , co uruchamia wiele reakcji obronnych, głównie ze strony autonomicznego układu nerwowego, które dla organizmu oznaczają początek choroby lokomocyjnej. Choroba lokomocyjna często występuje u dzieci, jest to związane z niedojrzałością szlaków nerwowych.

Jak sobie radzić

• dzieci tak sadzać w samochodzie , aby mogły  wyglądać  przez okno.
• znajdując się na statku starać się obserwować  linie horyzontu lub patrzeć na ląd
• nie czytać
• położyć się jeśli to możliwe
• na pół godziny przed podróż ą przyjąć lek  zapobiegający wystąpieniu choroby lokomocyjnej

Podział chorób skóry (dermatoz) zmienia się zależnie od możliwości poznanych przyczyn i mechanizmów powstawania zmian chorobowych (etiologii i patogenezy). Ze względu na etiologię można podzielić choroby skóry na:

• bakteryjne,
• grzybicze,
• pasożytnicze,
• wirusowe,
• autoimmunologiczne,
• alergiczne,
• uwarunkowane genetycznie,
• wywołane czynnikami fizykalnymi,
• zawodowe,
• osutki polekowe

Ze względu na charakter wykwitów pierwotnych lub typ zmian skórnych wyróżnia się dermatozy:

• rumieniowe,
• rumieniowo-złuszczające,
• grudkowe,
• choroby pęcherzowe,
• łuszczycę i choroby łuszczycopodobne.
• Ze względu na charakterystyczny obraz mikroskopowy zostały wyodrębnione ziarniniaki, nowotwory złośliwe, chłoniaki.
• Ze względu na skłonność do zajmowania poszczególnych struktur wyróżniono: c
• choroby błon śluzowych,
• choroby naczyniowe skóry,
• zaburzenia barwnikowe,
• choroby gruczołów potowych,
• łojowych, włosów i paznokci

Ponadto, ze względu na częstość występowania typowych zmian skórnych zależnych od chorób narządów wewnętrznych wyodrębniono:

• rewelatory nowotworowe (czyli zmiany skórne towarzyszące nowotworowi narządów wewnętrznych),
• zmiany skórne towarzyszące chorobom metabolicznym (np. hiperlipidozom lub cukrzycy),
• zaburzeniom endokrynologicznym (np. chorobom tarczycy lub nadnerczy) oraz innym chorobom wewnętrznym

Jego pochodne występują w błonie każdej komórki zwierzęcej, działając na nią stabilizująco i decydując o wielu jej własnościach. Potocznie „cholesterolem” nazywa się obecne w osoczu krwi pokrewne substancje lipidowe – lipoproteiny, w skład których między innymi wchodzi też cholesterol. Cholesterol jest prekursorem wielu ważnych biologicznie czynnych steroidowych cząsteczek:

• hormonów płciowych,
• hormonów sterydowych kory nadnerczy,
• witaminy D3 i jej metabolitów – kwasów żółciowych.

Cholesterol – czynnik ryzyka chorób serca.
Cholesterol jest substancją tłuszczowa niezbędna do budowy komórek naszego organizmu. Służy także do produkcji, niektórych hormonów oraz jest niezbędny do produkcji witaminy D w organizmie.

Jego dwa podstawowe źródła w organizmie to wątroba, gdzie jest produkowany oraz żywność, pochodzenia zwierzęcego. Cholesterol krąży we krwi w postaci cząstek zbudowanych z białek i tłuszczów. Cząstki te dzielą się na dwa zasadnicze rodzaje: HDL cząstki o dłużej gęstości oraz LDL cząstki o małej gęstości.

Cholesterol wchodzący w skład cząstek HDL jest potocznie nazywany „dobrym” cholesterolem . Wynika to z ochronnego działania HDL na ściany naczyń krwionośnych . Cząstki HDL łatwo przedostają się do ściany naczynia bez trudu i ja opuszczają zabierając po drodze nadmiar zgromadzonego tam cholesterolu. Cholesterol wchodzący w skąd cząstek LDL uszkadza ściany naczyń krwionośnych, jest więc potocznie zwanym złym cholesterolem.

Cząstki te po wniknięciu w ścianę naczynia pozostają w nim , prowadząc do powstania blaszki miażdżycowej i zwężenia naczynia z czasem prowadzi to do choroby wieńcowej, będącej przyczyna zawału.

spożywając zbyt dużą ilość nasyconych kwasów tłuszczowych znajdujących się m.in w maśle, wysokotłuszczowych produktach, tłustym mięsie, wyrobach cukierniczych, stymulujemy organizm do wzmożonej produkcji cholesterolu. Nadmiar cholesterolu przedostaje się  do krwiobiegu i odkłada w ścianach tętnic, co prowadzi do miażdżycy

Sterole roślinne blokują przedostawanie się cholesterolu przez ściany do krwiobiegu, w efekcie poziom cholesterolu we krwi zostaje zredukowany. Spożywając dziennie 2 g steroli roślinnych redukujesz ryzyko choroby niedokrwiennej serca o 25%.

Cholesterolowy bagaż

Cholesterol wielokrotnie podróżuje po naszym ciele , ulegając w wątrobie kolejnym przemianom. Przebieg tych procesów pozwala ocenić, czy zdrowie naszego serca jest zagrożone. Cholesterol przemieszcza się we krwi połączony z trójglicerydami  i białkiem .

Trójglicerydy to tłuszcze , które wytwarzane są zarówno  przez organizm, jak i wchłanianie pokarmu. Powstałe z połączenia cząstki nazywane sa lipoproteinami. W wątrobie ulegają one kolejnym przemianom, a czas ich życia jest ściśle określony. Groźne dla zdrowia jest długotrwałe utrzymywanie się wysokiego stężenia lipoprotein typu LDL . Transportowany przez nie cholesterol odkłada się w żyłach i tętnicach.

Niebezpieczeństwo zablokowania naczyń krwionośnych wzrasta, gdy wątroba produkuje za mało lipoprotein typu HDL, których zadaniem jest usuwanie nadmiaru cholesterolu z organizmu. By zmniejszyć stężenie złego cholesterolu LDL należy ograniczyć spożywanie masła, jaj i tłustych mięs. Warto sięgnąć po produkty zawierające roślinne sterole, które zmniejszają wchłanianie cholesterolu  z pokarmu. Wysokie stężenie LDL oraz niskie HDL moga również zależeć od czynników genetycznych. Tą skłonnością obciążony jest niewielki procent społeczeństwa.

Nadmiar cholesterolu w organizmie człowieka jest groźny dla zdrowia. Zaburzenia przemiany materii polegające na wzroście stężenia cholesterolu i (lub) triglicerydów (główny składnik lipidowy pokarmów; do krwi triglicerydy przechodzą w postaci chylomikronów) to hiperlipidemia. Może ona przebiegać bezobjawowo, przynajmniej do pewnego czasu. Opisane wcześniej zmiany miażdżycowe – odkładanie się złogów cholesterolu – doprowadzają do zwężenia tętnic wieńcowych, które nie dostarczają do serca odpowiedniej ilości krwi i tlenu. Niedobór utlenowanej krwi wywołuje ból w klatce piersiowej. Zakrzep w tętnicy, może w rezultacie spowodować  zawał serca.

