Co piąta para nie może doczekać się dziecka, bo przynajmniej jedno z rodziców ma kłopoty z płodnością. Lekarze mogą pomóc w 20-30 procentach przypadków
Lekarze uważają, że powód do niepokoju, pojawia się dopiero wtedy , gdy ciąży nie ma po dwóch latach regularnych starań o nią. Regularne staranie oznacza współżycie 3 razy w tygodniu, nie częściej bo wtedy jakość nasienia obniża się. Możliwość zajścia w ciążę zwiększa się w czasie dwóch, trzech dni przed jajeczkowaniem i na kilkanaście godzin po owulacji.
Biepłodność może dotykać zarówno kobiet jak i mężczyzn. W przypadku około połowy małżeństw, które nie mogą mieć dzieci niepłodność występuje u kobiety. W około 30% przypadków bezpłodność małżeństwa jest warunkowana przez mężczyznę. U pozostałych 20% obie strony są przyczyną tego stanu w równym stopniu.
Niemal wszystkie kobiety cierpiące na niepłodność po pewnym czasie popadają w stan depresji. Depresja powoduje uczucie smutku lub skłonność do płaczu.
Może być również przyczyną okresowej bezsenności, utraty apetytu lub innych zaburzeń. Stan głębokiej depresji sprawia, że ludzie zamykają się w sobie, zaczynają unikać przyjaźni, nie chcą dzielić się z innymi swoimi uczuciami.
Wraz z depresją może pojawić się utrata własnej wartości. Większość małżeństw uważa, że niepłodność zaczyna w pewnym momencie oddziaływać na ich życie seksualne.
Bezpłodność (zwana popularnie bezpłodnością) – stan, w którym występuje niemożność zajścia w ciążę pomimo rocznego regularnego współżycia seksualnego przy braku stosowania środków antykoncepcyjnych.
Uważa się, że problem dotyczy 1 na 6 par i w 40% jest zależny od kobiety, w 30% od mężczyzny, a za pozostałe odpowiadają oboje, lub nie da się określić przyczyny
Czynniki niepłodności zależne od kobiety
Czynniki ogólnoustrojowe:
- cukrzyca
- choroby tarczycy
- choroby nadnerczy
- poważne schorzenia nerek i wątroby
- przyczyny psychogenne
- alkoholizm
- otyłość lub nadmierna chudość
- Choroby weneryczne
- zespół Kallmanna
- hiperprolaktynemia
- niedoczynność przysadki mózgowej
- choroby jajników (powodują zaburzenia jajeczkowania)
- zespół policystycznych jajników
– rak jajnika
– przedwczesna menopauza
– nieprawidłowa budowa jajnika (np. zespół Turnera)
– zaburzenia ciałka żółtego
Choroby jajowodów (powodujące ich niedrożność)
- endometrioza
- choroby zapalne miednicy małej (zwłaszcza wywoływane przez Chlamydia trachomatis)
- zrosty otrzewnowe w miednicy małej
- choroby macicy
- zaburzenia rozwojowe macicy
– mięśniaki macicy
– zespół Ashermana (zrosty wewnątrzmaciczne)
- Choroby szyjki macicy
– przeciwciała przeciwspermowe
– nieprawidłowości śluzu szyjkowego (brak transportu nasienia do światła macicy)
- Choroby pochwy
- wszystkie choroby prowadzące do zwężenia światła pochwy
- Czynniki genetyczne
- zespół Turnera (obecność tylko jednego chromosomu X)
Czynniki zależne od mężczyzny
Choroby ogólnoustrojowe
- cukrzyca
- choroby tarczycy
- niedorozwój gonad
- niedoczynność przysadki mózgowej
- hiperprolaktynemia
- czynniki psychologiczne
- impotencja
- narkotyki, alkohol, niektóre leki
– spironolakton
– ketokonazol
– cymetydyna
– guanetydyna
– leki przeciwnowotworowe
- zaburzenia genetyczne (np. zespół Klinefeltera)
- nowotwory jądra
- nieczynność idiopatyczna
- wnętrostwo
- żylaki powrózka nasiennego
- wodniak jądra
- uraz jąder
- uszkodzenie jąder w przebiegu chorób wirusowych typu świnka
Inne przyczyny
- zapalenie gruczołu krokowego
- ejakulacja wsteczna
