Alkoholowa choroba wątroby (ALD)
Spożywanie alkoholu jest trwałym elementem kultury, towarzyszącym rozwojowi od momentu ich powstania, aż do dziś.
Alkohol spożywany w umiarkowanych ilościach nie zagraża zdrowiu, natomiast jego nadmierne przewlekłe nadużywanie wywiera niekorzystny wpływ na zdrowie somatyczne i psychiczne.
Zespół uzależnienia od alkoholu jest chorobą, w której następuje utrata kontroli nad procesami zachowania.
Metabolizm alkoholu
Wątroba, jako główny narząd biorący udział w metabolizmie alkoholu jest najbardziej narażona na jego toksyczne działanie. Alkohol etylowy, mająz charakter związku lipofilneg, szybko i całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego, łatwo przenika przez błony komórkowe i dostaje się do krwiobiegu. Metabolizm alkoholu rozpoczyna isę już w jamie ustnej.
W żołądku wchłania się 20-25% alkoholu, jednak zasadniczy proces jego wchłaniania następuje w jelicie cienkim (75-80%). Maksymalne jego stężenie we krwi pojawia się po 0,5-2 godzinach od spożycia .
Szybkość wchłaniania zależy od rodzaju spożytego alkoholu oraz obecności pokarmów w żołądku. Utlenianie alkoholu etylowego w wątrobie odbywa się trzema szlakami metabolicznymi, przy współudziale trzech enzymów, zlokalizowanych w różnych strukturach hepatocytów.
Najważniejszym jest zlokalizowana w cytozylu dehydrogeneza alkoholowa (ADH). Drugim układem enzymatycznym jest tzw. mikrosomalny system utleniania alkoholu MEOS. Enzymem trzeciego szlaku jest katalaza zawarta w peroksysomach.
Głównym produktem utleniania alkoholu, niezależnie od szlaku metabolicznego jest, aldehyd octowy. Wykazuje on 10 krotnie wyższa toksyczność od etanolu.
Powstały aldwhyd octowy ulega dalszemu metabolizmowi w wątrobie , przy udziale dehydrogenezy aldehydowej (ALDH). Z utlenionego aldehydu octowego powstaje kwas octowy, który uwolniony do krwiobiegiu ulega rozpadowi na CO2 i H2O. Bez względu na rodzaj enzymu biorącego udział w utlenianiu alkoholu, reakcja utleniania przebiega zawsze według schematu:
Utlenianie alkoholu
Etanol → Aldehyd octowy → Kwas octowy ↑ CO2 i H2O
Wątroba zajmuje kluczowa pozycję w metabolizmie wielu substancji chemicznych, które drogą krwi przedostają się do niej. Wątroba, odgrywająca dominująca rolę w metabolizmie alkoholu, jest najbardziej narażona na jego toksyczne działanie.
Chociaż wiele mechanizmów powodujących powstawanie tej choroby zostało wyjaśnionych, nadal istnieje wiele nieznanych czynników współuczestniczących w uszkodzeniu wątroby przez etanol.
Nie wiadomo dlaczego tylko u 15-20% osób przewlekle nadużywających alkoholu rozwija się alkoholowe zapalenie lub marskość wątroby i dlaczego 4 z 5 przewlekle nadużywających alkoholu toleruje przez lata ciągłą jego obecność.
Aldehyd octowy – pierwszy produkt metabolizmu etanolu – przez wiele lat uważany był z powodu swojej dużej toksyczności za główny czynnik patogeniczny uszkodzenia wątroby. W prawidłowych warunkach usuwanie aldehydu octowego przez ALDH i inne izoenzymy ALDH zapobiega jego kumulacji wewnątrzkomórkowej w ludzkiej wątrobie.
Alkoholowe stłuszczenie wątroby
pojawia się już we wczesnych stadiach ALD i nasila się wraz z czasem trwania nałogu. Za mechanizm odpowiedzialne są głównie komórki gwieździste, będące źródłem macierzy pozakomórkowej.
W prawidłowo funkcjonującej wątrobie wytwarzanie i degradacja ECM pozostaja w równówadze. Nadużywanie alkoholu zaburza tę równowagę, aktywuje komórki gwiaździste i powoduje nadmierna produkcję białek macierzy pozakomórkowej.