Do najważniejszych czynników ryzyka choroby wieńcowej zalicza się podwyższony poziom cholesterolu całkowitego i LDL. Dlatego należy dążyć za pomocą diety i leczenia farmakologicznego do ich obniżenia, dzięki czemu zmniejsza się ryzyko zawałów serca, udarów mózgu i zgonów wywołanych tymi chorobami. Nadmiar cholesterolu to raj dla miażdżycy

Odkładanie się cholesterolu w ścianie tętnic jest tym większe, im wyższe jest stężenie cholesterolu w surowicy. Na podstawie licznych badań ustalono, że pożądany poziom cholesterolu wynosi poniżej 200 mg/dl (5,2 mmol/l). Warto zwrócić uwagę, że przy stężeniu poniżej 200 mg/dl zależność śmiertelności od poziomu cholesterolu jest stosunkowo mała, natomiast, szybko rośnie w miarę wzrostu poziomu cholesterolu, szczególnie przy poziomach powyżej 250 mg/dl (6,5 mmol/l).

Przenikanie cholesterolu do ściany tętnic jest wyraźnie nasilone przez wysokie ciśnienie krwi, dlatego właśnie nadciśnienie tętnicze zwiększa ryzyko zawału serca. Przenikanie cholesterolu jest także szybsze, jeżeli ściana tętnicy jest uszkodzona, jak to bywa u palaczy tytoniu. Dlatego współistnienie kilku czynników ryzyka u tej samej osoby wybitnie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia zawału serca.

W wyniku choroby tarczyca może wydzielać zbyt mała (niedoczynność) lub nadmiar (nadczynność) hormonów. Tarczyca mieści się na przedniej ścianie tchawicy tuz poniżej chrząstki tarczowatej, a jej ułożenie i kształt można przyrównać do muszki (rodzaju krawata). Wydziela ona do krwi hormony zawiadujące metabolizm w całym ustroju.

Nadczynność tarczycy

Jest to najczęstsze zaburzenie hormonalne, prowadzące do nadmiernej stymulacji metabolizmu.

Do objawów zalicza się

• stany lękowe i bezsenność,
• niepokój ruchowy i drażliwość,
• utratę masy ciała mimo wzmożonego apetytu,
• nadmierne pocenie się,
• drżenia,
• kołatanie serca
• biegunkę,
• rzadsze miesiączkowanie lub zupełny jego brak,
• osłabienie popędu płciowego,
• wystąpienie lub nasilenie się dusznicy bolesnej (przy współistniejącej chorobie serca),
• wytrzeszcz gałek ocznych,
• obrzmienie na szyi spowodowane powiększeniem tarczycy.

Nadczynność

Jaskra  Pierwotna

Jest jedna z najczęstszych przyczyn utraty wzroku. Nieleczona doprowadza do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego, ale wczesne jej rozpoznanie może chronić przed ślepotą.

Objawy jaskry

różne w zależności od typu jaskry:
jaskra z otwartym kątem przesączania przebiega skrycie, bezboleśnie, częściej występuje u mężczyzn:

• mroczki w polu widzenia,
• gorsze widzenie.

Jaskra z prawidłowym ciśnieniem wewnątrzgałkowym:

• mroczki w polu widzenia,
• gorsze widzenie.

Jaskra z zamykającym się kątem przesączenia (częściej występuje u kobiet)

• bardzo silny ból oka i oczodoły, promieniujący do szczęki, czoła i skroni,
• bólowi towarzyszą wymioty, a nawet podwyższona temperatura ciała,
• łzawienie , światłowstręt,
• widzenie tęczowych kół w okół źródeł światła,
• pogorszenie widzenia,
• charakterystyczny kształt źrenicy, która jest szeroka, pionowo owalna i nie reaguje na światło.

Przyczyny: Do końca nie wyjaśnione. Wysokie ciśnienie śródgałkowe, prowadzi do denaturacji nerwu wzrokowego, co w konsekwencji może spowodować utratę wzroku. Uszkodzenie nerwu wzrokowego czasem rozwija się także przy normalnym ciśnieniu śródgałkowym.

Ryzyko zachorowania
Najważniejszy jest czynnik dziedziczny. Zwiększa się on powyżej 40 roku życia (ryzyko choroby wzrasta wraz z wiekiem), cierpiących na niskie ciśnienie krwi, niedokrwistość, miażdżycę, cukrzycę, krótkowzroczność

Jaskra wrodzona

Objawy jaskry wrodzonej

• początkowo piękne duże oczy,
• światłowstręt,
• uporczywe łzawienie,
• odruchowe skurcze powiek,
• wciskanie piąstek do oczu.

Zapalenie  pęcherza i dróg moczowych

Objawy zapalenie dróg moczowych

• uczucie parcia na pęcherz przy jednoczesnej niemożliwości oddania moczu lub wydalania bardzo niewielkie ilości moczu,
• piekący ból przy oddawaniu moczu,
• mocz mętny, krwisty, o nieprzyjemnym zapachu,
• gorączka złe samopoczucie ból w dole brzucha.

Przyczyny zapalenie dróg moczowych

• zapalenie dróg moczowych jest najczęściej wywołane przez bakterie, które dostają się przez cewkę moczową do pęcherza. Kobiety cierpią na nie częściej niż mężczyźni, ponieważ ich cewka moczowa jest dużo krótsza i szersza ryzyko zachorowania zwiększa się u osób cierpiących na przerost prostaty , cukrzycę, kamienie w nerkach i wady układu moczowego. Ryzyko pęcherza moczowego zwiększają czynniki zaburzające fizjologię  floty bakteryjnej okolic moczowo płciowych: używanie krążków domacicznych, zapalenie pochwy, złe nawyki higieniczne.

Odmiedniczkowe zapalenie nerek

Objawy odmiedniczkowego zapalenia nerek

• gorączka  (do 40 stopni), dreszcze,
• bóle w okolicach lędźwiowych,
• u większości osób pojawiają się dolegliwości typowe dla zapalenia pęcherza (parcie i bolesne oddawanie moczu).

Przyczyny odmiedniczkowego zapalenia nerek

• zwykle choroba ma podłoże bakteryjne  najczęstszym sprawca jest  Escherichia  coli (pałeczka okrężnicy), która jest często jest skutkiem rozszerzenia się infekcji cewki moczowej i pęcherza.  Ryzyko zachorowania wzrasta  przy kamicy nerkowej, zaburzeniach w odpływie moczu, cukrzycy, ciąży i u osób prowadzących „bujne” życie seksualne

Powikłania nadmiedniczkowego zapalenia nerek

• zakażenie może przejść w stan przewlekły, co prowadzi do niewydolności nerek wymagającej dializowania  lub przeszczepu.

Kamica nerkowa

Objawy kamicy nerkowej

• ostre promieniujące w kierunku krocza przerywane bóle w boku, trwające zazwyczaj wiele godzin,
• uczucie potrzeby oddania moczu, czasem krew w moczu,
• ból, nudności, wymioty.

Przyczyny kamicy nerkowej

• kamienie powstają, gdy organizm wydala nadmierne ilości wapnia, szczawianów, kwasu moczowego,
• lub gdy przez długi czas brakuje magnezu,
• lub utrzymuje się zakażenie dróg moczowych,
• przyczyna może być również utrudniony odpływ moczu  wywołany np. zwężeniem moczowodu lub przerostu prostaty.

