Występują dwa typy zaburzeń rytmu pracy serca. Pierwszy – to niemiarowa bądź przyspieszona praca serca spowodowana patologiczną nadpobudliwością mięśnia sercowego (arytmia).

Drugi – to zwolnienie czynności serca spowodowane niewydolnością węzła zatokowego lub blokami przewodzenia (bradykardia). W tym artykule zajmiemy się omówieniem zaburzeń pierwszego typu.

Arytmia, czyli zaburzenia rytmu serca, nie jest chorobą sama w sobie, lecz objawem różnych czynnościowych lub organicznych zmian w sercu, albo zaburzeń ogólnoustrojowych.

Do arytmii może prowadzić

• miażdżyca naczyń wieńcowych z wszystkimi jej konsekwencjami (np. zawałem serca, niewydolnością krążenia itd.),
• zapalenie mięśnia sercowego,
• wady zastawkowe,
• pierwotne choroby mięśnia serca (tzw. kardiomiopatie),
• nadciśnienie tętnicze,

• zaburzenia gospodarki mineralnej (niedobór potasu, magnezu, wapnia lub podwyższony poziom tych pierwiastków we krwi i płynach ustrojowych),
• nadczynność tarczycy,
• gorączka,
• różne substancje chemiczne, w tym wiele leków,
• wzmożone napięcie nerwowe wywołane stresem.

Objawy arytmii serca

Dość często arytmie przebiegają bezobjawowo. W zależności od nasilenia i zaawansowania arytmii mogą pojawiać się takie objawy, jak:

• uczucie nagłego, silnego uderzenia serca,
• uczucie szybkiego miarowego lub niemiarowego bicia serca,
• uczucie wolnego miarowego lub niemiarowego bicia serca,
• duszność,
• ból dławicowy za mostkiem,
• zawroty głowy,
• wymioty,
• oddanie dużej ilości moczu,
• nagłe zasłabnięcie,
• utrata przytomności.

Przyczyny arytmii serca schorzenia serca i układu krążenia

• wady zastawkowe serca,
• kardiomiopatie,
• choroba niedokrwienna serca,
• zawał mięśnia serca,
• zapalenie mięśnia serca,
• zapalenie osierdzia,
• zapalenie wsierdzia,
• niewydolność krążenia.

Zaburzenia endokrynologiczne

• nadczynność lub niedoczynność tarczycy,
• przysadki mózgowej lub kory nadnerczy.

Zaburzenia w składzie elektrolitowym krwi

• zbyt duże lub zbyt małe stężenie potasu, sodu lub magnezu

Zaburzenia rytmu serca mogą pojawić się jako efekt uboczny stosowania różnych leków, również leków stosowanych przeciw zaburzeniom rytmu serca.

Do wystąpienia arytmii usposabia również

• spożycie takich używek jak alkohol, kawa, herbata, narkotyki, napoje z zawartością kofeiny,
• stres oraz przewlekłe zmęczenie.

Jak pracuje serce

Pracą serca kieruje specjalny układ przewodzący – coś w rodzaju naturalnego rozrusznika serca, który pobudza mięsień sercowy do skurczów – dzięki temu przedsionki i komory kurczą się według ustalonego rytmu: skurcz przedsionków, skurcz komór, przerwa. Cały cykl pracy serca trwa niespełna sekundę i składa się z trzech faz.

Pierwszą z nich jest spoczynek serca. W tym czasie jamy serca wypełniają się krwią, która napływa z żył a ciśnienie krwi w sercu jest niskie. Przerwy, kiedy nie pracuje żadna część serca, pozwalają sercu na odpoczynek, zważywszy, że musi ono miarowo pracować przez całe życie człowieka!

Kolejnym etapem jest skurcz przedsionków, dzięki czemu do komór serca jest wtłaczana krew.

Jednocześnie kurczą się komory (to następny etap), co prowadzi do szybkiego wzrostu ciśnienia krwi i zamknięcia zastawek oddzielających komory od przedsionków. zastawki u wejścia do tętnic otwierają się i krew zostaje wypchnięta z serca.