Bolesnym miesiączkowaniem określa się silne bóle kurczowe podbrzusza i okolicy krzyżowej, niekiedy o charakterze bólów kolkowych. Dolegliwości te występują zazwyczaj tuż przed miesiączką oraz na początku krwawienia miesięcznego.

Bolesne miesiączki są dolegliwością bardzo wielu kobiet, niekiedy o tak dużym nasileniu, że zmuszają do pozostania w łóżku przez 1 – 3 dni. Bolesne miesiączkowanie może znacznie zaburzyć normalne życie kobiety, być przyczyną absencji chorobowej w szkole i pracy.

Typowe objawy bólowe miesiączki

Ból menstruacyjny objawia się skurczami i kolkami w dole brzucha i miednicy. Ból ten może też promieniować na całe podbrzusze i okolice lędźwiowe. Natężenie bólu jest bardzo różne u różnych kobiet, a nawet u tej samej kobiety może się zmieniać.

Czasem jest to zwykłe odczucie „ciężaru” w podbrzuszu, a niekiedy jest to nie do zniesienia dominujący, ciągły ból, który zmusza do położenia się do łóżka.

Indywidualne objawy towarzyszące bólom miesiączkowym
Niektóre kobiety odczuwają wyłącznie bóle skurczowe w podbrzuszu, natomiast u pozostałych miesiączce towarzyszą bóle głowy, bóle krzyża, wstręt do jedzenia, mdłości, wymioty, poczucie zmęczenia, depresja itp.

Mogą też pojawić się zaburzenia pokarmowe, kłopoty z oddawaniem stolca i biegunki. Mówimy wówczas o pełnoobjawowym zespole bolesnego miesiączkowania.

Około 40% dorosłych kobiet ma bóle miesiączkowe, z tego 10% z powodu nasilenia dolegliwości pozostaje w łóżku przez 1-3 dni, co miesiąc. Bolesne miesiączkowanie to najczęstsza pojedyncza przyczyna nieobecności młodych kobiet w pracy bądź w szkole.

Objawy bolesnej miesiączki:

• Lekkie dochodzące do silnych skurcze w dole brzucha
• Ból głowy
• Niekiedy biegunka
• Zaparcia
• Depresja
• Zawroty głowy, mdłości, wymioty, wstręt do jedzenia
• Tępy ból w krzyżu, biodrach lub udach
• Uczucie zmęczenia
• Uczucie zimna lub gorąca
• Niekiedy omdlenia

Przyczyny bolesnej miesiączki:

• Stres
• Zaburzenia hormonalne (niedoczynność, nadczynność tarczycy)
• Rak macicy
• Włókniaki
• Stosowane metody antykoncepcyjnych (spirala)
• Endometrioza
• Chroniczne zapalenia narządów rodnych (np. zapalne przydatków, jajowodów, jajników, więzadeł macicy)
• Wady budowy macicy, czasem infekcje macicy
• Mięśniaki

Zaburzenia hormonalne a miesiączka

Rola hormonów

Cykl miesiączkowy regulują kobiece hormony płciowe:

• estrogeny,
• progesteron i inne (FSH i LH).

Znaczący wpływ na przebieg cyklu ma aktywność hormonalna tarczycy, jak też burza hormonalna okresu dojrzewania. Od odpowiedniego wydzielania tych hormonów zależy nie tylko poprawne dojrzewanie komórek jajowych oraz uwalnianie ich z jajnika – ale pośrednio również przebieg i bolesność krwawienia miesiączkowego.

Nadmiar estrogenów przyczyną bólu

Najczęściej za przyczyną menstruacyjnych dolegliwości bólowych i innych objawów towarzyszących krwawieniu uważa się nadmierne wytwarzanie estrogenów w stosunku do progesteronu w drugiej połowie cyklu.

W czasie trwania cyklu miesiączkowego zmienia się u kobiety poziom hormonów żeńskich, co jest przyczyną wahań nastrojów, depresji, itp. Najmniej korzystnym pod tym względem okresem jest czas tuż przed miesiączką, kiedy poziom progesteronu jest najniższy.

Inną ważną przyczyną bólu (i różnych dolegliwości okołomiesiączkowych) jest nieprawidłowa reakcja układu nerwowego na zmienność poziomu hormonów w cyklu.

Hormonalne przyczyny bolesnych skurczów macicy

Udokumentowano, że u zdrowych kobiet z silnymi bólami menstruacyjnymi macica produkuje duże ilości hormonów tkankowych – prostaglandyn silnie wpływających na zachowanie mięśnia macicy.

Część tych prostaglandyn wywołuje skurcz i przekrwienie mięśniówki macicy – inne odwrotnie – jej rozkurcz. Ich wpływ jest bowiem często przeciwstawny.

Stwierdzono, że wysoki poziom prostaglandyn jest przyczyną tzw. wysokiego napięcia spoczynkowego mięśnia macicy, wysokiej amplitudy skurczów oraz dużej częstości skurczów mięśnia macicy. A to wszystko powoduje silny ból w trakcie krwawienia miesięcznego.

Prostaglandyny z grupy PGF

W ciele człowieka odkryto wiele różnorodnie działających grup prostaglandyn – zwanych hormonami tkankowymi. Hormony te wytwarzane są przez różne tkanki naszego ciała. Niektóre z nich (oznaczone symbolami PGF2, PGE2) wydają się być odpowiedzialne za bolesne miesiączki, a także za syndrom przedmiesiączkowy.

W przypadku bolesnych miesiączek koncentracja tych prostaglandyn we krwi miesiączkowej jest zdecydowanie większa niż zazwyczaj i stąd wiemy, że przyczyniają się do bolesnych skurczów macicy.

Prostaglandyny a ból menstruacyjny

Uważa się, że nadmiar bólotwórczych prostaglandyn z grupy PGF wywołany jest m.in. nadmiernym wzrostem stężenia żeńskiego hormonu płciowego estradiolu ( w stosunku do progesteronu) – w drugiej fazie cyklu miesiączkowego, co może powodować intensywne i częste skurcze mięśnia macicy wywołujące silny ból.

Również samemu krwawieniu miesiączkowemu towarzyszy obfite wytwarzanie się prostaglandyn, które mogą być przyczyną intensywnych skurczów macicy i mdłości.

Prostaglandyny zwiększają też wrażliwość na bodźce bólowe, co sprawia, że dolegliwości miesiączkowe są niekiedy trudne do zniesienia. Szczególną rolę bólotwórczą rolę odgrywa długotrwale działająca prostaglandyna oznaczona symbolem PGF 2.

Jak sobie radzić

• przyłóż termofor z ciepła wodą
• więcej wypoczywaj w okresie miesiączki
• odżywiaj się regularnie , dieta powinna byc urozmaicona i zawierać  właściwe proporcje białka (25%) przyswajalnych węglowodanów (65%) i tłuszczu 10-12%