Ryzyko zachorowania wzrasta przy nadużywaniu soli , piciu małej ilości, ryzyko jest wyższe u osób  z przypadkami kamicy nerkowej w rodzinie.

Nefropatia cukrzycowa

Najczęstszym objawem uszkodzenia nerek w cukrzycy jest pojawienie się białka o bardzo małej cząsteczce. Zjawisko nosi nazwę mikroalbuminurii i nie jest wykrywane w rutynowym badaniu. Każdy chory po dziesięciu latach cukrzycy powinien wykonać test na mikroalbuminurię i mieć wdrożona profilaktykę. Białko w ilości ponad 20mg/dl/200mg/l moczu może budzić uzasadnione podejrzenie uszkodzenia nerek przez cukrzycę

Objawy (późne) nefropatii cukrzycowej

• obrzęki (początkowo głównie kostek w ciężkim stanie całego ciała),
  
• wodobrzusze (płyn zbiera się w jamie otrzewnej,
• duszności spowodowane płynem w jamach opłucnych,
• pieniący się mocz,
• osłabienie, łatwe męczenie się, brak apetytu.

Przyczyny nefropatii cukrzycowej
Nefropatia jest późnym powikłaniem cukrzycy. Rozwija się u 25-40% cukrzyków, jej przyczyna jest uszkodzenie kłębuszków nerwowych

Powikłania nefropatii cukrzycowej

• przewlekła niewydolność nerek,
• zakażenia układu moczowego,
• zakrzepica nerek,
• żył głębokich nóg, zatorowość płucna,
• zwiększone ryzyko miażdżycy.

Nietrzymanie moczu

Objawy nietrzymania moczu
Nieświadome lub niekontrolowane oddawanie moczu

Przyczyny nietrzymania moczu
Przyczyny nietrzymania moczu mogą być wrodzone lub nabyte. U dzieci można podejrzewać wadę w układzie moczowym, wadę unerwienia , np. wadę rozwojową kręgosłupa, ale również zaburzenia emocjonalne. U osób dorosłych najczęstszą przyczyną (2/3) przypadków jest tzw. niestabilność wypieracza  – występowanie mimowolnych skurczów pęcherza . W przypadku osłabienia mięśni zwieraczy, dna macicy lub nadmiernej ruchomości szyi pęcherza, może dojść do tzw. wysiłkowego nietrzymania moczu i niekontrolowanego wycieku (np. podczas kaszlu)

Na nietrzymanie moczu cierpi co 3-4 kobieta po 45 roku życia i co piąty mężczyzna . Chorzy boja się wychodzić z domu, rezygnują z pracy, ograniczają kontakty, tymczasem skuteczność leczenia wynosi ponad 95% czyli wyleczony zostaje niemal każdy pacjent. W lżejszych przypadkach stosuje się leczenie zachowawcze, mogą to być ćwiczenia  metodą Kegla, które służą wzmocnieniu mięśni dna miednicy. Trzeba je wykonywać bardzo regularnie przez kilka miesięcy. Skuteczne sa również inne metody treningu:

• zwiększenie odstępu między oddawaniem moczu oraz tzw. biofeedback, podczas którego rozluźniane są mięśnie miednicy,
• można zastosować elektrostymulacje mięśni, przykładając elektrody w okolice krocza lub krzyża, powoduje się skurcze mięśni co podwyższa stopień ich napięcia. Już po 5-6 tygodniach zabiegów poprawę uzyskuje się w 50 -80% przypadków.

Niewydolność nerek (ostra i przewlekła)

Objawy niewydolności nerek

• obrzęki, duszność,
• osłabienie, brak apetytu i mdłości,
• świąd skóry, wybroczyny na skórze , krwawienie z dziąseł,
• w późnym okresie choroby zmiany w ilości oddawanego moczu: w ostrej niewydolności czasami całkowity jego brak, w przewlekłej zwiększenie  ilości wraz z nocnym oddawaniem moczu, do zmniejszenia w końcowym okresie,
• zahamowanie wzrostu u dzieci.

Przyczyny niewydolności nerek

• każda choroba nerek może prowadzić do niewydolności,
• zamknięcie światła naczyń zaopatrujących nerki,
• choroby i urazy obejmujące cały organizm lub jego znaczna część: posocznica, rozległe uszkodzenia mięśni, rozległe oparzenia, przetoczenie krwi niewłaściwej grupy,
• ciężka niewydolność krążenia,
• ciężkie zapalenie trzustki,
• zatkanie obu moczowodów lub cewki moczowej,
• badanie radiologiczne wymagające podania dużej dawki  kontrastu,
• miażdżyca,
• nadciśnienie,
• nadużywanie leków przeciwbólowych.

Powikłania niewydolności nerek

• nadciśnienie tętnicze,
• zapalenie osierdzia,
• zapalenie płuc,
• ostra niewydolność krążenia.

Jak sobie radzić w niewydolności nerek

• Z chwila ustalenia  rozpoznania  niewydolności nerek należy ograniczyć  spożycie białka (dieta ubogo białkowa, ale nie bezbiałkowa). Rozpad białka  podwyższa poziom mocznika  w surowicy krwi.
• Unikać należy:  potraw mięsnych, jajek, serów, ryb, pomidorów, winogron, orzechów, moreli, bananów
• Spożywać należy: produkty spożywcze bogate w błonnik, sałatę, owoce, cytrusowe, jabłka
• W niewydolności nerek  długość życia  i jego komfort należą do perfekcyjnej  współpracy pacjenta z doświadczonym lekarzem

Czerniak

Czerniak złośliwy to nowotwór, który wywodzi się z komórek barwnikowych(melanocytów) wytwarzających i zawierających melaninę. W 90% przypadków umiejscawia się na skórze , gdzie można go szybko zlokalizować . Trudno jest go zidentyfikować, gdy jest ukryty w błonie śluzowej i naczyniowej oka. Bardzo rzadko zdarzają się czerniaki opon mózgowych. Czasem lokalizuje się w błonie śluzowej układu pokarmowego, np. w jamie ustnej Rozwija się od kilku miesięcy do kilku lat . Ryzyko wzrasta w związku z następującymi czynnikami:

• częste wystawianie skóry na intensywne promieniowanie słoneczne,
• jasna karnacja, niebieskie oczy, włosy blond lub rude,
• predyspozycje genetyczne – 10 % zachorowań,
• długie przebywanie w nasłonecznionych miejscach,
• osłabienie organizmu.

Zmiany skórne mogą stać się groźne, gdy występują w miejscach owłosionych, narażonych na ciepło, często drażnionych  – na dłoniach, w pasie, przy kołnierzu. Te znamiona powinny być usuwane w pierwszej kolejności , bez czekania na zmianę ich wyglądu.

Czerniak jak każdy nowotwór, nie powstaje z dnia na dzień. To proces nawet kilkunastoletni . I dlatego nie należy lekceważyć  zmian w znamionach, które ma się od zawsze. Należy pamiętać, że o agresywności czerniaka decyduje nie jego wielkość, a głębokość w skórze. Czerniak wykryty we czesnym stadium jest w 100% wyleczalny, później jego rozwoju nie da się przewidzieć.