- spodziectwo
Ile kosztuje dziecko
Ceny zabiegów i badań w klinikach niepłodności:
- Baddanie nasienia 50 – 150 zł ( w niektórych klinikach refundowany przez NFZ)
- Inseminacja domaciczna 200 – 800 zł ( w niektórych klinikach refundowana przez NFZ)
- Nasienie dawcy 150 -1000 zł
- Oznaczenie poziomu hormonów 15-40 zł (za jeden hormon)
- stymulacja hormonalna przed zapłodnieniem pozaustrojowym 1200-3000 zł
- Pełna procedura zapłodnienia pozaustrojowego 2500-6500 zł ( w niektórych klinikach cena nie obejmuje kosztów leków)
Badania polecane paniom
- wywiad rodzinny (przypadki niepłodności) oraz przebyte choroby szczególnie w dzieciństwie
- badanie ginekologiczne, wymaz z pochwy (diagnostyka zakażeń)
- oznaczenie poziomu hormonów we krwi
- codzienny pomiar temperatury ciała w cyklu
- określenie ruchliwości plemników znalezionych w śluzie szyjki macicy
- określenie liczby plemników w śluzie szyjki macicy, niedostateczna ich ilość może świadczyć o złej jakości plemników, ale i o nieprawidłowej jakości śluzu szyjki macicy – badanie przeprowadza się kilka godzin po stosunku płciowym
- test ze spermą – wykonuje się go przy podejrzeniu nietolerancji śluzu i nasienia
- testy laboratoryjne przeprowadza się przy podejrzeniu uczulenia na sluz lub plemniki partnera
- badanie drożności jajowodów (HSG lub laparoskopia)
- przez cewnik wprowadza się kontrast do jamy macicy, pozwala wykluczyć obecnośc polipów, mięśniaków macicy i zrostów przy ujściach jajowodów;jajowód mżna udrożnić
-badanie należy wykonać przed 10 dniem cyklu płciowego, może zadziałac ono leczniczo i doprowadzić do rozklejenia jamy ściany jajowodu ( możliwe jest wtedy zajście w ciążę bez dodatkowego leczenia)
Badania polecane panom:
- wywiad dotyczący przebytych chorób (zakaźne, zabiegi chirurgiczne, cukrzyca, schorzenia neurologiczne), palenie papierosów, stosowanie leków, nadużywanie alkoholu
- Badanie parametrów nasienia, tzw. spermogram . Jest to podstawowe badanie nasienia i test na niepłodność mężczyzny. Bierze się w nim pod uwagę liczbę plemników, ich ruchliwość i kształt oraz bada się płyn nasienny. Na 4 dni przed badaniem należy powstrzymać się od współżycia, gdyż zmniejsza to ilość plemników o 1/3. Nasienie musi byc dostarczone do badanie w ciągu 30 minut ( po tym czasie plemniki tracą żywotność). Mniej niż 20 mln plemników w mililitrze wskazuje na niepłodność (zapłodnienie wciąż jest możliwe)
Ruchliwość ocenia się w skali 1-4
Przy ruchliwości 1-3 dotarcie do jajeczka jest utrudnione. Badanie morfologiczne powinno wykazać, że co najmniej połowa plemników jest normalnej budowy. Większośc mężczyzn wytwarza 2,5 do 5 ml nasienia podczas wytrysku. Mniejsze objętości mogą wskazywać na schorzenia gruczołu krokowego lub byc skutkiem częstych stosunków. Nadmierne zaś na zapalenie pęcherzyków nasiennych. niskie stężenie alfa – glukozydazy lub fruktozy w płynie nasienny może świadczyć o niedrożności przewodu najądrzy (ryzyko uszkodzenia plemników)
- Stężenie hormonów w surowicy krwi (FSH,LH, testosteron, prolaktyna) oznacza się przy mniejszej liczbie niż 5 mln plemników w płynie nasiennym
- Badanie USG pozwala wykryć nieprawidłowy przepływ krwi , zrosty lub małe żylaki powrózka nasiennego
- Biopsje jądra wykonuje się w razie podejrzenia zamknięcia światła dróg wyprowadzających nasienie
- Badania mikroskopowe komórek korzenia włosa lub komórek błony śluzowej jamy ustnej należy wykonać przy zaburzeniach składu chromosomalnego
