Akromegalia

Charakteryzuje się powiększeniem twarzoczaszki, rąk, stóp i rozrostem tkanek miękkich, kości oraz narządów wewnętrznych w następstwie nadmiernego wydzielania hormonu wzrostu GH przez gruczolaka przysadki, wywodzącego się z komórek somstotropowych.

Nadmierne wydzielanie hormonu wzrostu prowadzi do zwiększonej syntezy w wątrobie i tkankach obwodowych czynników wzrostowych – somatomedyn ( głównie insulinopodobnego czynnika wzrostowego pierwszego – IGF – 1.

IGF – 1 pobudza układ enzymatyczny komórek, stymulując ich podziały kariokinetyczne warunkujące rozrost tkanek miękkich kości. U dzieci i młodzieży z niezakończonym procesem wzrastania, u których nie doszło jeszcze do zrosnięcia nasad kości długich z trzonami, zwiększone stężenie IGF – 1 prowadzi do nadmiernego wzrostu – gigantyzmu.

Gruczolaki przysadki, wywołujące akromegalię, charakteryzują się umiarkowaną szybkością wzrastania , a objawy związane z ekspansja guza i uciskiem na skrzyżowanie nerwów  wzrokowych pojawiają się po kilku latach trwania choroby. Początkowo obserwuje się stopniowo postępujące zmiany wyglądu:

• powiększenie rąk i stóp
• powiększenie twarzoczaszki
• powiększenie języka
• obrzęk tkanek miękkich
• zlewne poty
• częste bóle głowy

Ze względu na długi okres, jaki z reguły upływa do momentu rozpoznania akromegalii i podjęcia skutecznego leczenia chorzy narażeni są na długotrwałe oddziaływanie wysokich stężeń GH i czynników wzrostowych, co jest przyczyną pojawienia się zmian, które po latach prowadza do śmierci. Należy tu wymienić głównie powikłania  z zakresu układu sercowo – naczyniowego:

• nadciśnienie tętnicze
• kardiomiopatię przerostową i związane z nią zaburzenia rytmu
• niewydolność serca
• udary mózgu
• a także powikłania w układzie oddechowym w postaci zespołu zespołu bezdechu nocnego i upośledzonej drożności górnych dróg oddechowych
• zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze w układzie kostno-stawowym (osteoporoza)

Objawy Akromegalii

• Rozrost tkanek miękkich – stóp i dłoni, żuchwy, nosa (wczesny objaw[1]), małżowin usznych, języka, wałów nadoczodołowych, serca. Powiększenie języka może spowodować problemy z mową, obturacyjny bezdech senny
• Przerost i deformacja kości, deformacje stawów, bóle stawów i kości
• Powiększenie narządów wewnętrznych (wisceromegalia – splenomegalia, hepatomegalia, kardiomegalia)
• Wzmożona potliwość (zlewne poty)
• Pogrubienie skóry, nadmierne owłosienie
• Cukrzyca z insulinoopornością
• Nadciśnienie i choroby układu sercowo-naczyniowego
• Bóle głowy
• Zespół cieśni nadgarstka, niedowłady
• Zaburzenia pola widzenia
• Zaburzenia miesiączkowania, mlekotok, zaburzenia potencji, obniżone libido
• Kamica nerkowa
• Zaparcia
• Przerost mięśni