W Polsce wykrywa się każdego roku ok. 10 tys. przypadków czerniaka i innych nowotworów skóry.

Czerniak to jeden z najbardziej złośliwych nowotworów, który zwykle umiejscawia się na skórze. Podczas gdy inne nowotwory muszą się uczyć strategii opanowania organizmu przez przeżuty. Zdolność do tworzenia przerzutów już we wczesnych stadiach określa się jako agresywność czerniaka. Jeszcze kilka lat temu naukowcy sugerowali , że czerniakowi sprzyja tłusta dieta . Tymczasem długoletnie obserwacje pozwalają stwierdzić, że nie ma takiej zależności.

Na pewno jednak warto schudnąć z różnych przyczyn zdrowotnych, a poza tym tracąc tkankę tłuszczowa możemy zahamować rozwój nowotworów. Komórki tkanki tłuszczowej produkują związki, które pomagają przeżyć komórkom nowotworowym. Badania na myszach wykazały, że te, które miały nowotwory skóry  i były grube , szybciej zaczynały cierpieć z powodu przerzutów.

Złą wiadomością również jest , że rak skóry (w postaci czerniaka ) lubi towarzystwo innych nowotworów, Stwierdzono, że u osób leczonych z powodu czerniaka  ponad  dwukrotnie częściej pojawiają się, inne nie związane z nim nowotwory, niebędące jego przerzutami.

Prawdopodobnie zależność ta związana jest ze stylem życia  – osoby palące, przebywające dużo na słońcu , prowadzące niehigieniczny tryb życia częściej chorują na  pewne typy nowotworów. Inne badania wykazały, że  podobne podłoże genetyczne mają czerniaki  i parkinsonizm. Tak więc i te choroby mogą występować razem.

Czerniak jest chorobą ludzi wykształconych, którzy mało przebywają na świeżym powietrzu. Najczęściej dotyczy tych , którzy na super urlopie chcą nadrobić czas spędzony w pracy. Z punktu widzenia socjologii czerniak  to efekt wielkich migracji.

Dopóki ludzie się nie przemieszczali, nowotworów skóry nie było aż tak wiele, ponieważ przedstawiciele rasy czarnej, podobnie jak Aborygeni, maja w skórze duża dawkę melaniny chroniącej ich przed złym promieniowaniem .

Gdy do Afryki i Azji zaczęli przybywać ludzie o białej karnacji , bez odpowiedniej ilości tego ochronnego pigmentu, ruszyła fala zachorowań. Na 100 tys. mieszkańców w Europie odnotowuje się średnio 10 zachorowań , a w Austrii nawet 30. W Polsce wykrywa się rocznie 10  tys. przypadków  czerniaka i innych nowotworów skóry, w związku z którymi umiera ok. 1,6  tys. osób.

Drugi winowajca to dziura ozonowa. WHO wyliczyło, że zmniejszenie o 10 % grubości warstwy ozonowej, która utrudnia przenikanie na ziemię szkodliwych promieni  ultrafiolioletowych, to dodatkowe 4,5 tys. przypadków czerniaka  rocznie. Czerniak odpowiada za 75% zgonów z powodu wszystkich nowotworów złośliwych.

Niestety solarium także jest niebezpieczne. Podczas gdy klasyczne opalanie zwiększa ryzyko zachorowania na czerniaka dwu, – czterokrotnie , korzystanie z solarium aż pięciokrotnie, gdyż lampy mogą emitować nawet 50% UVA. Nie prawdziwe jest też stwierdzenie, że należy chodzić do solarium , by zahartować  się przed latem.

Promienie UVA docierają do głębszych warstw skóry , a sama jej powierzchnia jest tak samo bezbronna  parzących promieni UVB, jak była . Poza tym proponowane w solariach preparaty  to tylko nawilżacze albo przyśpieszacze  opalania . Mitem jest również zbawienny wpływ solarium na trądzik. Po pewnej poprawie następuje zaostrzenie schorzenia.

Czym różni się klasyczne znamię od czerniaka złośliwego

Znamię

• symetryczne o regularnych brzegach, tzn. dające się zamknąć w kole lub kwadracie . Niepokojące jest rozrastanie się znamienia w jakimś kierunku,
• jednolity kolor , średnica mniejsza niż 5 mm, w ciągu kilku miesięcy nie widać zmian ani w strukturze ani w wielkości,
• niemniej podejrzane są jasne znamiona.

Czerniak

• niesymetryczny o nieregularnych brzegach, rozmyty, niewyraźny, postrzępiony. Kształtem przypominający kroplę wosku wylana,
• niejednolity kolor, wyodrębnia się 3-4 kolory  od jasnego brązu po czerń, może tez być biel i czerwień,
• wyczuwalna grudka lub guzek,
• średnica większa niż 5mm,
• widoczne zmiany w ciągu kilku miesięcy.

Objawy czerniaka

• świąd,
• pieczenie,
• ból,
• łuszczenie,
• zmiana koloru na czerwony, biały lub szary,
• jasna aureola wokół znamienia.

Należy pamiętać by natychmiast badać znamię, które pojawiło się po 50 r,ż. W tym wieku wzrasta znacznie prawdopodobieństwo  wystąpienia czerniaka. Należy uważnie obserwować każde nowe znamię. Czerniak różni się od innych znamion , kształtem, wielkością , grubością. Widoczne zmiany  w dotychczas spokojnym znamieniu mogą rozwinąć się nawet w ciągu kilku dni. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i uważna obserwacja wszelkich zmian skórnych.

Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia czerniaka złośliwego

• przesadne opalanie,
• oparzenia słoneczne,
• korzystanie z solarium lub lamp kwarcowych,
• ryzyko pojawienia się czerniaka złośliwego wzrasta z wiekiem,
• im jaśniejsza karnacja skóry, tym większy wpływ słonecznych promieni ultrafioletowych oraz tym większe ryzyko wystąpienia w którymś momencie czerniaka złośliwego.

Jesteś w podwyższonej grupie ryzyka zachorowania na czerniaka złośliwego, jeśli

• miałeś wcześniej czerniaka złośliwego,
• masz jasną karnację i wiele znamion,
• masz jasną karnację i wiele znamion dysplastycznych (liczne, duże i nierówne znamiona),
• cierpisz na chorobę dziedziczną, w wyniku której Twoja skóra jest szczególnie wrażliwa na działanie promieni ultrafioletowych,
• w Twojej rodzinie istnieją przypadki czerniaka złośliwego,
• w nielicznych przypadkach czerniak złośliwy może być dziedziczny, wywołany zmianą w genach (mutacja genetyczna).

Chrypka jest częstym objawem chorób krtani. Odczuwa się ją jako „szorstkość” wydawanego głosu. Pojawia się wtedy, gdy w czasie mówienia struny głosowe nie mogą prawidłowo się stykać lub występują zaburzenia ich elastyczności.

Jeżeli chrypka trwa ponad 4 tygodnie konieczne jest badanie laryngologiczne. Jeśli stwierdza się obecność zmian chorobowych w krtani, które mogą być zmianami nowotworowymi, konieczne jest wykonanie dalszych badań w warunkach szpitalnych. W większości takich przypadków potrzebna jest biopsja czyli pobranie wycinka podejrzanej tkanki do badań.