Białka ECM kumulują się w przestrzeni Dissego a także w obrębie zrazików wątrobowych, inaczej zatokowych. Konsekwencją tego procesu jest włóknienie, będące formą gojenia tkanki w miejscu powstałej martwicy. Stłuszczenie wątroby jest odwracalne po 3-4 tygodniach abstynencji
Alkoholowe włóknienie wątroby
Pojawia się już we wczesnych stadiach ALD i nasila się wraz z czasem trwania nałogu. Za mechanizm odpowiedzialne są głównie komórki gwiaździste, będące źródłem macierzy pozakomórkowej, w tym kolagenu typu I i III.
W prawidłowo funkcjonującej wątrobie wytwarzanie i degradacja ECM pozostają w równowadze. Nadużywanie alkoholu zaburza ta równowagę, aktywuje komórki gwieździste i powoduje nadmierna produkcję białek macierzy pozakomórkowej.
Białka ECM kumuluja się w przestrzenii Dissego a także w obrębie zrazików wątrobowych, inaczej zatokowych. Konsekwencją tego procesu jest włóknienie, będące formą gojenia tkanki w miejscu powstania martwicy.
Alkoholowe zapalenie wątroby
Wywołane jest długotrwałym spożywaniem alkoholu i zazwyczaj występuje u osób, u których wcześniej stwierdzono stłuszczenie wątroby. Przebiega na ogół ciężko i charakteryzuje się dłużą śmiertelnością.
Rozpoznanie alkoholowe zapalenie wątroby jest głównie na podstawie badania morfologicznego wątroby. Rozpoznanie Alkoholowego zapalenia wątroby oparte jest głównie na podstawie badania morfologicznego wątroby.
W stadium alkoholowego zapalenia wątroby w obrazie morfologicznym dominują nacieki z granulocytów i limfocytów, zlokalizowane w centralnej części zrazika.
Rozmieszczenie limfocytów CD4 i CD8, zwiększona ekspresja antygenów zgodności tkankowej HLA na hepatocytach oraz martwica hepatocytów sugerują, że limfocyty cytotoksyczne odpowiedzialne sa za śmierć hepatocytów. W zapaleniu alkoholowym wątroby i marskosci wątroby zmiany morfologiczne powstałe wątrobie nie ulegają cofnięciu
Wystąpienie objawów niewydolności wątroby:
- żółtaczki
- zburzeń w układzie krzepnięcia
- encefalopatii są wskaźnikami złego rokowania. W praktyce do określenia ciężkości choroby stosuje się skalę Maddreya, która oparta jest na oznaczeniu czasu protrombinowego i stężenia biluribiny w surowicy.
Alkoholowa marskośc wątroby
Występuje u 15% uzależnionych od alkoholu i rozwija się u 70-80 % chorych, u których występuje Alkoholoew zapalenie wątroby. Marskosc wątroby na podstawie badania morfologicznego dzieli się na:
- drobnoguzkową
- wielkoguzkową
- mieszaną
Marskość wątroby ma najczęściej charakter drobnoguzkowy. Dla celów klinicznych dzielimy marskość na wyrównana i niewyrównaną. Jako kryteria niewyrównania przyjmuje się:
- wystąpienie żółtaczki
- zaburzeń wodno-elektrolitowych
- zaburzeń w układzie krzepnięcia
- objawów nadciśnienia wrotnego
- wodobrzusza
- encefalopatii wrotnej
W leczeniu alkoholowych chorób wątroby bardzo ważna jest suplementacja witaminowa i żywienie oraz podaż płynów i elektrolitów.
Suplementy diety – profilaktyka
- Polinesian Noni - zawiera wiele cennych składników, które neutralizują działanie alkoholu, regenerują wątrobę
- Liver Aid – naturalny suplement diety pomocny w oczyszczaniu, regeneracji oraz detoksykacji wątroby
- C- 500 - naturalna witamina C, wzmacnia odporność i neutralizuje działanie wolnych rodników
- C-1000 - w naturalny sposób wzmacnia Twoja odporność