Należy pamiętać, że chrypka to wczesny objaw raka krtani, który najczęściej lokalizuje się na strunach głosowych. Badania pokazały, że osoby palące tytoń są bardziej narażone na nowotwory krtani jak również dróg oddechowych.

Dlatego też palacze nie mogą obojętnie do tego podchodzić. Wczesne wykrycie raka krtani daje szansę na leczenie oszczędzające krtań. Jeśli nowotwór jest w stadium zaawansowanym laryngolog musi usunąć krtań.

Pacjenci z usuniętą krtanią są rehabilitowani głosowo w poradniach foniatrycznych, gdzie uczeni są mowy zastępczej przełykowej. Zmiany o charakterze guzków śpiewaczych lub polipów usuwane są w całości z powierzchni strun głosowych.

Do rozwoju chrypki dochodzi w przypadku

• bezpośredniego uszkodzenia lub podrażnienia fałdów głosowych,
• uszkodzenia mięśni krtani,
• uszkodzenia nerwów unerwiających mięśnie krtani,
• zaburzeń przepływu powietrza przez krtań,
• ograniczenia ruchów krtani i struktur przylegających.

Najczęstsze przyczyny chrypki

• nadmierny wysiłek głosowy, np. długotrwałe mówienie lub śpiewanie, powoduje nadwyrężenie strun głosowych, czego konsekwencją może być chrypka,
• długotrwałe mówienie w pomieszczeniach z suchym, ogrzewanym (w zimie) lub klimatyzowanym (w lecie) powietrzem. Powietrze takie wysusza błony śluzowe krtani, co w połączeniu z mówieniem, w konsekwencji może doprowadzić do podrażnienia strun głosowych,
• nadwyrężenie strun głosowych może wystąpić także u dzieci, które często głośno krzyczą lub śpiewają. Ich struny głosowe są jeszcze bardzo delikatne i łatwo mogą być w ten sposób nadwyrężone,
• jedzenie lodów lub picie zimnych napojów w gorące, letnie dni, może spowodować „zmrożenie” krtani,

Chrypka może być następstwem bezpośredniego uszkodzenia więzadeł głosowych  lub mięśni krtani albo może rozwijać się w wyniku uszkodzenia nerwów unerwiających krtań.

Choroby wywołujące chrypkę to m. in.

• zapalenie gardła i krtani,
• zawodowe nadużywanie głosu,
• narażenie na dym tytoniowy,
• nowotwory gardła i krtani,
• refluks żołądkowo-przełykowy,
• ciało obce,
• niedoczynność tarczycy,
• ostre zapalenie nagłośni,
• zapalenie krtani i tchawicy,
• uszkodzenie nerwów krtaniowych (najczęściej po operacji tarczycy),
• inne nowotwory (np. przełyku, płuca).

Niekiedy nie udaje się ustalić przyczyny chrypki i wówczas mówi się o chrypce czynnościowej.

Objawy chrypki:

• chrypka lub bezgłos,
• ból gardła,
• zmiana barwy głosu,
• zły stan ogólny dziecka,
• uciążliwy, chrapliwy kaszel.

Jeśli dochodzi u dziecka do obrzęku części podgłośniowej krtani pojawia się wówczas tzw. świst krtaniowy podczas oddychania. Jeśli utrudnienie oddychania jest znaczne, konieczna jest pilna hospitalizacja dziecka.

Schorzenia aparatu mowy i głosu dotykają nie tylko mówców, śpiewaków czy nauczycieli – problemy może mieć każdy z nas. Dlatego ważna jest wczesna reakcja  i rozpoznanie przyczyny kłopotów z mówieniem, by rozpocząć właściwe leczenie.

mowa jest jednym z cudów natury, a ludzki głos sposobem jej wyrażania . Aby wydobył się odpowiedni dźwięk, potrzeba skoordynowanej pracy skomplikowanego  aparatu głosu i mowy.

Miejscem, w którym powstaje dźwięk, jest  krtań. To tam, dzięki fałdom głosowym, które tworzą głośnię, powietrze z płuc zmienia się w dźwięk. Jednak siły i kształtu nabiera w przypadkach leżących ponad krtanią. Każdy głos jest inny.

Naprężenie masa oraz długość decydują o indywidualnej wysokości  tonu głosu. Jego barwa zależy od budowy gardła , jamy nosowej i zatok przynosowych. Często nie zdajemy sobie sprawy. Jak bardzo jest skomplikowany jest mechanizm działania aparatu mowy i głosu. Dopiero gdy zaczyna szwankować, doceniamy jak ważną rolę odgrywa.

Zmiany głosu to dysfonie. mogą one dotyczyć brzmienia, długości lub częstotliwości dźwięków. Dysfonie następują w różnym nasileniu. Ze względu na przyczyny dzielą się na:

• organiczne,
• czynnościowe,

Dysfonie czynnościowe powstają, gdy krtań anatomicznie  i fizjologicznie  jest prawidłowa, a mimo to nie możemy wydobyć głosu. Powodów może być wiele, między innymi zły poziom hormonów, niedostateczne nawilżenie krtani, zbyt wysokie ciśnienie.

U osób, które zbyt długo używaj głosu w niewłaściwy sposób, przeciążają go mogą pojawić się zmiany organiczne w krtani.

Należą do niech

• guzki,
• polipy,
• modziele,
• owrzodzenia  kontaktowe,
• zapalenia,
• obrzęki,
• nieżyty,

Zwykle jednak kłopoty zaczynają się zmęczeniem głosu i chrypką. Gdy pomimo leczenia przyczyny głównej i jej wyeliminowania, dysfonie organiczne ustępują, wymagają zastosowania specjalistycznych terapii. Czasem jednak nie udaje się ich wyleczyć.

nie lekceważmy kłopotów z głosem, nawet tych małych, bo często zaniedbane moga powodować utratę głosu. Szczególnie zwracajmy uwagę na następujące objawy:

• łaskotanie w gardle – zwykle występuje w połączeniu  z suchym kaszlem, który powoduje wymioty. Łaskotanie jest uciążliwe i sprawia, że często odchrząkujemy, by poczuć ulgę. W gardle pojawia się silny ból powodujący załamywanie się głosu w trakcie mówienia,
• suchość – pomimo odchrząkiwania i popijania napojów, gardło jest suche, pojawiają się trudności  z przełykaniem oraz pieczenie,
• trudności z przełykaniem, ból  – mogą między innymi  oznaczać wirusowe zakażenie błony śluzowej  tchawicy i krtani,
• chrypka  – głos staje się nieczysty , matowy , niski, twardy i bezdźwięczny. Często powodem tego stanu jest śluz na strunach głosowych, którego odchrząknięcie  powoduje ustąpienie chrypki. Uporczywa chrypka pojawia się w przypadku obrzęku strun głosowych lub niewydolności mięśnia głosowego. Chrypka trwająca dłużej niż dwa tygodnie wymaga konsultacji laryngologa.

Infekcje i obrzęki

Kłopoty z mówieniem sygnalizująca, że coś złego dzieje się z aparatem głosu i mowy, mogą mieć różne podłoże.

krtań jest  częścią układu oddechowego, dlatego nieustannie jest narażona na działanie wielu substancji szkodliwych wirusów i bakterii. A kiedy system obronny układu oddechowego jest osłabiony, pojawiają się przykre dolegliwości .

Najczęściej zimą, gdy nasz organizm jest osłabiony i atakowany przez wiele wirusów i bakterii. Gardło bowiem bardzo źle znosi powietrze suche  i mroźne , ale i to podgrzane przez kaloryfery.

Trzeba również pamiętać, że nagłe zmiany  temperatury nie służą nam równiez latem . Zimne napoje i lody plus suche powietrze  i wysoka temperatura podrażniają krtań. Jeśli dodatkowo pijemy alkohol i palimy papierosy nabawimy się chrypki.

Infekcje wirusowe układu oddechowego objawiają się łaskotaniem i suchością w gardle, co powoduje częste odchrząkiwanie. Pojawia się chrypka drapanie i pieczenie w gardle. Nieleczona infekcja może prowadzić do zakażenie bakteryjnego, w następstwie – choroby dolnych dróg oddechowych.

Z kolei zapaleniu krtani towarzyszy skąpy kaszel nasilający się po położeniu do łóżka i rozgrzaniu. Jest on zwykle suchy i bardzo męczący, może być szczekający i towarzyszy mu chrypka, suchość, bolesność w gardle oraz podwyższona temperatura. Oddech staje się świszczący, zdarza się również odczuwanie niepokoju.

U niektórych chorych występują uciążliwe duszności, które wymagają konsultacji z lekarzem . Szczególnie niebezpieczne są u dzieci , bo ich krtań położona jest nieco wyżej niż u dorosłych.

Zapalenie krtani wywoływane  najczęściej z powodów klimatycznych, towarzyszy zazwyczaj innym chorobom układu oddechowego, takim jak angina czy zapalenie gardła . Nieleczone prowadzi do zapalenia przewlekłego , którego konsekwencją  sa zgrubienia na strunach głosowych.

Na krtań bardzo szkodliwie tez oddziałują alergeny z powietrza oraz żywności, prowadzące do obrzęku w okolicy podgłośniowej krtani. Zapalenie wywołane alergenami objawia się w ten sam sposób, co inne zakażenie krtani. Dolegliwości nasilają się w styczności z alergenami  i powodują chrypkę.

Kto narażony jest na problemy z chrypką:

• osoby, które mają uszkodzoną przegrodę nosową,
• osoby które dużo mówią.

Chrypka może być oznaka nowotworu krtani. Jednak szybkie wykrycie tego tego typu raka daje bardzo dobre rokowania, dlatego przedłużająca się chrypka powinna być impulsem do konsultacji z lekarzem . Szczególnie powinni uważać palacze .

Ryzyko zachorowania w tej grupie jest znacznie wyższe niż u osób niepalących . Poza tym palacze często bagatelizują pierwsze objawy tłumacząc, że głos się zmienia po papierosach. W przypadku zaawansowanego raka należy usunąć całą krtań . Po takim zabiegu dzięki rehabilitacji, głos nie będzie powstawał w krtani lecz w przełyku i nie będzie brzmieć naturalnie.

Chrypka może być również spowodowana uszkodzeniem nerwów poruszających mięśnie krtani, przez zabiegi na tarczycy, choroby aorty i układu krążenia, a także nowotworów tarczycy, śródpiersia i płuc.

Jak leczyć chrypkę

Chrypkę leczy się poprzez oszczędzanie głosu, unikanie środków drażniących gardło (kurz, alkohol). Także palenie tytoniu – zarówno czynne jak i bierne – jest wielkim wrogiem krtani.

Należy również unikać przebywania w hałasie, bo wtedy automatycznie podnosimy głos i nadwyrężamy go. Zapalenie krtani rzadko wymaga hospitalizacja. Nawilżenie powietrza w okresie grzewczym, spożywanie większej ilości płynów (reguluje to pracę błon śluzowych) i przyjmowanie leków rozrzedzających wydzielinę zwykle wystarcza, by dolegliwości minęły.

Jeśli męczy nas kaszel mokry, zwykle wystarcza syrop wykrztuśny. Powinniśmy jednak przyjmować go do godziny 16, by odkasływanie nie męczyło nas w nocy. Pomocne jest również nacieranie klatki piersiowej spirytusem kamforowym, salicylowym lub mrówkowym.

Można również liczyć na zioła w różnej postaci. Możemy sięgnąć po syrop z korzenia i liścia prawoślazu, odwar z liścia podbiału, wyciąg z porostu islandzkiego, olejek anyżowy, wyciąg z tymianku, herbatę z lipy, sok z malin i czarnego bzu.

• czosnek  – działa antybakteryjnie  i przeciwwirusowo. Jest stosowany bardzo często w dolegliwościach górnych dróg oddechowych, bo wzmacnia ogólną odporność organizmu,
• bańki pomagają w leczeniu infekcji dróg oddechowych,
• woda z sodą – znana mikstura stosowana jako płukanka do gardła,
• syrop z cebuli  – działa wspomagająco w przypadku przeziębienia,
• nalewka bursztynowa – stosuje się ja przez nacieranie,
• syrop z czerwonego buraka  – działa wykrztuśnie w czasie kaszlu,
• dbanie o higieny jamy ustnej.

Jak sobie radzić?

• Oszczędzać głos
• Nie palić
• Pić gorące napoje  (unikać zimnych)
• Stosować inhalacje z roztworu soli lub ruminaku.
• środki przeciwgrypowe do inhalacji
• Przyjmować leki przeciwkaszlowe

Ciąża to okres od zapłodnienia do porodu oraz całokształt zmian zachodzących w tym okresie w organizmie zapłodnionej kobiety.

Przygotowanie do ciąży

O zdrowie swoje i przyszłego potomstwa należy zadbać już na etapie planowania ciąży, a najpóźniej – w momencie, kiedy ciąża zostanie potwierdzona. Wówczas przyszła matka powinna:

• zgłosić się do ginekologa – zbada on ją, wykona badanie USG narządu rodnego i wykluczy obecność infekcji dróg rodnych,
• zgłosić się do lekarza rodzinnego, który przeprowadzi badanie ogólne oraz zleci podstawowe badania laboratoryjne,
• zgłosić się do dentysty – zęby ciężarnej są szczególnie narażone na rozwój próchnicy,
• wykonać badania w kierunku zakażeń, stanowiących zagrożenie dla rozwijającego się płodu: toksoplazmozy, różyczki, zakażenia wirusem cytomegalii, HIV, zapalenia wątroby typu B, wirusem opryszczki, kiłą oraz ospą wietrzną,
• zadbać o swoją dietę i kondycję fizyczną oraz relacje z partnerem.

Objawy domyślne

• poranne lub wieczorne nudności i wymioty,
• chwiejność emocjonalna,
• zmiana łaknienia, zmiana tolerancji zapachu i smaku,
• omdlenia i zawroty głowy,
• częste oddawanie moczu (spowodowane przekrwieniem miednicy mniejszej i uciskiem płodu na pęcherz),
• zaparcia (progesteron rozluźnia mięśnie gładkie i zwalnia perystaltykę jelit),
• zgaga (progesteron rozluźnia mięśnie gładkie przełyku),
• wzrost temperatury do 37 °C za sprawą ciałka żółtego, które funkcjonuje do około 12 tygodnia ciąży.

Objawy prawdopodobne

• zatrzymanie miesiączki,
• powiększenie macicy,
• zasinienie przedsionka pochwy,
• rozstępy na brzuchu,
• przyrost masy ciała,
• powiększenie obwodu brzucha,
• powiększenie sutków, wydzielanie siary.

Objawy subiektywne

Są wynikiem reakcji organizmu na produkowane hormony (gonadotropinę kosmówkową oraz progesteron).

Objawy obiektywne

• przebarwienie linii środkowej brzucha (łac. Linea nigra),
• przebarwienia skóry, zwłaszcza brodawek sutkowych (łac. Chloasma Gravidarum),
• czerwone rozstępy na skórze,
• wyczuwalne przez matkę ruchy płodu,
• zasinienie błon śluzowych narządów płciowych (objaw Chadwicka),
• objawy maciczne (objaw Hegara, objaw Piskacka),

Objawy pewne

Do objawów pewnych, umożliwiających definitywne stwierdzenie obecności ciąży należą:

• stwierdzenie ruchu płodu przez lekarza,
• wysłuchanie tętna płodu przez lekarza,
• uwidocznienie płodu w badaniu USG.

Odżywianie w ciąży

Każda kobieta powinna zadbać aby dostarczyć sobie i dziecku wszystkie wartości odżywcze, takie jak białko, tłuszcze, węglowodany, witaminy i minerały.

Wartości te należy dostarczać w odpowiednich proporcjach. Niezmiernie ważne jest regularne spożywanie posiłków. Jeśli pracujemy i cały dzień przebywamy w miejscu pracy, musimy sobie zapewnić pożywienie na cały dzień, w tym co najmniej jeden lub dwa ciepłe posiłki.

Zła dieta może być przyczyną wad rozwojowych, przedwczesnych porodów, poronień, zatruć ciążowych, rzucawki, czy niskiej wagi urodzeniowej dziecka, a u matki – przyczyną niedokrwistości, próchnicy zębów, odwapnienia kości i ogólnego wyczerpania.

Pożywienie kobiet ciężarnych pożywienie już od pierwszych dni ciąży powinno być pełnowartościowe i zawierać wszystkie składniki odżywcze potrzebne do budowy ustroju dziecka. Tego nie można bagatelizować.

Produkty, które należy ograniczyć w ciąży

• kawa,
• napoje energetyzujące
• kakao i mocna herbata, zawarte w nich kofeina i teina nadmiernie przyśpieszają tętno dziecka i mają szkodliwy wpływ na jego układ nerwowy, sprzyjają również niedoborom witamin z grupy B, C, wapnia, potasu i cynku – składników niezbędnych do prawidłowego rozwoju płodu, najlepiej zrezygnować z nich całkowicie i zastąpić sokami i wodą mineralną a od czasu do czasu można pozwolić sobie  na słabą kawę z dużą ilością mleka.

Czego unikać w ciąży

• cukru i słodyczy,
• soli i ostrych przypraw,
• tłustych mięs i nabiału,
• surowych ryb i owoców,
• pleśniowych serów,
• surowych jaj,
• alkoholu.

Wskazane produkty w ciąży:

• chude mięso,
• makarony, kasze, pieczywo z pełnego przemiału,
• niegazowana woda mineralna,
• warzywa,
• owoce,
• soki,
• koktajle,
• przetwory mleczne,
• ryby, najlepiej morskie,
• tłuszcze omega 3, tłuszcze roślinne,
• witaminy i minerały jako uzupełnienie diety.

Etapy rozwoju dziecka w życiu płodowym

Pierwszy miesiąc

Po zapłodnieniu odbywa się intensywny proces dzielenia się komórek nazywany bruzdkowaniem. Jednocześnie nowy organizm wędruje powoli do miejsca dla siebie właściwego, czyli do jamy macicy.

Tam około 6 dnia od zapłodnienia zagnieżdża się, czyli jakby wrasta w błonę śluzową macicy, uzyskując fizyczny kontakt z organizmem matki. Później w tym miejscu utworzy się łożysko, czyli „pomost” między organizmem matki i dziecka, odżywiając je przez pępowinę.

Około 11-12 dnia od zapłodnienia może wystąpić drobne krwawienie z dróg rodnych (sugerujące krwawienie miesiączkowe), mogące być mylące dla określenia terminu porodu.

Dalej następuje skomplikowany proces podziałów i różnicowania się komórek na poszczególne części ciała, układy i narządy. Malutkie kończyny zaczynają „pączkować”, formując się w ramiona i nóżki. Mały człowieczek jest wtedy nieco podobny do kijanki.

Od 25 dnia życia zaczyna bić serce. Rozpoczyna się formowanie „cewy nerwowej”, z której rozwinie się później mózg i rdzeń kręgowy. Pod koniec pierwszego miesiąca twoje dziecko ma około 1,25 cm i waży ok. 25 g.

Drugi miesiąc

Następuje formowanie większości głównych organów i narządów, na czele z układem sercowo-naczyniowym (w 7 tygodniu zaczyna bić serce dziecka) i ośrodkowym układem nerwowym (mózg) płodu.

W tym czasie również zaczynają się formować zarysy ciała. Pracuje już łożysko, które jest „łącznikiem” między organizmem matki a dzieckiem. Dostarcza mu składników odżywczych i tlenu oraz odbiera od niego produkty przemiany materii.

Powstają uszy, palce kostki i łokcie. Rozwijają się powieki, ale na razie całkowicie zamykają oczy. Dalej pojawiają się palce rąk i nóg. Pod koniec drugiego miesiąca „dzidziuś” przypomina już bardziej człowieka niż kijankę, ma ok. 2,5 cm długości i waży ciągłe poniżej 30 g.

Trzeci miesiąc

Na początku tego okresu głowa stanowi połowę wielkości dziecka. Kończyny dolne są krótkie i cienkie, górne w końcu 12. tygodnia osiągają prawie normalną długość w stosunku do reszty ciała. Palce rąk i nóg mają już miękkie paznokcie. W dziąsłach znajdują się już zawiązki przyszłych „mlecznych” ząbków.

Również zęby stałe są wytwarzane głównie w 3 miesiącu. Do końca 9. tygodnia zewnętrzne narządy płciowe żeńskie i męskie są podobne. Rozróżnienie płci możliwe jest już w 12 tygodniu. Między 9. a 12. tygodniem rozpoczyna się wytwarzanie moczu. Dziecko zaczyna połykać płyn owodniowy i wydalać mocz do jamy owodniowej.

Początek tego okresu nazywany jest też początkiem aktywności ruchowej, gdyż dziecko reaguje na bodce. Ruchy są jednak zbyt słabe, aby były wyczuwalne przez matkę.

Około 10 – 12 tygodnia możesz po raz pierwszy usłyszeć bicie serce twojego dziecka dzięki wysokiej jakości USG z aparatem Dopplera. Aż do końca ciąży całe ciało dziecka i wszystkie jego organy i narządy będą dojrzewać a dziecko będzie przybierało na wadze. Pod koniec tego miesiąca dziecko ma już ok. 10 cm długości i waży ok. 30 g.

Czwarty miesiąc

W tym czasie następuje szybszy wzrost tułowia względem głowy płodu. Wydłużają się kończyny dziecka. Twoje dziecko rusza się, kopie, wierzga, (choć tego jeszcze nie czujesz), łyka płyn owodniowy i słyszy już twój głos.

Jego skóra jest różowa i prześwitująca. W 16. tygodniu u dziewczynek rozwinięte są jajniki, które zawierają pęcherzyki jajnikowe z komórkami jajowymi. Pępowina i łożysko przystosowują się do coraz większego zapotrzebowania dziecka na pożywienie i ostatecznie dojrzewają.

Pod koniec czwartego miesiąca dziecko ma już średnio 16 cm „wzrostu” i waży niecałe 200 g.

Piąty miesiąc

Dziecko staje się coraz bardziej ruchliwe, „przewraca” się z boku na bok, a czasem głową do dołu. W 20 tygodniu matka zaczyna wyczuwać ruchy płodu. Jeśli wcześniej już rodziła, może to następuje to zazwyczaj w 18 tygodniu.

Około 18 tygodnia można usłyszeć bicie serca za pomocą stetoskopu (słuchawek lekarskich). Paznokcie są już prawie dojrzałe. Malec śpi i budzi się o regularnych porach. Na głowie dziecka pojawiają się włosy, a nad oczami brwi.

Na całej powierzchni ciała pojawiają się delikatne włoski, tzw. meszek. W 18. tygodniu u dziewczynek ostatecznie wykształca się macica, zaś w 20 tygodniu u chłopców jądra zaczynają zstępować z tylnej ściany brzucha do worka mosznowego Jest to miesiąc bardzo intensywnego wzrostu. Pod koniec piątego miesiąca ma długość od 20 do 30 cm i waży od 250 do 500 g.

Szósty miesiąc

Ciało dziecka staje się bardziej proporcjonalne, znacznie wzrasta masa jego ciała. Ponieważ skóra jest częściowo przezroczysta, można zobaczyć krew w naczyniach krwionośnych. Skóra jest czerwona, pomarszczona i pokryta delikatnymi, cienkimi włoskami. Twoje dziecko jest zazwyczaj jeszcze za małe, aby żyć poza łonem matki.

Głównie z powodu niedojrzałości płuc. Jeśli zdarzyłoby się, że malec urodzi się w tym miesiącu, ma jednak szanse na przeżycie dzięki intensywnej opiece. Najmłodszy wcześniak, jaki udało się utrzymać przy życiu urodził się w 22 tygodniu ciąży.

Powieki zaczynają się częściowo otwierać. Widoczne są już linie papilarne na palcach rąk i nóg. Odbywa się dalszy, intensywny wzrost twojego dziecka. Pod koniec szóstego miesiąca ma długość od 27 do 35 cm i waży od 500 do 750 g.

Siódmy miesiąc

Dziecko otwiera i zamyka oczy, ssie kciuka nabywając odruch ssania i płacze. Ćwiczy przez kopanie i przeciąganie się. Reaguje na światło i dźwięk. Włosy na głowie i meszek są dobrze rozwinięte.

Trwa dalszy wzrost i dojrzewanie narządów wewnętrznych. W tym czasie potęguje się powstawanie licznych połączeń nerwowych w mózgu, powstają ośrodki zawiadujące różnymi czynnościami (mowy, słuchu, ruchu).

Jest to również okres kształtowania się osobowości dziecka, stad istotny jest już kontakt rodziców ze swoim dzieckiem.

W razie przedwczesnego porodu w tym miesiącu dziecko ma duże szanse na przeżycie. Pod koniec siódmego miesiąca ma długość ok. 37 cm i waży od ok. 1350 g.

Ósmy miesiąc

W dalszym ciągu postępuje gwałtowny rozwój mózgu. Dziecko jest już za duże, aby się obracać się swobodnie i dlatego może silnie kopać i wiercić się. Możesz zauważyć wypukłości na twoim brzuchu pochodzące od łokci lub pięt malca. Kości głowy są miękkie i elastyczne, aby uczynić łatwiejszym jej przejście przez ciasny kanał rodny.

Płuca są wciąż niedojrzałe. W końcu tego okresu skóra jest gładka i różowa. Kończyny dolne są okrągłe i pełne. Jeśli dziecko urodzi się ok. 37 miesiąca ciąży, jest niedojrzałe, ale ma bardzo duże szanse przeżyć. Pod koniec ósmego miesiąca dziecko ma już średnio 45 cm „wzrostu” i waży ponad 2000 g.

Dziewiąty miesiąc

W 38 – 40 tygodniu ciąży twoje dziecko jest już gotowe do przyjścia na świat. Jego płuca są już dojrzałe i gotowe do podjęcia swojej funkcji. Dziecko rośnie już niewiele. Dziewczynki nieco wolniej od chłopców. Włosy zastępują meszek, paznokcie pokrywają opuszki palców rąk i stóp. Twardówka oka jest biała, zaś tęczówka niebieska.

Dzieci zawsze rodzą się z niebieskimi oczyma. Podczas ostatnich miesięcy rozwoju płodowego kształty dziecka ulegają zaokrągleniu na skutek odkładania się tłuszczu w tkance podskórnej.

Jego skóra, z wyjątkiem oczu i ust jest wtedy biała lub niebiesko-różowa, pokryta białawą tłuszczową substancją, zwaną mazią płodową. Sutki u obu płci są nieznacznie obrzmiałe.

Wynika to z oddziaływania na nie hormonów matki. Zazwyczaj układa się głową do dołu i schodzi coraz niżej. Pod koniec dziewiątego miesiąca twoje dziecko waży w granicach od 2800 do 4000 g i ma średnio od 48 do 52 cm długości.

Zatrucie ciążowe jest powikłaniem drugiej połowy ciąży, a zwłaszcza jej ostatniego miesiąca, głównie u pierwiastek. Do jego głównych klasycznych objawów należą obrzęki, zaburzenia widzenia, nadciśnienie tętnicze, białkomocz.

Przyczyny zatrucia ciążowego:

Przyczyny tej choroby są nie do końca poznane. Uważa się, że do jej rozwoju przyczynia się:
zły stan odżywienia
pewne predyspozycje genetyczne.

Zatrucie ciążowe przebiega w dwóch etapach:

1.Stan przedrzucawkowy-oznacza rozwój nadciśnienia tętniczego z białkomoczem,obrzękami(takie są objawy)

2.Rzucawka-zespół objawów stanu przedrzucawkowego połączony z napadami drgawek.

Objawy świadczące o zbliżającej się rzucawce:

• silne bóle głowy,zawroty głowy,ogólny niepokój,zaburzenia świadomości
• zaburzenia widzenia:mroczki przed oczyma,upośledzenie widzenia,widzenie za mgłą,podwójne widzenie
• objawy ze strony żołądka:nudności,bóle żołądka,wymioty

Im szybciej gestoza zostanie wykryta,tym łatwiej ją leczyć.Dlatego tak ważne są comiesięczne wizyty u lekarza,przeprowadzanie badań laboratoryjnych,ważenie się i mierzenie ciśnienia.